Γιάννης Μαυρής: «Ο πληθωρισμός των δημοσκοπήσεων κρύβει τη μεγάλη πολιτική εικόνα»

Η πολιτική εικόνα που εμφανίζουν σήμερα οι δημοσκοπήσεις δεν είναι ούτε σταθερή ούτε παγιωμένη. Αντίθετα, πίσω από τα ποσοστά και τις καθημερινές μετρήσεις εξελίσσεται μια βαθύτερη αναδιάταξη του πολιτικού σκηνικού, με έντονη κινητικότητα στο εκλογικό σώμα, κρίση εκπροσώπησης και αμφισβήτηση των παραδοσιακών κομματικών ισορροπιών.

Αυτό ήταν το βασικό συμπέρασμα της παρέμβασης του επικεφαλής της Public Issue, Γιάννη Μαυρή, στην εκπομπή Momentum της Ναυτεμπορικής TV και στη Μάγκυ Δούση.

«Η εικόνα που βλέπουμε σήμερα δεν είναι καθόλου παγιωμένη», τόνισε χαρακτηριστικά.

Ο “πληθωρισμός” των δημοσκοπήσεων και η απώλεια της πολιτικής ουσίας

Ο γνωστός πολιτικός αναλυτής άσκησε έντονη κριτική στον τρόπο με τον οποίο χρησιμοποιούνται πλέον οι δημοσκοπήσεις στον δημόσιο διάλογο.

Όπως αποκάλυψε:

«Αυτή τη στιγμή έχουμε περίπου 300 δημοσκοπήσεις. Μία κάθε 3,5 μέρες από 10 έως 12 εταιρείες. Πρόκειται για έναν πραγματικό πληθωρισμό δημοσκοπήσεων και, κατά τη γνώμη μου, για κατάχρηση του εργαλείου.»

Σύμφωνα με τον ίδιο, η συνεχής παραγωγή μετρήσεων δημιουργεί περισσότερο πολιτικό θόρυβο παρά ουσιαστική κατανόηση των εξελίξεων.

«Χάνεται η πολιτική ταυτότητα της στιγμής. Δεν μπορείς να δείχνεις μια φωτογραφία στην εκκίνηση των 100 μέτρων και να θεωρείς ότι κέρδισε αυτός που είναι μπροστά.»

Η παρατήρηση αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα αν αναλογιστεί κανείς τις σημαντικές αστοχίες που έχουν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια.

Ο Μαυρής υπενθύμισε ότι λίγο πριν από τις ευρωεκλογές του 2024 αρκετές δημοσκοπήσεις εμφάνιζαν τη Νέα Δημοκρατία μεταξύ 31% και 34%, ενώ τελικά το κυβερνών κόμμα κατέγραψε ποσοστό 28%.

Παράλληλα σημείωσε ότι μέσα σε έναν μόλις χρόνο κόμματα που εμφανίζονταν να αγγίζουν το 17%-18% κατέγραψαν σημαντική υποχώρηση, ενώ άλλοι σχηματισμοί που εμφανίζονταν να βρίσκονται σε τροχιά εκτίναξης είδαν τη δυναμική τους να εξαφανίζεται μέσα σε λίγους μήνες.

Η μεγάλη εικόνα: Κρίση εκπροσώπησης και πολιτική κινητικότητα

Για τον επικεφαλής της Public Issue, το ουσιαστικό ζήτημα δεν είναι ποιο κόμμα προηγείται σε μια συγκεκριμένη μέτρηση.

Είναι το γεγονός ότι το ελληνικό πολιτικό σύστημα εξακολουθεί να βρίσκεται σε κατάσταση αναζήτησης νέων ισορροπιών.

«Υπάρχει κρίση εκπροσώπησης.»

Η διαπίστωση αυτή αποτυπώνεται σε μια σειρά στοιχείων που καταγράφονται διαχρονικά:

• Από το 2010 έως σήμερα έχουν εμφανιστεί περίπου 150 νέα πολιτικά κόμματα και σχηματισμοί.
• Στις τελευταίες ευρωεκλογές συμμετείχαν 31 διαφορετικά κόμματα.
• Η αποχή παραμένει σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα.
• Μεταξύ των δύο εκλογικών αναμετρήσεων του 2023 μετακινήθηκαν περίπου 700.000 ψηφοφόροι, γεγονός που αποτυπώνει τη μεγάλη ρευστότητα του εκλογικού σώματος.

Κατά τον Μαυρή, αυτή η εικόνα δείχνει ότι οι σχέσεις των πολιτών με τα κόμματα παραμένουν εύθραυστες.

«Υπάρχει κινητικότητα. Δεν έχει αποκρυσταλλωθεί ακόμη μια σταθερή πολιτική σχέση ανάμεσα στους πολίτες και τους κομματικούς φορείς.»

Για τον λόγο αυτό θεωρεί παραπλανητικές εκφράσεις όπως «σταθερά πρώτος» ή «σταθερά δεύτερος».

«Αυτοί οι χαρακτηρισμοί δεν αποτυπώνουν τη δυναμική της περιόδου.»

Η ΕΛ.Α.Σ. του Τσίπρα και τα όρια της σημερινής της δυναμικής

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον είχε η ανάλυση του για την ΕΛ.Α.Σ. του Αλέξη Τσίπρα.

Ο Μαυρής εκτίμησε ότι μέχρι στιγμής το νέο εγχείρημα μοιάζει περισσότερο με διαδικασία επανένωσης και ανασύνθεσης του παλαιού ΣΥΡΙΖΑ παρά με τη δημιουργία ενός εντελώς νέου πολιτικού ρεύματος.

«Αυτό που βλέπουμε σήμερα θυμίζει περισσότερο ανασύνθεση του χώρου του ΣΥΡΙΖΑ.»

