Η Βόρεια Θάλασσα γέμισε ρομπότ – Τα «σκυλιά», τα υποβρύχια και τα drones που κρατούν ζωντανό το πετρέλαιο
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 9 '
Πηγή Φωτογραφίας: Roberta, a red and black four-legged robot, collects data for fossil fuel giant Equinor. | Equinor
Για σχεδόν έξι δεκαετίες, η εικόνα της Βόρειας Θάλασσας ήταν συνδεδεμένη με εξέδρες άντλησης, γερανούς, πλοία υποστήριξης και χιλιάδες εργαζομένους που επιχειρούσαν σε ένα από τα δυσκολότερα βιομηχανικά περιβάλλοντα του πλανήτη.
Τώρα, ανάμεσά τους κυκλοφορούν και ρομπότ με τέσσερα πόδια.
Ρομποτικοί «σκύλοι» επιθεωρούν εγκαταστάσεις. Αυτόνομα υποβρύχια παραμένουν για μήνες στον βυθό. Drones πετούν γύρω από offshore rigs. Μαγνητικά crawlers κινούνται πάνω σε σωληνώσεις αναζητώντας διάβρωση.
Η Βόρεια Θάλασσα μετατρέπεται σταδιακά σε ένα από τα μεγαλύτερα εργαστήρια βιομηχανικής ρομποτικής στην Ευρώπη.
Και ο λόγος δεν είναι μόνο τεχνολογικός.
Η βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου της περιοχής αναζητεί τρόπους να παραμείνει οικονομικά βιώσιμη σε μια ώριμη λεκάνη, όπου τα αποθέματα μειώνονται, το κόστος ανεβαίνει και η πολιτική πίεση για περιορισμό των ορυκτών καυσίμων γίνεται όλο και μεγαλύτερη.
Η «Roberta» που δεν φοβάται τις εξέδρες
Ένα από τα χαρακτηριστικότερα παραδείγματα είναι η Roberta, ένα τετράποδο ρομπότ της Equinor.
Μοιάζει με μηχανικό σκύλο, αλλά στη θέση ματιών, αυτιών και μύτης διαθέτει κάμερες, αισθητήρες και scanners.
Η αποστολή της είναι να συλλέγει πληροφορίες σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις και να φτάνει σε σημεία όπου η ανθρώπινη παρουσία είναι δύσκολη ή επικίνδυνη.
Η Equinor χρησιμοποιεί ανάλογες ρομποτικές λύσεις σε έργα που συνδέονται τόσο με τις παραδοσιακές ενεργειακές δραστηριότητες όσο και με το carbon capture and storage.
Η φιλοσοφία είναι απλή:
αν μια εργασία είναι επικίνδυνη, βρώμικη, μονότονη ή απομακρυσμένη, καλύτερα να την κάνει ένα ρομπότ.
Ο Spot περιπολεί τις εγκαταστάσεις
Η νορβηγική Aker BP χρησιμοποιεί εδώ και χρόνια τον γνωστό τετράποδο Spot της Boston Dynamics.
Το κίτρινο και μαύρο ρομπότ μπορεί να κινείται αυτόνομα μέσα σε βιομηχανικές εγκαταστάσεις, να πραγματοποιεί οπτικές επιθεωρήσεις, να συλλέγει δεδομένα και να βοηθά στον εντοπισμό πιθανών διαρροών.
Η αξία τέτοιων συστημάτων γίνεται ιδιαίτερα εμφανής offshore.
Μια βιομηχανική εγκατάσταση εκατοντάδες χιλιόμετρα από την ακτή δεν μπορεί να επιθεωρείται με την ίδια ευκολία όπως ένα εργοστάσιο στην ξηρά.
Κάθε εργαζόμενος που πρέπει να μεταφερθεί εκεί σημαίνει πτήσεις με ελικόπτερα, χώρους διαμονής, εξοπλισμό ασφαλείας και αυξημένο επιχειρησιακό κόστος.
