Η ΕΕ «σπάει» τον ρωσικό κλοιό στην Αρμενία: Η φον ντερ Λάιεν απαντά στον οικονομικό πόλεμο του Κρεμλίνου

Βρυξέλλες και Μόσχα συγκρούονται για την επιρροή στον Νότιο Καύκασο. Με νέα χρηματοδότηση, άνοιγμα της ευρωπαϊκής αγοράς και στρατηγικές επενδύσεις, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να μετατρέψει την Αρμενία από ρωσικό οικονομικό δορυφόρο σε κρίσιμο εταίρο του ευρωπαϊκού γεωπολιτικού σχεδιασμού.

Η μάχη για την επιρροή στον Νότιο Καύκασο εισέρχεται σε νέα φάση. Η Ευρωπαϊκή Ένωση απάντησε ευθέως στις οικονομικές πιέσεις που ασκεί η Ρωσία κατά της Αρμενίας, ανακοινώνοντας νέο πακέτο οικονομικής στήριξης, σημαντικές εμπορικές διευκολύνσεις και βαθύτερη οικονομική ολοκλήρωση με το Ερεβάν.

Το μήνυμα της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν προς τον πρωθυπουργό Νικόλ Πασινιάν ήταν απολύτως σαφές: η Ευρώπη δεν προτίθεται να αφήσει την Αρμενία μόνη απέναντι στις πιέσεις του Κρεμλίνου.

«Γνωρίζω ότι η Αρμενία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντική οικονομική πίεση από τη Ρωσία. Όταν οι εταίροι μας δέχονται πίεση, η Ευρωπαϊκή Ένωση ανταποκρίνεται. Μπορείτε να υπολογίζετε σε εμάς», δήλωσε χαρακτηριστικά η πρόεδρος της Κομισιόν από το Ερεβάν.

Η δήλωση αυτή υπερβαίνει κατά πολύ τα όρια μιας διπλωματικής ευγένειας. Αποτελεί σαφή πολιτική τοποθέτηση απέναντι στη Μόσχα και επιβεβαιώνει ότι η Αρμενία μετατρέπεται πλέον σε ένα από τα βασικά πεδία ανταγωνισμού μεταξύ Ευρωπαϊκής Ένωσης και Ρωσίας.

Η οικονομία ως νέο πεδίο γεωπολιτικής αντιπαράθεσης

Η ρωσική πίεση δεν εκδηλώνεται πλέον μόνο μέσω της ασφάλειας ή της στρατιωτικής παρουσίας στον Καύκασο.

Τους τελευταίους μήνες, η Μόσχα επέβαλε εκτεταμένους εμπορικούς περιορισμούς σε σειρά αρμενικών προϊόντων, πλήττοντας εξαγωγές αγροτικών προϊόντων, ψαριών, λουλουδιών και αλκοολούχων ποτών, δηλαδή κλάδους ιδιαίτερα σημαντικούς για την οικονομία της χώρας.

Η χρονική συγκυρία μόνο τυχαία δεν θεωρείται. Οι περιορισμοί επιβλήθηκαν ενόψει των βουλευτικών εκλογών του Ιουνίου, τις οποίες κέρδισε εκ νέου το κυβερνών κόμμα Civil Contract του Νικόλ Πασινιάν, ο οποίος τα τελευταία χρόνια ακολουθεί σταθερά πορεία απομάκρυνσης από τη ρωσική σφαίρα επιρροής και ενίσχυσης των σχέσεων με την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το Κρεμλίνο κατηγόρησε τη Δύση για παρέμβαση στις εκλογές, ενώ αμφισβήτησε τη νομιμότητα της εκλογικής διαδικασίας, υιοθετώντας επιχειρήματα της αρμενικής αντιπολίτευσης.

Η απάντηση των Βρυξελλών

Η ευρωπαϊκή απάντηση υπήρξε άμεση.

Η Κομισιόν ανακοίνωσε νέα εκταμίευση ύψους 18 εκατ. ευρώ, στο πλαίσιο συνολικού πακέτου οικονομικής στήριξης 52 εκατ. ευρώ που εγκρίθηκε στις αρχές Ιουνίου.

Ακόμη σημαντικότερη όμως θεωρείται η εμπορική διάσταση της ευρωπαϊκής πρωτοβουλίας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρά σε περαιτέρω απελευθέρωση της πρόσβασης των αρμενικών προϊόντων στην ενιαία αγορά, καταργώντας δασμούς για περίπου το 80% των εξαγωγών της χώρας προς την ΕΕ και επιταχύνοντας τις τελωνειακές διαδικασίες.

Πρόκειται για μια στρατηγική παρέμβαση με έντονο γεωοικονομικό χαρακτήρα.

Οι Βρυξέλλες επιχειρούν να μειώσουν την εξάρτηση της αρμενικής οικονομίας από τη ρωσική αγορά, δημιουργώντας εναλλακτικές εξαγωγικές διεξόδους προς μια αγορά σχεδόν 450 εκατομμυρίων καταναλωτών.