Τα στοιχεία που παρουσίασε είναι ενδεικτικά:

«Οι έξι στους δέκα ψηφοφόρους της ΕΛ.Α.Σ. προέρχονται από τον ΣΥΡΙΖΑ.»

Παράλληλα:

«Το 72% των περίπου 300 ιδρυτικών στελεχών προέρχεται επίσης από τον ΣΥΡΙΖΑ.»

Σύμφωνα με την ανάλυσή του, τα δημοσκοπικά ποσοστά της ΕΛ.Α.Σ. κινούνται σήμερα κοντά στις επιδόσεις που είχε ο ΣΥΡΙΖΑ στις εκλογές του 2023 και στις ευρωεκλογές του 2024.

Για τον λόγο αυτό μίλησε για μια εικόνα περισσότερο στατική παρά εκρηκτικά ανοδική.

Μάλιστα παρομοίασε τη σημερινή δυναμική της ΕΛ.Α.Σ. με εκείνη που είχε παρουσιάσει η ΔΗΜΑΡ την περίοδο της μεγάλης ανόδου της το 2012.

Το κοινωνικό κενό που προβληματίζει

Ο Μαυρής στάθηκε ιδιαίτερα στη σύνθεση του νέου πολιτικού φορέα.

Κατά την εκτίμησή του, η σημερινή ηγετική και οργανωτική δομή της ΕΛ.Α.Σ. χαρακτηρίζεται από ισχυρή παρουσία πανεπιστημιακών, στελεχών, επιστημόνων και επαγγελματικών ελίτ.

Ωστόσο, εκείνο που λείπει είναι το κοινωνικό μπλοκ που αποτέλεσε τη βάση της εκλογικής έκρηξης του ΣΥΡΙΖΑ το 2015.

«Απουσιάζουν οι από κάτω.»

Όπως εξήγησε, δεν διακρίνεται ισχυρή παρουσία εργαζομένων, λαϊκών στρωμάτων, μικρομεσαίων και κοινωνικών ομάδων που σήκωσαν πολιτικά την Αριστερά την περίοδο των μνημονίων.

Αυτός είναι και ο λόγος που εμφανίστηκε επιφυλακτικός απέναντι στην εκτίμηση ότι η ΕΛ.Α.Σ. μπορεί εύκολα να εξελιχθεί σε πρώτο κόμμα.

Σχολιάζοντας τη σχετική αναφορά του Αλέξη Τσίπρα είπε:

«Δεν φαίνεται πολύ εύκολο.»

Το ΠΑΣΟΚ και η παρεξήγηση της “παγίωσης”

Ο επικεφαλής της Public Issue υποστήριξε ότι η πρόσφατη υποχώρηση του ΠΑΣΟΚ δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως πολιτικό σοκ.

Κατά την άποψή του:

«Υπήρξε υπερεκτίμηση του χώρου του ΠΑΣΟΚ.»

Και πρόσθεσε:

«Κακώς ερμηνεύτηκε ως παγίωση η δημοσκοπική του εικόνα.»

Υπενθύμισε ότι οι χώροι του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ λειτουργούν διαχρονικά ως συγκοινωνούντα δοχεία, με συνεχείς μετακινήσεις ψηφοφόρων ανάλογα με τις πολιτικές συγκυρίες.

Η Καρυστιανού και η πολιτική που έρχεται από την κοινωνία

Ξεχωριστή αναφορά έκανε και στη Μαρία Καρυστιανού.

Ο Μαυρής μίλησε με ιδιαίτερα θετικά λόγια για τη δημόσια παρουσία της.

«Είναι ένα πολιτικό πρόσωπο που προέκυψε από τα κάτω.»

Θεωρεί ότι εκφράζει ένα αυθεντικό κοινωνικό ρεύμα που γεννήθηκε έξω από τους παραδοσιακούς κομματικούς μηχανισμούς.

Ωστόσο εμφανίστηκε επιφυλακτικός για το κατά πόσο νέα πολιτικά σχήματα μπορούν να μετατρέψουν αυτό το κοινωνικό ρεύμα σε μαζική εκλογική δύναμη.

Ως παράδειγμα ανέφερε την Κύπρο, όπου νέα κόμματα που εμφανίζονταν δημοσκοπικά ιδιαίτερα ισχυρά τελικά κατέγραψαν πολύ χαμηλότερες επιδόσεις στις κάλπες.

Η ουσία πίσω από τους αριθμούς

Η συνολική εικόνα που περιγράφει ο Γιάννης Μαυρής είναι μια Ελλάδα πολιτικά ανοιχτή και κοινωνικά ανήσυχη.

Οι δημοσκοπήσεις μπορεί να προσφέρουν στιγμιότυπα, όμως δεν αποτυπώνουν πάντα τις βαθύτερες μεταβολές που συντελούνται στο εκλογικό σώμα.

Η κρίση εκπροσώπησης, η αυξανόμενη αποχή, η αναζήτηση νέων πολιτικών φορέων και η συνεχής μετακίνηση ψηφοφόρων μεταξύ κομμάτων συνθέτουν ένα πολιτικό περιβάλλον όπου οι σημερινοί συσχετισμοί παραμένουν ρευστοί. «Οι δημοσκοπήσεις το τελευταίο διάστημα κάνουν περισσότερο θόρυβο παρά πολιτική ανάλυση.»

Και ίσως αυτή να είναι η σημαντικότερη προειδοποίηση του έμπειρου αναλυτή: πίσω από τα καθημερινά ποσοστά και τις εντυπώσεις της στιγμής, η πραγματική πολιτική μάχη για την εκπροσώπηση της κοινωνίας βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.