Ένα ρομπότ που παραμένει στην εγκατάσταση και ελέγχεται από την ξηρά μπορεί να αλλάξει δραματικά αυτή την εξίσωση.
240 ημέρες κάτω από τη θάλασσα
Ακόμη πιο εντυπωσιακές είναι οι εξελίξεις κάτω από την επιφάνεια.
Η Equinor χρησιμοποιεί το Hydrone-R, ένα πλήρως ηλεκτρικό υποβρύχιο drone που αναπτύχθηκε από τη Saipem.
Το σύστημα παραμένει μόνιμα στον βυθό, επαναφορτίζει τις μπαταρίες του σε υποθαλάσσιο docking station και μπορεί να ελέγχεται από την ξηρά.
Στο κοίτασμα Njord στη Νορβηγική Θάλασσα έμεινε σε συνεχή λειτουργία επί 240 ημέρες σε βάθος 330 μέτρων, από τον Μάιο του 2024 έως τον Ιανουάριο του 2025.
Το προηγούμενο ρεκόρ του ίδιου συστήματος ήταν 165 ημέρες.
Κατά τη διάρκεια της αποστολής, το drone παρακολουθούσε υποθαλάσσιες εγκαταστάσεις, υποστήριζε εργασίες παραγωγής και αναζητούσε ενδείξεις διαρροών ή άλλων κινδύνων.
Το οικονομικό πλεονέκτημα είναι σημαντικό.
Παραδοσιακά, τέτοιες εργασίες απαιτούν μεγάλα πλοία υποστήριξης με πλήρωμα, τα οποία πρέπει να παραμένουν επί ημέρες ή εβδομάδες πάνω από το πεδίο.
Ένα resident drone μπορεί να βρίσκεται ήδη εκεί.
Λιγότερα πλοία, χαμηλότερο κόστος
Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο οικονομικό στοίχημα της νέας γενιάς offshore robotics.
Τα μεγάλα πλοία υποστήριξης είναι ακριβά.
Καταναλώνουν καύσιμα, χρειάζονται πολυμελή πληρώματα και μπορούν να λειτουργήσουν μόνο υπό συγκεκριμένες καιρικές συνθήκες.
Η Equinor υποστηρίζει ότι τα resident subsea drones μπορούν να μειώσουν σημαντικά την ανάγκη για τέτοια πλοία, περιορίζοντας ταυτόχρονα το κόστος, τις εκπομπές και την έκθεση των εργαζομένων σε κίνδυνο.
Ακριβώς πάνω σε αυτή τη λογική χτίζονται και νέες βρετανικές startups.
Η Honuworx, για παράδειγμα, αναπτύσσει πλήρως ηλεκτρικά μη επανδρωμένα υποβρύχια τα οποία μπορούν να χρησιμοποιούνται για επιθεώρηση υποθαλάσσιων καλωδίων και offshore υποδομών.
Στόχος είναι μεγάλο μέρος της λειτουργίας τους να γίνεται από control rooms στην ξηρά.
Ρομπότ αντί για δύτες
Η τεχνολογία έχει και μια πολύ πιο άμεση αξία: την ασφάλεια.
Οι offshore εγκαταστάσεις είναι από τα πιο επικίνδυνα εργασιακά περιβάλλοντα.
Ιδιαίτερα προβληματική είναι η λεγόμενη splash zone, η περιοχή στα σημεία όπου τα κύματα χτυπούν συνεχώς τις βάσεις μιας εξέδρας.
Εκεί η διάβρωση είναι έντονη και οι επιθεωρήσεις δύσκολες.
Παραδοσιακά, τέτοιες εργασίες μπορεί να απαιτούν δύτες ή προσωπικό σε εξαιρετικά επικίνδυνες συνθήκες.
Τώρα μπορούν να χρησιμοποιούνται υποβρύχια οχήματα, crawlers και drones.
