Αθήνα απέναντι στην Άγκυρα: Το καλώδιο επιστρέφει στη θάλασσα – Διπλωματική αντεπίθεση για τα τουρκικά πάρκα

Η Αθήνα επιχειρεί να απαντήσει στη νέα ένταση με την Τουρκία σε δύο παράλληλα μέτωπα: αφενός με την επανεκκίνηση ενός έργου υψηλής γεωπολιτικής αξίας, της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, και αφετέρου με την κινητοποίηση της ελληνικής διπλωματίας απέναντι στα τουρκικά «θαλάσσια πάρκα» σε Αιγαίο και Ανατολική Μεσόγειο.

Η συγκυρία καθιστά τις δύο υποθέσεις άμεσα συνδεδεμένες με τη μεγάλη εικόνα της Ανατολικής Μεσογείου. Ενέργεια, θαλάσσιες ζώνες, ευρωπαϊκά συμφέροντα και ελληνοτουρκικές σχέσεις συναντώνται σε μια περίοδο κατά την οποία η Αθήνα θέλει να καταστήσει σαφές ότι τα έργα που θεωρεί νόμιμα και στρατηγικά δεν μπορούν να παραμένουν επ’ αόριστον «παγωμένα».

Στόχος η επιστροφή των ερευνητικών πλοίων

Στο ενεργειακό μέτωπο, το επόμενο κρίσιμο βήμα αφορά την επανέναρξη των θαλάσσιων ερευνών για τον Great Sea Interconnector, ώστε να προσδιοριστεί η διαδρομή του υποθαλάσσιου καλωδίου.

Η συμφωνία της 5ης Αυγούστου άλλαξε σημαντικά τα δεδομένα. Η γαλλική Meridiam εισήλθε ως πλειοψηφικός μέτοχος στην εταιρεία GSI, ενώ ταυτόχρονα υπογράφηκε συμφωνία μεταξύ ΑΔΜΗΕ, GSI και Nexans για τις εργασίες των ερευνών βυθού.

Η γαλλική παρουσία προσθέτει πλέον και μία σαφή ευρωπαϊκή και γεωπολιτική διάσταση στο εγχείρημα. Η Meridiam αναλαμβάνει πρωταγωνιστικό επενδυτικό ρόλο, ενώ η επίσης γαλλική Nexans βρίσκεται ήδη στον πυρήνα του έργου.

Για την Αθήνα, επομένως, ο GSI δεν αντιμετωπίζεται απλώς ως ένα καλώδιο μεταξύ Ελλάδας και Κύπρου. Πρόκειται για ευρωπαϊκή ενεργειακή υποδομή που συνδέεται με την ενεργειακή ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου και με τον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου.

Το ιδιαίτερα κρίσιμο σημείο θα είναι η επανέναρξη των ερευνών στη θάλασσα, καθώς προηγούμενες εργασίες είχαν βρεθεί στο επίκεντρο έντασης με την Τουρκία νοτίως της Κάσου.

Η γαλλική «ασπίδα» αλλάζει τις ισορροπίες

Η είσοδος της Meridiam δημιουργεί μία νέα πραγματικότητα: οποιαδήποτε νέα ένταση γύρω από τις εργασίες του GSI δεν θα αφορά πλέον αποκλειστικά Αθήνα και Λευκωσία.

Στο έργο υπάρχει πλέον ισχυρό γαλλικό οικονομικό αποτύπωμα, ενώ πρόκειται ταυτόχρονα για ευρωπαϊκό Project of Common Interest.

Αυτό δεν εξαφανίζει τον γεωπολιτικό κίνδυνο, αλλά ανεβάζει το πολιτικό κόστος οποιασδήποτε νέας εμπλοκής γύρω από την υλοποίησή του.

Νέο μέτωπο με τα τουρκικά «θαλάσσια πάρκα»

Την ίδια στιγμή, η Άγκυρα άνοιξε ένα διαφορετικό αλλά εξίσου ευαίσθητο κεφάλαιο.

