Η Άγκυρα υψώνει νέο τείχος στο Κυπριακό–Ο Φιντάν επαναφέρει το δόγμα 2 κρατών πριν από την αποστολή Γκουτέρες

Λίγες ημέρες πριν από την άφιξη του Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ στην Κύπρο, η Τουρκία στέλνει σαφές πολιτικό μήνυμα ότι δεν μετακινείται από τη θέση περί «δύο κυρίαρχων κρατών», δυσκολεύοντας εκ νέου την προσπάθεια επανεκκίνησης της διαπραγματευτικής διαδικασίας.

Η διπλωματική πίεση κορυφώνεται πριν από την επίσκεψη Γκουτέρες

Η χρονική συγκυρία μόνο τυχαία δεν θεωρείται. Ενώ ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες ετοιμάζεται να μεταβεί στην Κύπρο με στόχο να διατηρήσει ζωντανή τη διαδικασία επίλυσης του Κυπριακού, η Άγκυρα επέλεξε να επαναλάβει δημοσίως τη θέση της υπέρ της λύσης δύο κρατών, στέλνοντας ένα σαφές μήνυμα τόσο προς τα Ηνωμένα Έθνη όσο και προς τη Λευκωσία.

Κατά τη συνάντησή του στην Άγκυρα με την προσωπική απεσταλμένη του ΟΗΕ Μαρία Άνχελα Ολγκίν Κουεγιάρ, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν επανέλαβε ότι, κατά την τουρκική θέση, η «πιο ρεαλιστική λύση» είναι η συνύπαρξη δύο κρατών στο νησί. Παράλληλα υποστήριξε ότι προσεγγίσεις που δεν αναγνωρίζουν την «κυριαρχική ισότητα» και το «ισότιμο διεθνές καθεστώς» των Τουρκοκυπρίων δεν μπορούν να οδηγήσουν σε συμφωνία.

Η Άγκυρα παγιώνει τη στρατηγική της

Οι δηλώσεις Φιντάν δεν αποτελούν μια συγκυριακή τοποθέτηση, αλλά εντάσσονται σε μια σταθερή στρατηγική που η Τουρκία ακολουθεί τα τελευταία χρόνια.

Μετά το αδιέξοδο των συνομιλιών στο Κραν Μοντανά το 2017, η τουρκική πλευρά έχει εγκαταλείψει ουσιαστικά το μοντέλο της δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας που προβλέπουν τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και προωθεί πλέον τη διεθνή αναγνώριση δύο χωριστών πολιτικών οντοτήτων στο νησί. Η θέση αυτή παραμένει αντίθετη με το πλαίσιο λύσης που υποστηρίζουν τα Ηνωμένα Έθνη και η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το μήνυμα προς τον ΟΗΕ

Η συνάντηση Φιντάν–Ολγκίν πραγματοποιήθηκε λίγες μόνο ημέρες πριν από την επίσκεψη του Αντόνιο Γκουτέρες στην Κύπρο, η οποία θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική καθώς αποτελεί την πρώτη επίσκεψη Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ στο νησί μετά από πολλά χρόνια και έχει στόχο να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για νέα διπλωματική κινητικότητα.

Ωστόσο, η τουρκική επανάληψη της θέσης περί δύο κρατών δυσκολεύει το έργο του ΟΗΕ πριν ακόμη ξεκινήσουν οι επαφές.

Διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι η Άγκυρα επιδιώκει να εισέλθει σε οποιαδήποτε νέα διαδικασία από θέση ισχύος, επιχειρώντας να μετατοπίσει το πλαίσιο της συζήτησης από την ομοσπονδία προς μια μορφή συνομοσπονδιακής ή δύο κρατικών δομών.

Η ευρωπαϊκή διάσταση

Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον και για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η Κύπρος αποτελεί κράτος-μέλος της ΕΕ και οι Βρυξέλλες εξακολουθούν να στηρίζουν τη λύση μιας δικοινοτικής, διζωνικής ομοσπονδίας, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του ΟΗΕ και το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Πρόσφατα τόσο η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν όσο και ο ειδικός απεσταλμένος της Επιτροπής για το Κυπριακό εξέφρασαν δημόσια τη στήριξή τους στις προσπάθειες του ΟΗΕ για επανεκκίνηση των συνομιλιών.

Η Ανατολική Μεσόγειος παραμένει πεδίο ανταγωνισμού

Το Κυπριακό δεν αφορά πλέον μόνο το ίδιο το νησί.

Οι ενεργειακοί σχεδιασμοί στην Ανατολική Μεσόγειο, οι θαλάσσιες ζώνες, οι ισορροπίες στο ΝΑΤΟ, οι σχέσεις Ευρωπαϊκής Ένωσης–Τουρκίας και ο ευρύτερος ανταγωνισμός για τον γεωπολιτικό έλεγχο της περιοχής καθιστούν το ζήτημα έναν από τους σημαντικότερους φακέλους ασφαλείας της ευρύτερης περιοχής.

Η Τουρκία γνωρίζει ότι οποιαδήποτε μεταβολή στο πλαίσιο λύσης του Κυπριακού επηρεάζει και τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο. Για τον λόγο αυτό, επιμένει στη ρητορική της «κυριαρχικής ισότητας», επιχειρώντας να κατοχυρώσει πολιτικά και διπλωματικά τις θέσεις της πριν από οποιαδήποτε νέα διαπραγμάτευση.

Η επόμενη εβδομάδα μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική

Η επίσκεψη του Αντόνιο Γκουτέρες αναμένεται να αποτελέσει κρίσιμο τεστ για το εάν υπάρχει ακόμη περιθώριο επανεκκίνησης μιας ουσιαστικής πολιτικής διαδικασίας ή αν οι αποκλίνουσες θέσεις των δύο πλευρών θα οδηγήσουν σε νέο αδιέξοδο.

Με την Άγκυρα να επαναλαμβάνει δημοσίως ότι θεωρεί τη λύση δύο κρατών τη μόνη ρεαλιστική επιλογή και τη διεθνή κοινότητα να εξακολουθεί να στηρίζει το ομοσπονδιακό μοντέλο, το Κυπριακό εισέρχεται σε μια ακόμη περίοδο έντονης διπλωματικής δοκιμασίας, όπου οι κινήσεις των επόμενων ημερών ενδέχεται να καθορίσουν όχι μόνο το μέλλον των συνομιλιών αλλά και τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

Πηγή: pagenews.gr