Η λογική της βιομηχανίας είναι ότι όσο περισσότερα δεδομένα μπορούν να συλλεχθούν από μηχανές, τόσο λιγότεροι άνθρωποι χρειάζεται να εκτίθενται στον κίνδυνο.
1.280 τεχνολογίες σε μία θάλασσα
Η έκταση της αλλαγής φαίνεται και στα στοιχεία της βρετανικής North Sea Transition Authority (NSTA).
Οι operators ανέφεραν 1.280 διαφορετικές καινοτόμες τεχνολογικές λύσεις για το 2025, έναντι 1.250 την προηγούμενη χρονιά.
Περισσότερο από το 60% προέρχεται απευθείας από εξωτερικούς προμηθευτές και τεχνολογικές εταιρείες, ενώ περίπου το 22% αναπτύσσεται μέσω συνεργασιών operators και suppliers.
Στις τεχνολογίες περιλαμβάνονται συστήματα αυτοματοποιημένης επιθεώρησης, AI για risk-based monitoring, subsea compression, προηγμένοι αισθητήρες και νέα εργαλεία για τη διαχείριση παλαιών εγκαταστάσεων.
Οι operators προϋπολόγισαν περίπου 77 εκατ. λίρες σε άμεσο R&D για το 2025.
Το ποσό είναι υψηλότερο ονομαστικά από τα 74 εκατ. λίρες της προηγούμενης χρονιάς, αλλά χαμηλότερο σε πραγματικούς όρους από τα επίπεδα μιας δεκαετίας πριν.
Γιατί η Βόρεια Θάλασσα χρειάζεται τα ρομπότ
Η τεχνολογική έκρηξη δεν γίνεται σε μια βιομηχανία που αναπτύσσεται.
Γίνεται σε μια λεκάνη που γερνά.
Τα ευκολότερα και μεγαλύτερα κοιτάσματα της Βόρειας Θάλασσας έχουν ήδη αξιοποιηθεί.
Όσο το basin ωριμάζει, οι operators πρέπει να αντλούν μικρότερες και πιο δύσκολες ποσότητες από υπάρχοντα ή περιφερειακά κοιτάσματα.
Αυτό αυξάνει τη σημασία κάθε λίρας κόστους.
Ένα ρομπότ που μειώνει τις ημέρες χρήσης ενός support vessel μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε ένα project που παραμένει οικονομικά βιώσιμο και σε ένα που εγκαταλείπεται.
Γι’ αυτό η NSTA εκτιμά ότι η χρήση ρομποτικής και αυτοματισμών αυξάνεται γρήγορα.
Και τότε μπήκε στη μέση η πολιτική
Το τεχνολογικό στοίχημα συμπίπτει με μια βαθιά πολιτική σύγκρουση για το μέλλον της Βόρειας Θάλασσας.
Η κυβέρνηση του νέου πρωθυπουργού Andy Burnham έχει δηλώσει ότι διατηρεί τη δέσμευση των Εργατικών να μην εκδίδονται νέες άδειες εξερεύνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Παράλληλα, όμως, βρίσκεται αντιμέτωπη με δύσκολες αποφάσεις για μεγάλα projects που βασίζονται σε ήδη υπάρχουσες άδειες, όπως τα Rosebank και Jackdaw.
Η βιομηχανία πιέζει για χαλάρωση της πολιτικής.
Περιβαλλοντικές οργανώσεις ζητούν ακριβώς το αντίθετο.
Και η κυβέρνηση προσπαθεί να παρουσιάσει τη μετάβαση ως σταδιακή, χωρίς εγκατάλειψη των εργαζομένων και των ενεργειακών υποδομών της περιοχής.
Η BP αποχωρεί μετά από έξι δεκαετίες
Η πίεση έγινε ακόμη πιο εμφανής μετά την απόφαση της BP να διαθέσει προς πώληση τις δραστηριότητές της στη Βόρεια Θάλασσα.
