Σύνοδος-φωτιά στις Βρυξέλλες: Κίνα, Ουκρανία και 2 τρισ. ευρώ δοκιμάζουν την ενότητα της ΕΕ

Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης συγκεντρώνονται και σήμερα Παρασκευή στις Βρυξέλλες για μία από τις πιο κρίσιμες συνόδους κορυφής των τελευταίων ετών, με μια ατζέντα που συνδυάζει οικονομία, γεωπολιτική και στρατηγική ισχύ. Από τις εμπορικές σχέσεις με την Κίνα μέχρι τη συνεχιζόμενη στήριξη της Ουκρανίας και τη διαπραγμάτευση του νέου πολυετούς προϋπολογισμού των 2 τρισ. ευρώ, οι συζητήσεις αναμένεται να αποκαλύψουν τις γραμμές ρήξης που εξακολουθούν να χωρίζουν τους «27».

Οι εργασίες ξεκίνησαν με παρεμβάσεις της προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Μέτσολα και του Ουκρανού προέδρου Ζελένσκι , πριν οι Ευρωπαίοι ηγέτες περάσουν σε ένα μαραθώνιο διαβουλεύσεων που αναμένεται να συνεχιστεί και την Παρασκευή. Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η λήψη αποφάσεων, αλλά και η διατήρηση της πολιτικής συνοχής σε μια περίοδο κατά την οποία οι εξωτερικές πιέσεις αυξάνονται και οι εσωτερικές αποκλίσεις γίνονται ολοένα πιο εμφανείς.

Η Ευρώπη σκληραίνει απέναντι στην Κίνα

Στο επίκεντρο βρίσκεται η προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να διαμορφώσει μια πιο αποφασιστική στρατηγική έναντι του Πεκίνου. Η πρόεδρος της Κομισιόν Φον ντερ Λάιεν ζητεί πολιτική στήριξη για μέτρα που θα αντιμετωπίζουν τις πρακτικές που οι Βρυξέλλες χαρακτηρίζουν ως αθέμιτο ανταγωνισμό και κρατικά υποστηριζόμενη υπερπαραγωγή.

Η ΕΕ εξετάζει εργαλεία που θα μπορούσαν να ενεργοποιηθούν απέναντι σε κινεζικά προϊόντα τα οποία εισέρχονται στην ευρωπαϊκή αγορά με ιδιαίτερα χαμηλές τιμές, δημιουργώντας ασφυκτικές πιέσεις σε στρατηγικούς βιομηχανικούς κλάδους. Παράλληλα, αναζητούνται μηχανισμοί προστασίας της ευρωπαϊκής παραγωγικής βάσης από τις επιπτώσεις των γενναίων κρατικών επιδοτήσεων που προσφέρει το Πεκίνο σε κρίσιμους τομείς.

Ωστόσο, η γραμμή της αυστηρότερης στάσης δεν βρίσκει όλους σύμφωνους. Ισχυρές οικονομίες της Ένωσης παραμένουν επιφυλακτικές απέναντι σε κινήσεις που θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν έναν εμπορικό κύκλο αντιπαράθεσης με τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του πλανήτη. Για πολλές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, η Κίνα εξακολουθεί να αποτελεί βασική αγορά εξαγωγών αλλά και κρίσιμο προμηθευτή πρώτων υλών και βιομηχανικών εξαρτημάτων.

Το δίλημμα είναι σαφές: περισσότερη προστασία της ευρωπαϊκής παραγωγής ή διατήρηση της οικονομικής αλληλεξάρτησης με το Πεκίνο.

Η μάχη της ανταγωνιστικότητας

Εξίσου κρίσιμη θεωρείται η συζήτηση για το μέλλον της ευρωπαϊκής οικονομίας. Οι ηγέτες θα εξετάσουν το σχέδιο «One Europe, One Market», το οποίο φιλοδοξεί να αναβαθμίσει την ενιαία αγορά και να περιορίσει τα εμπόδια που εξακολουθούν να δυσκολεύουν τη διασυνοριακή επιχειρηματική δραστηριότητα.

Πολλά κράτη-μέλη υποστηρίζουν ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει επιβαρύνει υπερβολικά τις επιχειρήσεις με κανονισμούς, διοικητικές διαδικασίες και αυξημένο κόστος συμμόρφωσης. Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, η ευρωπαϊκή οικονομία κινδυνεύει να χάσει έδαφος απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Κίνα, οι οποίες κινούνται με ταχύτερους ρυθμούς σε επενδύσεις, τεχνολογία και βιομηχανική πολιτική.

