Ευρωπαϊκή Εισαγγελία: ποιος αποφασίζει για τους Έλληνες εντεταλμένους,το “θεσμικό μπρα-ντε-φερ” με Άρειο Πάγο

Αναλυτικά η δομή, οι διαδικασίες επιλογής και ανανέωσης θητείας των Ελλήνων Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων – και τα ερωτήματα για πιθανές πολιτικές παρεμβάσεις.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και ο ρόλος της στην ΕΕ

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αποτελεί ανεξάρτητο δικαστικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με βασική αποστολή την έρευνα και δίωξη αδικημάτων που στρέφονται κατά του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.

Συστάθηκε με τον Κανονισμό 2017/1939 και λειτουργεί από τον Μάρτιο του 2021, με έδρα το Λουξεμβούργο, ως ενιαία υπερεθνική εισαγγελική αρχή.

Διπλή δομή: Κεντρικό και εθνικό επίπεδο

Η λειτουργία της βασίζεται σε δύο πυλώνες:

Κεντρικό επίπεδο Αποτελείται από:

• τον Ευρωπαίο Γενικό Εισαγγελέα
• 24 Ευρωπαίους Εισαγγελείς (ένας από κάθε συμμετέχουσα χώρα)

Οι ίδιοι συγκροτούν το συλλογικό όργανο (Κολλέγιο), που χαράσσει την κοινή στρατηγική.

 Εθνικό επίπεδο

Εδώ βρίσκονται οι Εντεταλμένοι Ευρωπαίοι Εισαγγελείς, οι οποίοι:

• παραμένουν μέλη των εθνικών εισαγγελικών αρχών
• αναλαμβάνουν την έρευνα υποθέσεων στις χώρες τους
• λογοδοτούν ταυτόχρονα σε ευρωπαϊκό και εθνικό πλαίσιο

Πώς ξεκινά μια έρευνα

Κάθε πολίτης ή νομική οντότητα μπορεί να καταγγείλει στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία υποθέσεις που αφορούν:

• απάτη σε ευρωπαϊκά κονδύλια
• διασπάθιση πόρων της ΕΕ
• οικονομικά εγκλήματα εις βάρος του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού

Οι υποθέσεις καταχωρούνται, αξιολογούνται και ανατίθενται σε Εντεταλμένο Εισαγγελέα για διερεύνηση.

Έλεγχος και “δικλείδα ασφαλείας”

Κάθε υπόθεση εποπτεύεται από ένα από τα 15 μόνιμα τμήματα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, τα οποία:

• αποτελούνται από 3 εισαγγελείς διαφορετικών χωρών
• δεν ανήκουν στο κράτος που ερευνάται η υπόθεση

Στόχος είναι η ενίσχυση της αμεροληψίας και ανεξαρτησίας των ερευνών.

Ο ρόλος του Αρείου Πάγου στην επιλογή

Στην Ελλάδα, η διαδικασία επιλογής των Εντεταλμένων Ευρωπαίων Εισαγγελέων γίνεται ως εξής:

• Το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο του Αρείου Πάγου επιλέγει τους υποψηφίους
• Ακολουθεί διαβίβαση της απόφασης μέσω του Υπουργείου Δικαιοσύνης στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία
• Ο τελικός διορισμός γίνεται από το Κολλέγιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας

Θητεία και ανανέωση

Η θητεία των εντεταλμένων εισαγγελέων είναι:

• 5ετής
• με δυνατότητα ανανέωσης

Η ανανέωση γίνεται:

• μετά από αξιολόγηση
• κατόπιν πρότασης του Ευρωπαίου Γενικού Εισαγγελέα
• και τελικής απόφασης του Κολλεγίου

Το θεσμικό “μπρα-ντε-φερ” για τις ανανεώσεις

Τον Νοέμβριο του 2025, το Κολλέγιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας αποφάσισε την ανανέωση θητείας τριών Ελλήνων εντεταλμένων εισαγγελέων.

Ωστόσο, τυπικά, ο Άρειος Πάγος διατηρεί τη δυνατότητα να μην αποδεχθεί την πρόταση — μια επιλογή που, όπως επισημαίνεται, θα δημιουργούσε σοβαρά θεσμικά ερωτήματα, δεδομένου ότι:

• οι ίδιοι λειτουργοί είχαν αρχικά επιλεγεί από τον Άρειο Πάγο
• η έρευνα βρίσκεται σε εξέλιξη
• και αφορά υποθέσεις ευρωπαϊκού οικονομικού ενδιαφέροντος

Σκιές παρεμβάσεων και πολιτική ένταση

Στο παρασκήνιο, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, καταγράφονται ανησυχίες για πιέσεις ή παρεμβάσεις προς θεσμικά όργανα.

Κύκλοι της υπόθεσης σημειώνουν ότι:«Η έρευνα έχει προκαλέσει ενόχληση σε συγκεκριμένα πολιτικά πρόσωπα»

και θέτουν ζήτημα πιθανών προσπαθειών επηρεασμού των διαδικασιών.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) αποτελεί μία από τις σημαντικότερες θεσμικές καινοτομίες της ΕΕ των τελευταίων ετών, καθώς:

• είναι η πρώτη υπερεθνική εισαγγελική αρχή
• έχει αρμοδιότητα σε διασυνοριακές οικονομικές υποθέσεις
• μπορεί να ασκεί διώξεις απευθείας στα εθνικά δικαστήρια

Η δημιουργία της θεωρήθηκε απάντηση στην ανάγκη για:

• αντιμετώπιση ευρωπαϊκής οικονομικής απάτης
• ενίσχυση της διαφάνειας στη διαχείριση κοινοτικών κονδυλίων
• ανεξάρτητο έλεγχο πέρα από τα εθνικά πολιτικά συστήματα

Πηγή: pagenews.gr