«Ήξερε ότι τελείωσε»: Πώς ο Νετανιάχου αντέδρασε στη συμφωνία Τραμπ με το Ιράν–Το Ισραήλ επαναπροσδιορίζει

Η συμφωνία-πλαίσιο μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν δεν προκαλεί μόνο γεωπολιτικούς κραδασμούς στη Μέση Ανατολή. Δημιουργεί και μια νέα πολιτική πραγματικότητα στο Ισραήλ, όπου ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου βλέπει την επί χρόνια στρατηγική του απέναντι στην Τεχεράνη να αμφισβητείται όσο ποτέ άλλοτε.

Σύμφωνα με πληροφορίες από αμερικανικά και ισραηλινά μέσα ενημέρωσης, ο Νετανιάχου αιφνιδιάστηκε από την ταχύτητα με την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε στη συμφωνία με το Ιράν, καθώς μέχρι και τις τελευταίες ημέρες πίστευε ότι η Ουάσιγκτον θα διατηρούσε τη σκληρή γραμμή πίεσης απέναντι στο καθεστώς της Τεχεράνης.

Ο Τραμπ τράβηξε τη γραμμή

Η ένταση ανάμεσα στους δύο ηγέτες είχε ήδη φανεί τις προηγούμενες εβδομάδες, όταν ο Αμερικανός πρόεδρος φέρεται να προειδοποίησε προσωπικά τον Νετανιάχου ότι σε περίπτωση νέας στρατιωτικής κλιμάκωσης εναντίον του Ιράν, το Ισραήλ θα μπορούσε να βρεθεί «μόνο του».

Λίγες ημέρες αργότερα, ο Τραμπ φέρεται να χαρακτήρισε τη συμφωνία με το Ιράν ως «μια εξαιρετική συμφωνία» και να ξεκαθάρισε προς την ισραηλινή ηγεσία ότι «είναι ώρα να τελειώσει ο πόλεμος».

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι ο Νετανιάχου εξέφρασε έντονες ανησυχίες για το κατά πόσο η συμφωνία αντιμετωπίζει ουσιαστικά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αποφεύγοντας ωστόσο να έρθει σε ανοιχτή σύγκρουση με τον Λευκό Οίκο.

Το σοκ στην Ιερουσαλήμ

Η ισραηλινή πολιτική και στρατιωτική ηγεσία παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις.

Σύμφωνα με αναλύσεις στον ισραηλινό Τύπο, η συμφωνία δεν περιλαμβάνει ακόμη σαφείς δεσμεύσεις για πλήρη εξάλειψη των πυρηνικών δυνατοτήτων του Ιράν, ενώ παραμένουν ερωτήματα για τα αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου, τις κυρώσεις και τη χρηματοδότηση που ενδέχεται να αποκτήσει η Τεχεράνη μέσω μιας σταδιακής οικονομικής αποκατάστασης.

Δεν είναι τυχαίο ότι κορυφαίοι Ισραηλινοί αξιωματούχοι χαρακτήρισαν τη συμφωνία «κακή συμφωνία», υποστηρίζοντας ότι δεν αντιμετωπίζει ούτε το βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν ούτε τη δράση οργανώσεων όπως η Χεζμπολάχ και οι Χούθι.

Το πολιτικό κόστος για τον Νετανιάχου

Η συμφωνία έρχεται σε μια εξαιρετικά δύσκολη συγκυρία για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό.

Πολλοί πολιτικοί αντίπαλοι του Νετανιάχου τον κατηγορούν ότι επένδυσε σε μια στρατηγική διαρκούς σύγκρουσης με το Ιράν θεωρώντας δεδομένη την αμερικανική στήριξη, χωρίς να υπολογίσει ότι ο Τραμπ θα προτιμούσε τελικά μια διπλωματική λύση.

Αναλυτές επισημαίνουν ότι η εικόνα ενός Ισραήλ που μένει εκτός των κρίσιμων διαπραγματεύσεων δημιουργεί ερωτήματα για την επιρροή που διατηρεί σήμερα η κυβέρνηση Νετανιάχου στην Ουάσιγκτον.

Παράλληλα, η πίεση αυξάνεται και στο εσωτερικό, καθώς το οικονομικό κόστος της σύγκρουσης, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις στον Λίβανο και η συνεχιζόμενη ένταση στα βόρεια σύνορα επιβαρύνουν την κοινωνία και την οικονομία του Ισραήλ.

Η νέα πραγματικότητα

Παρά τις δημόσιες επιφυλάξεις, η ισραηλινή κυβέρνηση φαίνεται να προσαρμόζεται στα νέα δεδομένα.

Ο υπουργός Άμυνας Ισραέλ Κατζ έχει ήδη δηλώσει ότι το Ισραήλ διατηρεί το δικαίωμα να ενεργήσει μονομερώς εάν θεωρήσει ότι απειλείται η εθνική του ασφάλεια, ενώ η Ιερουσαλήμ επιδιώκει να διασφαλίσει ότι οποιαδήποτε τελική συμφωνία θα περιλαμβάνει αυστηρούς μηχανισμούς ελέγχου του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.

Ωστόσο, για πρώτη φορά μετά από χρόνια, η ισραηλινή στρατηγική φαίνεται να διαμορφώνεται περισσότερο από τις επιλογές της Ουάσιγκτον παρά από τις επιδιώξεις του ίδιου του Νετανιάχου.

Η συμφωνία Τραμπ–Ιράν δεν αποτελεί μόνο διπλωματική εξέλιξη. Αποτελεί και προσωπική πολιτική δοκιμασία για τον Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός έχτισε μεγάλο μέρος της πολιτικής του ταυτότητας πάνω στην αντιμετώπιση της ιρανικής απειλής. Τώρα καλείται να διαχειριστεί μια συμφωνία που δεν σχεδίασε, δεν διαπραγματεύτηκε και δεν ελέγχει.

Η μεγάλη πρόκληση για το Ισραήλ δεν είναι πλέον αν θα υπάρξει συμφωνία με το Ιράν. Είναι αν θα μπορέσει να επηρεάσει τους τελικούς όρους της χωρίς να συγκρουστεί με τον σημαντικότερο σύμμαχό του: τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Και αυτό ίσως αποδειχθεί η πιο δύσκολη εξίσωση της πολιτικής καριέρας του Νετανιάχου.