Η Συμφωνία του Καΐρου: Η Εκεχειρία Έρχεται — Οι Κίνδυνοι Τεράστιοι

Η πρώτη φάση της ειρηνευτικής συμφωνίας για τη Γάζα υπογράφηκε. Οι εχθροπραξίες σταματούν, αλλά η σύγκρουση για εξουσία, νομιμότητα και επιβίωση μεταφέρεται από τα πεδία μάχης στα διπλωματικά τραπέζια.

Ιστορική, αλλά εύθραυστη στιγμή

Η υπογραφή του τελικού σχεδίου της πρώτης φάσης της ειρηνευτικής συμφωνίας για τη Γάζα στο Κάιρο αποτελεί μια ιστορική —αλλά εύθραυστη— παύση σε μια από τις πιο καταστροφικές συγκρούσεις του 21ου αιώνα. Όλα τα εμπλεκόμενα μέρη —Ισραήλ, Χαμάς, Αίγυπτος, Κατάρ και Ηνωμένες Πολιτείες— έβαλαν την υπογραφή τους σε ένα πλαίσιο που υπόσχεται άμεση κατάπαυση του πυρός, μερική αποχώρηση ισραηλινών δυνάμεων και ανταλλαγή ομήρων και κρατουμένων.

Ωστόσο, πίσω από τη διπλωματική σκηνοθεσία, ένα περίπλοκο δίκτυο αντιθέσεων και στρατηγικών υπολογισμών απειλεί να εκτροχιάσει την εφαρμογή. Η υπογραφή στο Κάιρο δεν είναι ειρήνη· είναι παύση πυρός με ημερομηνία λήξης. Η σιωπή των όπλων ίσως φέρει πρόσκαιρη ανακούφιση, αλλά η μάχη για την πολιτική κυριαρχία μόλις ξεκίνησε.

Τα βασικά σημεία της συμφωνίας

• Εφαρμογή εκεχειρίας: Οι μάχες στη Γάζα παύουν εντός 24 ωρών από την έγκριση του Συμβουλίου Ασφαλείας του Ισραήλ.
• Ανταλλαγές: Η Χαμάς απελευθερώνει Ισραηλινούς ομήρους, ενώ το Ισραήλ απελευθερώνει Παλαιστίνιους κρατούμενους.
• Εποπτεία ΗΠΑ: Ο Ντόναλντ Τραμπ αποδίδει στον εαυτό του τα εύσημα για τη συμφωνία και αναμένεται να παραστεί στην τελετή υπογραφής στην Αίγυπτο.
• Δεύτερη φάση: Περιλαμβάνει αφοπλισμό της Χαμάς και σταδιακή αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων.
• Αντίδραση Χαμάς: Ο Οσάμα Χάμνταν δηλώνει πως η οργάνωση απορρίπτει το αμερικανικό σχέδιο για «Συμβούλιο Ειρήνης» υπό την προεδρία του Τραμπ.
• Διεθνείς αντιδράσεις:
  • Μακρόν, Πούτιν, Ερντογάν, Σίσι χαιρετίζουν τη συμφωνία.
  • Ιράν: επιφυλακτική στήριξη.
  • Ισραηλινή ακροδεξιά: καταδίκη από Σμότριτς και Μπεν-Γκβιρ.
• Ανθρωπιστική βοήθεια: Ήδη 153 φορτηγά με υλικό πέρασαν το Ράφα.

Το διπλωματικό χρονολόγιο

• Πέμπτη πρωί: Το Ισραήλ ανακοινώνει την υπογραφή της πρώτης φάσης στο Κάιρο.
• Πέμπτη απόγευμα: Αίγυπτος και ΗΠΑ ετοιμάζουν κοινή ανακοίνωση· ΟΗΕ και ΕΕ δηλώνουν ετοιμότητα στήριξης.
• Πέμπτη βράδυ: Ο Μακρόν φιλοξενεί στο Παρίσι τη σύνοδο για την «επόμενη μέρα της Γάζας», προτείνοντας δύναμη σταθεροποίησης.
• Κυριακή: Αναμένεται άφιξη Τραμπ στην Ιερουσαλήμ και πιθανή μετάβαση στο Κάιρο για την επίσημη τελετή.
• Δευτέρα–Τρίτη: Προγραμματισμένη απελευθέρωση ομήρων.

Κατάσταση στο πεδίο (SitRep)

Στρατιωτικό πεδίο:

Αναπτύσσονται ομάδες εφαρμογής της εκεχειρίας υπό αιγυπτιακή επίβλεψη. Το Ισραήλ αποσύρει δυνάμεις από τον βορρά της Γάζας, διατηρώντας ζώνες ασφαλείας. Η Χαμάς διατάσσει παύση πυρός, αλλά τοπικές φράξιες αντιδρούν στη ρήτρα αφοπλισμού.

Ανθρωπιστικό πεδίο:

ΟΗΕ, Ερυθρός Ημισέληνος και Κατάρ διακινούν βοήθεια μέσω Ράφα. Η Χαν Γιούνις παραμένει σε κατάσταση ανθρωπιστικής καταστροφής, με εκτοπισμένους να επιστρέφουν σε ερείπια.

Διπλωματικό πεδίο:

Η Διάσκεψη του Παρισιού επιχειρεί συντονισμό της ευρωπαϊκής συμμετοχής στην επιτήρηση και ανοικοδόμηση.Η Γαλλία, Ιταλία και Τουρκία προτείνουν συμβολή σε δύναμη ειρήνευσης.

