Τέλος στις πρόωρες κάλπες; Η ΝΔ αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού με τη Συνταγματική Αναθεώρηση

Μία εξαετής θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, αυστηρότερο πλαίσιο για τα δημοψηφίσματα και κατάργηση της διάλυσης της Βουλής για «εθνικά θέματα εξαιρετικής σημασίας» προτείνει η κυβερνητική πλειοψηφία.

Η συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση μπαίνει σε νέα φάση, με τη Νέα Δημοκρατία να καταθέτει προτάσεις που αγγίζουν κρίσιμες πτυχές της λειτουργίας του πολιτεύματος, από τον θεσμό του Προέδρου της Δημοκρατίας έως τα δημοψηφίσματα και τη δυνατότητα πρόωρης προσφυγής στις κάλπες.

Οι προτάσεις συζητούνται στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος και έχουν ως βασικό στόχο –σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές– τη θεσμική σταθερότητα, τη μείωση των πολιτικών εντάσεων και την ενίσχυση της προβλεψιμότητας του πολιτικού συστήματος.

Μία και μόνη εξαετής θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας

Η σημαντικότερη ίσως αλλαγή αφορά τον ανώτατο πολιτειακό άρχοντα.

Η ΝΔ προτείνει την αναθεώρηση του άρθρου 30 ώστε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας να εκλέγεται για μία και μοναδική εξαετή θητεία, χωρίς δυνατότητα επανεκλογής.

Σύμφωνα με την επιχειρηματολογία της κυβερνητικής πλειοψηφίας, η ρύθμιση αυτή αποσυνδέει τον θεσμό από πολιτικές σκοπιμότητες που συχνά αναπτύσσονται γύρω από την πιθανότητα μιας δεύτερης θητείας και ενισχύει την ανεξαρτησία του Προέδρου.

Παράλληλα, θεωρείται ότι μειώνει τις πολιτικές εντάσεις που παραδοσιακά συνοδεύουν κάθε προεδρική εκλογή.

Κατάργηση διάλυσης της Βουλής για «εθνικό θέμα»

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η πρόταση αναθεώρησης του άρθρου 41.

Η ΝΔ εισηγείται την κατάργηση της δυνατότητας διάλυσης της Βουλής για την αντιμετώπιση «εθνικού θέματος εξαιρετικής σημασίας», μια διάταξη που στο παρελθόν αποτέλεσε τη συνταγματική βάση για αρκετές πρόωρες εκλογικές αναμετρήσεις.

Στη θέση της προτείνεται ένα πιο σαφές σύστημα «αυτοδιάλυσης» της Βουλής, το οποίο θα προϋποθέτει πρόταση της κυβέρνησης και απόφαση του ίδιου του Κοινοβουλίου για ανανέωση της λαϊκής εντολής.

Κυβερνητικά στελέχη εκτιμούν ότι με αυτόν τον τρόπο περιορίζονται οι δυνατότητες πολιτικής εργαλειοποίησης της συγκεκριμένης συνταγματικής πρόβλεψης.

Νέοι κανόνες για τα δημοψηφίσματα

Σημαντικές αλλαγές προτείνονται και στο άρθρο 44 που αφορά τα δημοψηφίσματα.

Η ΝΔ εισηγείται την καθιέρωση συγκεκριμένων κανόνων καλής διεξαγωγής, ώστε να διασφαλίζεται η πλήρης ενημέρωση των πολιτών πριν από μια τόσο κρίσιμη δημοκρατική διαδικασία.

Μεταξύ άλλων:

• Το ερώτημα θα πρέπει να είναι σαφές, εύληπτο και απολύτως κατανοητό.
• Θα πρέπει να μεσολαβούν τουλάχιστον 20 ημέρες μεταξύ της προκήρυξης και της διεξαγωγής του δημοψηφίσματος.

Η πρόταση ερμηνεύεται από πολλούς ως θεσμική απάντηση στις έντονες συζητήσεις που προκάλεσε το δημοψήφισμα του 2015, όταν η διατύπωση του ερωτήματος και ο σύντομος χρόνος προετοιμασίας είχαν αποτελέσει αντικείμενο έντονης αντιπαράθεσης.

Τι προβλέπεται για τη Σακελλαροπούλου

Στο πακέτο των αλλαγών περιλαμβάνεται και μεταβατική διάταξη στο άρθρο 118, ώστε να αποσαφηνιστεί πώς θα εφαρμοστεί το νέο καθεστώς στον ήδη υπηρετούντα Πρόεδρο της Δημοκρατίας.

Η σχετική πρόβλεψη κρίνεται αναγκαία ώστε να μην υπάρξουν συνταγματικά κενά ή ερμηνευτικές ασάφειες κατά τη μετάβαση στο νέο μοντέλο.

Στόχος η θεσμική σταθερότητα

Από την πλευρά της κυβέρνησης υποστηρίζεται ότι οι συγκεκριμένες αλλαγές εντάσσονται σε μια ευρύτερη προσπάθεια εκσυγχρονισμού του Συντάγματος και θωράκισης των θεσμών απέναντι σε πρακτικές που κατά το παρελθόν προκάλεσαν πολιτική αστάθεια.

Ειδικά η κατάργηση της διάλυσης της Βουλής για «εθνικό θέμα εξαιρετικής σημασίας» θεωρείται από πολλούς συνταγματολόγους μία από τις σημαντικότερες θεσμικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών, καθώς περιορίζει τη δυνατότητα πρόωρων εκλογών για λόγους πολιτικής σκοπιμότητας.

Η συζήτηση στην Επιτροπή Αναθεώρησης αναμένεται να ανεβάσει το πολιτικό θερμόμετρο, καθώς τα κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν ήδη προαναγγείλει ενστάσεις και διαφορετικές προσεγγίσεις για τον τρόπο λειτουργίας των κορυφαίων θεσμών της χώρας.

Πηγή: pagenews.gr