Στο τραπέζι αναμένεται να βρεθούν και οι ανησυχίες της βιομηχανίας για το υψηλό ενεργειακό κόστος, αλλά και για το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας εκπομπών ρύπων, το οποίο αρκετοί παραγωγικοί φορείς θεωρούν ότι αυξάνει σημαντικά το κόστος παραγωγής σε μια ήδη απαιτητική διεθνή συγκυρία.

Ο προϋπολογισμός των 2 τρισ. ευρώ και η σύγκρουση Βορρά – Νότου

Ένα από τα πιο πολιτικά ευαίσθητα ζητήματα της συνόδου αφορά τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η πρόταση που βρίσκεται υπό συζήτηση αγγίζει τα 2 τρισ. ευρώ, ανοίγοντας μια νέα διαπραγμάτευση για το ποιος θα πληρώσει και ποιος θα ωφεληθεί περισσότερο.

Η κυπριακή προεδρία επιδιώκει να γεφυρώσει τις διαφορές προτείνοντας περιορισμένες περικοπές σε σχέση με το αρχικό σχέδιο της Κομισιόν. Ωστόσο, χώρες όπως η Γερμανία και η Ολλανδία ζητούν αυστηρότερη δημοσιονομική πειθαρχία, επικαλούμενες τις αυξανόμενες πιέσεις στα εθνικά τους οικονομικά.

Στον αντίποδα, κράτη που εξαρτώνται περισσότερο από τα ευρωπαϊκά κονδύλια επιμένουν στη διατήρηση ισχυρής χρηματοδότησης για τη συνοχή, τη γεωργία και τις αναπτυξιακές επενδύσεις.

Για την Ελλάδα, η συγκεκριμένη διαπραγμάτευση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Το τελικό πακέτο θα επηρεάσει άμεσα τις δυνατότητες χρηματοδότησης έργων υποδομής, περιφερειακής ανάπτυξης, ψηφιακού μετασχηματισμού και αγροτικής πολιτικής την επόμενη δεκαετία.

Ουκρανία, Μέση Ανατολή και ευρωπαϊκή άμυνα

Στο γεωπολιτικό μέτωπο, η Ουκρανία παραμένει κορυφαία προτεραιότητα. Ο Volodymyr Zelensky αναμένεται να ζητήσει τη διατήρηση της πολιτικής, οικονομικής και στρατιωτικής στήριξης της ΕΕ, καθώς και την επιτάχυνση των διαδικασιών που αφορούν την ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας.

Ταυτόχρονα, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και οι πρόσφατες διπλωματικές κινήσεις μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν προσθέτουν νέα στοιχεία αβεβαιότητας στο διεθνές περιβάλλον. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες καλούνται να αξιολογήσουν πιθανές επιπτώσεις στην περιφερειακή ασφάλεια, στις ενεργειακές αγορές και στις μεταναστευτικές ροές.

Παράλληλα, συνεχίζεται η συζήτηση για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας, με αρκετά κράτη-μέλη να ζητούν μεγαλύτερες επενδύσεις στην αμυντική βιομηχανία και ισχυρότερες κοινές δυνατότητες αποτροπής. Η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης επανέρχεται στο προσκήνιο, σε μια περίοδο όπου οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι πολλαπλασιάζονται.

Το μεγάλο τεστ για την ευρωπαϊκή ενότητα

Παρά τις κοινές διακηρύξεις περί ενότητας, η Σύνοδος Κορυφής αναμένεται να καταδείξει ότι οι οικονομικές και γεωπολιτικές προτεραιότητες των κρατών-μελών παραμένουν συχνά διαφορετικές. Η αντιπαράθεση για την Κίνα, οι συγκρούσεις γύρω από τον νέο προϋπολογισμό και οι διαφορετικές προσεγγίσεις σε ζητήματα άμυνας και ανταγωνιστικότητας αποτυπώνουν μια Ένωση που αναζητεί κοινό βηματισμό σε ένα ολοένα πιο ασταθές διεθνές περιβάλλον.

Το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων στις Βρυξέλλες δεν θα κρίνει μόνο τις επόμενες ευρωπαϊκές πολιτικές. Θα αποτελέσει και βαρόμετρο για το κατά πόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να λειτουργήσει ως ενιαία γεωπολιτική δύναμη σε μια εποχή έντονων παγκόσμιων ανακατατάξεων.

Πηγή: pagenews.gr