Ρούμπιο προς Ιράν: “Υπάρχει και άλλος τρόπος” — Η Μέση Ανατολή ξανά στο χείλος έκρηξης

Η Μέση Ανατολή μοιάζει να αναπνέει προσωρινά.Αλλά πίσω από τις κλειστές πόρτες των διαπραγματεύσεων,οι απειλές,οι στρατιωτικές προετοιμασίες και η γεωπολιτική πίεσηπαραμένουν ενεργές.

Ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Ρούμπιο έστειλε το πιο καθαρό μήνυμα μέχρι σήμερα προς την Τεχεράνη:«Οι Ηνωμένες Πολιτείες προτιμούν τη διπλωματία — αλλά υπάρχει και άλλος τρόπος.»

Η φράση αυτή προκάλεσε συναγερμό σε διπλωματικούς και στρατιωτικούς κύκλους,καθώς ερμηνεύεται ως έμμεση προειδοποίηση ότι: αν οι συνομιλίες αποτύχουν,η Ουάσινγκτον εξετάζει ακόμη και σκληρές στρατιωτικές ή καταναγκαστικές επιλογές.

Το Ορμούζ έγινε το πιο επικίνδυνο σημείο του πλανήτη

Στην πραγματικότητα, όλη η κρίση περιστρέφεται πλέον γύρω από ένα στενό πέρασμα:

το Στενό του Ορμούζ.

Από εκεί περνά σχεδόν:

• το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και LNG.

Η μερική παράλυση της ναυσιπλοΐας:

• εκτόξευσε τις τιμές ενέργειας,
• προκάλεσε παγκόσμιο οικονομικό σοκ,
• και ενεργοποίησε πανικό στις αγορές.

Στην Ουάσινγκτον γνωρίζουν ότι:αν το Ορμούζ παραμείνει ασταθές,η διεθνής οικονομία κινδυνεύει να μπει σε νέο κύμα κρίσης.

Η στρατηγική Τραμπ: “πίεση χωρίς ολοκληρωτικό πόλεμο”

Ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ επιχειρεί ένα εξαιρετικά δύσκολο ισοζύγιο.

Από τη μία:

• δεν θέλει να εμφανιστεί αδύναμος απέναντι στο Ιράν,
• ούτε να κατηγορηθεί ότι “χαρίζει” συμφωνία στην Τεχεράνη.

Από την άλλη:

• δεν θέλει νέα ενεργειακή έκρηξη,
• ούτε παρατεταμένο πόλεμο που θα πλήξει την αμερικανική οικονομία πριν τις εκλογές.

Έτσι, η στρατηγική του Λευκού Οίκου βασίζεται σε τρεις άξονες:

• διατήρηση μέγιστης πίεσης
• ανοιχτό παράθυρο διαπραγμάτευσης
• αποφυγή γενικευμένης ανάφλεξης

Οι τρεις “βόμβες” που μπλοκάρουν τη συμφωνία

Παρά την πρόοδο, τρεις τεράστιες διαφωνίες παραμένουν ανοιχτές.

1. Το εμπλουτισμένο ουράνιο

Η Ουάσινγκτον απαιτεί:

• μείωση,
• απομάκρυνση ή διεθνή επιτήρηση των ιρανικών αποθεμάτων υψηλού εμπλουτισμού.

Η Τεχεράνη αρνείται ότι επιδιώκει πυρηνικά όπλακαι επιμένει ότι:το πυρηνικό της πρόγραμμα είναι “ειρηνικό”.

2. Κυρώσεις και παγωμένα δισεκατομμύρια

Το Ιράν ζητά:

• άρση κυρώσεων,
• πρόσβαση σε παγωμένα κεφάλαια,
• και πλήρη οικονομική ανακούφιση.

Όμως οι ΗΠΑ:δεν θέλουν να δώσουν οικονομική “ανάσα” χωρίς ουσιαστικές παραχωρήσεις.

3. Η “σκιώδης” περιφερειακή σύγκρουση

Οι συνομιλίες δεν αφορούν πλέον μόνο τα πυρηνικά.

Αφορούν:

• τη Χεζμπολάχ στον Λίβανο,
• τα ιρανικά δίκτυα επιρροής,
• τις θαλάσσιες διαδρομές στον Κόλπο,
• και την ασφάλεια του Ισραήλ.

Αυτό κάνει τις διαπραγματεύσεις:πολύ πιο επικίνδυνες και σύνθετες.

Η εκεχειρία υπάρχει — αλλά όλοι φοβούνται κατάρρευση

Διπλωματικές πηγές περιγράφουν την κατάσταση ως:«παγωμένη κρίση με ανοιχτό μηχανισμό έκρηξης.»

Ένα μόνο περιστατικό μπορεί να τινάξει τα πάντα στον αέρα:

• επίθεση σε δεξαμενόπλοιο,
• χτύπημα Χεζμπολάχ
• ισραηλινή επιχείρηση,
• ή κατάρρευση των τεχνικών συνομιλιών.

Το μήνυμα Ρούμπιο ήταν προειδοποίηση προς όλους

Η φράση:«υπάρχει και άλλος τρόπος» δεν απευθυνόταν μόνο στο Ιράν.

Ήταν μήνυμα:

• προς το Ισραήλ,
• προς τους συμμάχους του Κόλπου,
• αλλά και προς το εσωτερικό πολιτικό ακροατήριο των ΗΠΑ.

Η Ουάσινγκτον θέλει να δείξει ότι:δεν εγκαταλείπει τη σκληρή γραμμή,ακόμη κι αν επιδιώκει συμφωνία.

Οι αγορές πανηγυρίζουν — αλλά φοβούνται

Οι τιμές πετρελαίου υποχώρησαν προσωρινά,καθώς οι αγορές:ελπίζουν σε αποκλιμάκωση.

Όμως μεγάλα funds και ενεργειακοί αναλυτές προειδοποιούν:«Η αγορά λειτουργεί σαν να έρχεται συμφωνία. Αλλά η περιοχή απέχει μία σπίθα από νέα κρίση.»

Το βαθύτερο πρόβλημα δεν λύνεται

Ακόμη κι αν υπάρξει προσωρινή συμφωνία, κανένα από τα βασικά στρατηγικά προβλήματα δεν εξαφανίζεται:

• το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν
• η περιφερειακή επιρροή της Τεχεράνης
• η σύγκρουση Ισραήλ–Χεζμπολάχ
• η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στον Κόλπο
• και η μάχη ελέγχου της Μέσης Ανατολής

παραμένουν ανοιχτά.

Η ειρήνη μοιάζει περισσότερο με “παύση πυρός” παρά με λύση

Η Μέση Ανατολή δεν οδηγείται ακόμη σε πραγματική σταθερότητα.

Οδηγείται σε:

• προσωρινή διαχείριση κρίσης,
• εύθραυστη ισορροπία,
• και αναβολή της επόμενης σύγκρουσης.

Και πίσω από τις διπλωματικές λέξεις,η πραγματική απειλή παραμένει πάντα εκεί.Έτοιμη να επιστρέψει.