Η κίνηση σηματοδοτεί την αποχώρησή της από μια περιοχή όπου είχε παρουσία για περίπου έξι δεκαετίες.
Η διοίκηση της εταιρείας υποστηρίζει ότι το βρετανικό χαρτοφυλάκιο δεν είναι πλέον αρκετά ανταγωνιστικό σε σύγκριση με άλλες διεθνείς επιλογές επενδύσεων.
Για τη βρετανική ενεργειακή βιομηχανία, η κίνηση λειτουργεί ως προειδοποίηση.
Η τεχνολογία μπορεί να μειώσει κόστος.
Δεν μπορεί όμως από μόνη της να αντισταθμίσει φορολογία, πολιτική αβεβαιότητα και φυσική εξάντληση κοιτασμάτων.
Η διαμάχη για τον φόρο
Η βρετανική κυβέρνηση διατηρεί αυξημένη φορολογία στα υπερκέρδη του πετρελαϊκού κλάδου.
Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι το σημερινό Energy Profits Levy θα αντικατασταθεί αργότερα από νέο μηχανισμό, ο οποίος θα ενεργοποιείται όταν οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου ξεπερνούν συγκεκριμένα επίπεδα.
Οι εταιρείες και οι τεχνολογικοί προμηθευτές υποστηρίζουν ότι η πίεση στα κέρδη περιορίζει τα χρήματα που μπορούν να επενδυθούν στην καινοτομία.
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις απορρίπτουν αυτή την επιχειρηματολογία και επισημαίνουν ότι η βιομηχανία εξακολουθεί να απολαμβάνει σημαντικές φορολογικές ελαφρύνσεις για επενδύσεις.
Η παράξενη ειρωνεία της ενεργειακής μετάβασης
Υπάρχει όμως μια ενδιαφέρουσα ειρωνεία.
Πολλές από τις τεχνολογίες που αναπτύσσονται σήμερα για να παρατείνουν τη ζωή του πετρελαίου και του φυσικού αερίου μπορούν αύριο να χρησιμοποιηθούν στην καθαρή ενέργεια.
Τα autonomous submarines μπορούν να ελέγχουν καλώδια offshore αιολικών.
Τα drones μπορούν να επιθεωρούν ανεμογεννήτριες.
Τα υποβρύχια robots μπορούν να χρησιμοποιούνται σε carbon storage.
Τα εργαλεία χαρτογράφησης βυθού μπορούν να εξυπηρετήσουν νέα ενεργειακά δίκτυα.
Με άλλα λόγια, η τεχνογνωσία που αναπτύχθηκε επί δεκαετίες γύρω από το πετρέλαιο μπορεί να μεταφερθεί στη μεταπετρελαϊκή εποχή.
Το πραγματικό στοίχημα
Η Βόρεια Θάλασσα βρίσκεται επομένως σε ένα παράξενο σταυροδρόμι.
Το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο μειώνονται.
Η πολιτική πίεση αυξάνεται.
Οι επενδύσεις γίνονται δυσκολότερες.
Και την ίδια στιγμή, η περιοχή γίνεται πιο τεχνολογικά προηγμένη από ποτέ.
Τα ρομπότ δεν μπορούν να δημιουργήσουν νέα αποθέματα εκεί όπου δεν υπάρχουν.
Μπορούν όμως να μειώσουν το κόστος, να περιορίσουν τον κίνδυνο και να επιτρέψουν σε γερασμένες υποδομές να λειτουργήσουν περισσότερο.
Γι’ αυτό και το μέλλον της Βόρειας Θάλασσας ίσως δεν μοιάζει με το παρελθόν της.
Λιγότεροι άνθρωποι πάνω στις εξέδρες, περισσότερα control rooms στη στεριά — και όλο και περισσότερα ρομπότ να δουλεύουν εκεί όπου κάποτε πήγαιναν μόνο δύτες, μηχανικοί και πλοία.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
