Al Jazeera: Γιατί οι κεντρικές τράπεζες είναι πιο προσεκτικές

Οι κεντρικές τράπεζες φαίνονται να βαδίζουν προσεκτικά μετά τις ξαφνικές καταρρεύσεις της Silicon Valley Bank και της Credit Suisse.

Οι πρόσφατες χρεοκοπίες τραπεζών αναβίωσαν τους φόβους για πλήρη χρηματοπιστωτική κρίση και παγκόσμια ύφεση. Οι ξαφνικές καταρρεύσεις της Silicon Valley και της Signature Valley στις Ηνωμένες Πολιτείες και της Credit Suisse στην Ευρώπη αποδίδονται, εν μέρει, στη ραγδαία αύξηση των επιτοκίων. Τα δεινά του τραπεζικού τομέα υπογραμμίζουν τη λεπτή ισορροπία που αντιμετωπίζουν οι κεντρικές τράπεζες καθώς προσπαθούν να δαμάσουν τον υψηλό πληθωρισμό χωρίς να ασκούν περιττή πίεση στα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.

Ποια είναι η πρόκληση για τις κεντρικές τράπεζες;

Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής βαδίζουν σε ένα στενό σχοινί, προσπαθώντας να μειώσουν τον πληθωρισμό από τη μια πλευρά, ενώ από την άλλη διατηρούν τη ροή των πιστώσεων μέσω του χρηματοπιστωτικού συστήματος. Στην ιδανική περίπτωση, οι ρυθμιστικές αρχές μπορούν να αυξήσουν τα επιτόκια ακριβώς στο σωστό περιθώριο και ρυθμό για να μειώσουν τα επίπεδα τιμών χωρίς να προκληθεί τραπεζική κρίση. Το ζήτημα για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής είναι ότι το κύριο εργαλείο για την καταστολή του πληθωρισμού –τα υψηλά επιτόκια– μπορεί να ασκήσει πρόσθετη πίεση στο τραπεζικό σύστημα, στο οποίο βασίζεται ολόκληρη η οικονομία για τις πιστωτικές ροές, μειώνοντας τη ζήτηση για δάνεια. Η αυξημένη αναταραχή στον τραπεζικό τομέα καθιστά λιγότερο πιθανή μια «ήπια προσγείωση» και αυξάνει τον κίνδυνο να οδηγηθεί η παγκόσμια οικονομία σε ύφεση.

Τα υψηλότερα επιτόκια καθιστούν επίσης πιο πιθανή μια ύφεση γενικά, καθώς καθιστούν πιο δαπανηρή για τις εταιρείες και τα νοικοκυριά το δανεισμό, ενθαρρύνοντας τις εταιρείες να περικόψουν νέα έργα και θέσεις εργασίας και τους καταναλωτές να μειώσουν τις δαπάνες. Τον Ιανουάριο, η Παγκόσμια Τράπεζα ανέφερε ότι η ραγδαία αύξηση των επιτοκίων είχε φέρει την παγκόσμια οικονομία στην «κόψη του ξυραφιού», προειδοποιώντας ότι το χειρότερο σενάριο για το 2023 ήταν πλέον το βασικό της σενάριο. Οι τραπεζικές καταρρεύσεις του περασμένου μήνα έκαναν την Goldman Sachs να αυξήσει την πιθανότητα ύφεσης των ΗΠΑ το επόμενο έτος από 25 τοις εκατό σε 35 τοις εκατό. Τα επίπεδα πληθωρισμού ποικίλλουν μεταξύ των χωρών, αλλά οι τιμές παγκοσμίως αυξάνονται ταχύτερα από ό,τι πριν από την πανδημία. Σύμφωνα με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, τα επίπεδα του παγκόσμιου πληθωρισμού προβλέπεται να υποχωρήσουν στο 6,6% φέτος –από 8,8% το 2022– και περαιτέρω στο 4,3% το επόμενο έτος.