Η δύσκολη εξίσωση της εξάρτησης

Παρά τη σαφή ευρωπαϊκή στήριξη, η οικονομική πραγματικότητα παραμένει σύνθετη.

Η Ρωσία εξακολουθεί να αποτελεί τον σημαντικότερο εμπορικό εταίρο της Αρμενίας, απορροφώντας περίπου το 35% του συνολικού εξωτερικού εμπορίου της χώρας.

Το αντίστοιχο ποσοστό της Ευρωπαϊκής Ένωσης παραμένει μόλις στο 11%.

Παράλληλα, η Αρμενία εξακολουθεί να συμμετέχει στην Ευρασιατική Οικονομική Ένωση, τον οικονομικό οργανισμό που δημιούργησε η Μόσχα ως αντίβαρο στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.

Η μετάβαση προς μια περισσότερο ευρωπαϊκή οικονομική κατεύθυνση συνεπώς δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί άμεσα ούτε χωρίς σημαντικό κόστος.

Ο Νότιος Καύκασος αποκτά στρατηγική αξία

Η ενίσχυση της Αρμενίας εντάσσεται σε ένα πολύ ευρύτερο ευρωπαϊκό σχέδιο για τον Νότιο Καύκασο.

Μόλις μία ημέρα πριν από την επίσκεψή της στο Ερεβάν, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν βρέθηκε στο Αζερμπαϊτζάν, όπου ανακοίνωσε πρόγραμμα επιχορηγήσεων ύψους 200 εκατ. ευρώ για έργα μεταφορών, ενεργειακών διασυνδέσεων και ψηφιακών υποδομών που θα συνδέουν ολόκληρη την περιοχή με την ευρωπαϊκή αγορά.

Η πρωτοβουλία αυτή υπηρετεί πολλαπλούς στρατηγικούς στόχους.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει να σταθεροποιήσει τις σχέσεις μεταξύ Αρμενίας και Αζερμπαϊτζάν μετά από σχεδόν τέσσερις δεκαετίες συγκρούσεων, να ενισχύσει τον λεγόμενο Middle Corridor, δηλαδή τον διάδρομο μεταφορών που παρακάμπτει τη Ρωσία μέσω Καυκάσου και Κασπίας Θάλασσας, και να διαφοροποιήσει τις ενεργειακές και εμπορικές οδούς προς την Κεντρική Ασία.

Η γεωγραφική θέση της Αρμενίας αποκτά έτσι νέα σημασία, όχι μόνο ως ζήτημα περιφερειακής ασφάλειας αλλά και ως κρίσιμος κρίκος της ευρωπαϊκής στρατηγικής συνδεσιμότητας.

Από τη στρατιωτική στην οικονομική γεωπολιτική

Η ευρωπαϊκή στρατηγική έναντι της Αρμενίας αντικατοπτρίζει μια βαθύτερη μεταβολή στον τρόπο με τον οποίο η Ένωση ασκεί ισχύ.

Εκεί όπου η Ρωσία χρησιμοποιεί την εξάρτηση, τις εμπορικές κυρώσεις και την πολιτική πίεση, οι Βρυξέλλες επιχειρούν να αντιπαραθέσουν πρόσβαση στην αγορά, επενδύσεις, χρηματοδότηση και θεσμική ολοκλήρωση.

Η αντιπαράθεση δεν εξελίσσεται πλέον αποκλειστικά στο πεδίο της ασφάλειας, αλλά κυρίως στην οικονομία, στις αλυσίδες εφοδιασμού, στις υποδομές και στις εμπορικές διαδρομές.

Η Αρμενία μετατρέπεται έτσι σε ένα από τα σημαντικότερα τεστ της ευρωπαϊκής εξωτερικής πολιτικής μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Το πραγματικό διακύβευμα

Η νέα ευρωπαϊκή στήριξη προς το Ερεβάν δεν αφορά μόνο την ενίσχυση μιας μικρής οικονομίας του Καυκάσου.

Αφορά τη δυνατότητα της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αποδείξει ότι μπορεί να προσφέρει στους γείτονές της μια αξιόπιστη εναλλακτική απέναντι στη ρωσική επιρροή, μετατρέποντας την οικονομική ισχύ σε γεωπολιτικό εργαλείο.

Το εάν η Αρμενία θα καταφέρει να απεξαρτηθεί σταδιακά από τη Μόσχα χωρίς να διαταράξει την εσωτερική της σταθερότητα θα αποτελέσει κρίσιμο δείκτη για το κατά πόσο η στρατηγική των Βρυξελλών μπορεί να αναδιαμορφώσει τις ισορροπίες στον Νότιο Καύκασο και, ευρύτερα, στην ανατολική γειτονία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πηγή: pagenews.gr