Πολιτικό κλίμα:

Στο Ισραήλ, ο Νετανιάχου βάλλεται εσωτερικά — η ακροδεξιά μιλά για «προδοσία».Στη Γάζα, οι κάτοικοι πανηγυρίζουν, αλλά οι ηγέτες πενθούν τους νεκρούς.Η Παλαιστινιακή Αρχή βλέπει ελπίδα για αναγνώριση κράτους.Στην Ουάσιγκτον, ο Τραμπ επιχειρεί να κεφαλαιοποιήσει τη συμφωνία ενόψει του Νόμπελ Ειρήνης.

Μια εύθραυστη αρχιτεκτονική ειρήνης

Η νέα συμφωνία δεν είναι τέλος πολέμου — είναι ανακωχή υπό όρους.Η δεύτερη φάση, που περιλαμβάνει αφοπλισμό της Χαμάς, είναι πολιτικά εκρηκτική:για τη Χαμάς ισοδυναμεί με παράδοση· για τους Ισραηλινούς υπερεθνικιστές, με προδοσία.

Αυτή η σύγκρουση δύο ακραίων αφηγημάτων μπορεί να καταστρέψει την εύθραυστη ισορροπία πριν καν ολοκληρωθεί η πρώτη φάση. Η ειρήνη, στην πράξη, εξαρτάται από το αν οι μετριοπαθείς σε κάθε πλευρά θα καταφέρουν να διατηρήσουν τον έλεγχο.

Το σταυροδρόμι του Νετανιάχου

Ο Νετανιάχου βρίσκεται εγκλωβισμένος μεταξύ διεθνούς πίεσης και εσωτερικής ανταρσίας. Η συμφωνία του Καΐρου είναι η τελευταία του ευκαιρία να σώσει την πολιτική του σταδιοδρομία και να αποφύγει την διεθνή απομόνωση. Αν αποτύχει, κινδυνεύει όχι μόνο να χάσει την εξουσία αλλά και να μείνει στην ιστορία ως ο πρωθυπουργός που έχασε τη Γάζα.

Το στρατηγικό στοίχημα του Τραμπ

Για τον Ντόναλντ Τραμπ, η συμφωνία είναι πολιτικό ρίσκο και διεθνές στοίχημα. Με την υπογραφή στο Κάιρο, επιχειρεί να επανεμφανιστεί ως ειρηνοποιός — λίγες ημέρες πριν την ανακοίνωση του Νόμπελ Ειρήνης. Όμως το σχέδιο του για ένα “Συμβούλιο Ειρήνης” υπό την προεδρία του ιδίου προκαλεί αντιδράσεις στον αραβικό κόσμο, που το θεωρεί νεοαποικιακό μηχανισμό επιτήρησης.

Αν το εγχείρημα πετύχει, ο Τραμπ θα γράψει ιστορία. Αν αποτύχει, θα αποδειχθεί ότι η «διπλωματία της συμφωνίας» ήταν απλώς ένα επικοινωνιακό τέχνασμα.

Η μετα-Χαμάς εποχή

Η Χαμάς βρίσκεται σε υπαρξιακό σταυροδρόμι. Ο αφοπλισμός θα σημάνει το τέλος του στρατιωτικού της ρόλου· η άρνηση, νέα απομόνωση και πιθανή διάσπαση. Η επιρροή του Ιράν δεν αρκεί για να διατηρήσει την πολιτική της ισχύ. Η «επόμενη μέρα» ίσως σημάνει την εμφάνιση ενός νέου, τεχνοκρατικού παλαιστινιακού φορέα, χωρίς τις ιδεολογικές αποσκευές της Χαμάς, αλλά και χωρίς δημοκρατική νομιμοποίηση.

Πέρα από την εκεχειρία – η μάχη για το αφήγημα

Η Συμφωνία του Καΐρου είναι μια διπλωματική ανάσα, όχι ένα τέλος. Η πραγματική σύγκρουση τώρα είναι πολιτική και αφηγηματική: Ποιος θα ελέγξει τη «νέα Γάζα»; Ποιος θα επιβάλει την αλήθεια της ειρήνης;

Αν οι επόμενες εβδομάδες αποδείξουν ότι η εκεχειρία μπορεί να σταθεροποιηθεί, τότε ίσως να έχουμε την πρώτη πραγματική δομή ειρήνης στη Μέση Ανατολή μετά από δεκαετίες. Αν όχι, η ιστορία θα προσθέσει άλλο ένα χαμένο κεφάλαιο ελπίδας στη μακρά αλυσίδα της βίας.

 Ειρήνη υπό επιτήρηση

• Η υπογραφή στο Κάιρο είναι ένα σημείο καμπής, όχι ένα τέλος.
• Η εκεχειρία έρχεται — αλλά είναι εύθραυστη, υπό όρους, και βαθιά πολιτική.
• Όπως είπε ένας δυτικός διπλωμάτης στο περιθώριο των συνομιλιών:«Αν αυτή η συμφωνία επιβιώσει, δεν θα αλλάξει μόνο τη Γάζα. Θα αλλάξει τη γεωπολιτική λογική ολόκληρης της Μέσης Ανατολής.»

Πηγή: pagenews.gr