Με προεδρικές αποφάσεις της 15ης Αυγούστου, η Τουρκία ανακήρυξε δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο βορειοανατολικό Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, τα οποία εκτείνονται πέραν των τουρκικών χωρικών υδάτων

Η απάντηση του ελληνικού υπουργείου Εξωτερικών ήταν κατηγορηματική. Η Αθήνα χαρακτηρίζει παράνομη τη μονομερή εγκαθίδρυση προστατευόμενων περιοχών σε διεθνή ύδατα και υποστηρίζει ότι τμήματα των τουρκικών πάρκων εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας.

«Η μονομερής θέσπιση από την Τουρκία “εθνικών” θαλάσσιων πάρκων και σε περιοχές εκτός δικαιοδοσίας της δεν μπορεί να δημιουργήσει τετελεσμένα», ανέφερε το ΥΠΕΞ.

Η ελληνική θέση αντιπαραβάλλει μάλιστα την τουρκική κίνηση με τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα στο Ιόνιο και στο Αιγαίο, επισημαίνοντας ότι τα τελευταία θεσπίστηκαν αποκλειστικά εντός ελληνικών χωρικών υδάτων.

Η Αθήνα θέλει να διεθνοποιήσει την πίεση

Η επόμενη κίνηση αναμένεται να είναι περισσότερο διπλωματική παρά επικοινωνιακή.

Η κυβέρνηση επιδιώκει να αναδείξει διεθνώς ότι η διαφορά δεν αφορά την περιβαλλοντική προστασία καθαυτή, αλλά το κατά πόσο ένα κράτος μπορεί, υπό τον μανδύα ενός θαλάσσιου πάρκου, να προβάλει δικαιοδοσία σε περιοχές όπου αυτή αμφισβητείται.

Το ίδιο το ελληνικό ΥΠΕΞ προειδοποίησε ότι τέτοιες μονομερείς ενέργειες υπονομεύουν τις προσπάθειες διατήρησης κλίματος αμοιβαίας κατανόησης στις ελληνοτουρκικές σχέσεις.

Η αντιπολίτευση ανεβάζει την πίεση

Στο εσωτερικό πολιτικό μέτωπο, ωστόσο, η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με διαφορετικού τύπου πίεση.

Το ΠΑΣΟΚ ζητά εντονότερη ευρωπαϊκή κινητοποίηση και αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα της πολιτικής των «ήρεμων νερών». ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ ασκούν επίσης κριτική στη στρατηγική της κυβέρνησης, ενώ Ελληνική Λύση και άλλες δυνάμεις της αντιπολίτευσης χρησιμοποιούν ακόμη σκληρότερη γλώσσα απέναντι στους κυβερνητικούς χειρισμούς.

Έτσι, η αντιπαράθεση με την Τουρκία αποκτά ταυτόχρονα και ισχυρή εσωτερική πολιτική διάσταση.

Το πραγματικό τεστ θα γίνει στη θάλασσα

Η ουσία, πάντως, βρίσκεται στον Great Sea Interconnector.

Οι συμφωνίες με τη Meridiam και τη Nexans έχουν ήδη υπογραφεί. Η πολιτική βούληση Αθήνας και Λευκωσίας έχει επαναβεβαιωθεί και το γαλλικό αποτύπωμα στο έργο είναι πλέον πολύ ισχυρότερο.

Το επόμενο τεστ θα είναι πρακτικό: η επιστροφή των ερευνητικών δραστηριοτήτων στη θάλασσα.

Εκεί θα φανεί εάν η νέα αρχιτεκτονική γύρω από τον GSI μπορεί πράγματι να μετατρέψει ένα έργο που είχε βρεθεί αντιμέτωπο με γεωπολιτικά εμπόδια σε ένα ενεργό ευρωπαϊκό project.

Και κυρίως, εάν η Αθήνα μπορεί να περάσει από τη διπλωματική διαχείριση στην εφαρμογή της στρατηγικής της επί του πεδίου.

Πηγή: pagenews.gr