Τσίπρας: Τέλος στα pass – Το οικονομικό δόγμα που ετοιμάζει για τη ΔΕΘ και η «σύγκρουση» με τα ολιγοπώλια
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 12 '
Πηγή Φωτογραφίας: in.gr// Τσίπρας: Τέλος στα pass – Το οικονομικό δόγμα που ετοιμάζει για τη ΔΕΘ και η «σύγκρουση» με τα ολιγοπώλια
Ο Αλέξης Τσίπρας αρχίζει να ανοίγει τα χαρτιά του για τη μεγάλη πολιτική μάχη του φθινοπώρου και πίσω από τη σκληρή επίθεση στην κυβέρνηση για την ακρίβεια διακρίνεται πλέον κάτι ευρύτερο: η προσπάθεια συγκρότησης ενός οικονομικού δόγματος πάνω στο οποίο η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη θέλει να οικοδομήσει πρόταση διακυβέρνησης.
Η συνέντευξή του στο in.gr δεν περιορίστηκε σε μια ακόμη καταγγελία για τις τιμές. Ο πρώην πρωθυπουργός επιχείρησε να περιγράψει τη βασική διαχωριστική γραμμή που θέλει να χαράξει απέναντι στην κυβέρνηση: όχι άλλη διαχείριση της ακρίβειας κυρίως μέσω επιδομάτων και pass, αλλά παρέμβαση στους μηχανισμούς που, κατά την ανάλυσή του, παράγουν υψηλές τιμές.
Στο επίκεντρο τοποθέτησε τρεις αγορές που αγγίζουν άμεσα το διαθέσιμο εισόδημα: ενέργεια, τρόφιμα και κατοικία.
Και αυτή ακριβώς αναμένεται να είναι μία από τις κεντρικές γραμμές του προγράμματος που θα ξεδιπλώσει πληρέστερα στη Θεσσαλονίκη.
Η φράση που αποκαλύπτει τη στρατηγική του
Η πολιτικά σημαντικότερη τοποθέτηση του Αλέξη Τσίπρα μπορεί να μην αφορά ούτε τη ΔΕΗ ούτε τα τρόφιμα.
«Το 2015 ήξερα τι ήθελα, τώρα ξέρω και πώς», ήταν το μήνυμα που εξέπεμψε.
Με αυτή τη φράση επιχειρεί να αντιμετωπίσει προκαταβολικά τη μεγαλύτερη αδυναμία της επιστροφής του: το βάρος της προηγούμενης κυβερνητικής του θητείας.
Ο Τσίπρας δεν προσπαθεί πλέον να εμφανιστεί ως ο πολιτικός του 2015. Αντίθετα, επιχειρεί να μετατρέψει την κυβερνητική εμπειρία —και τα λάθη που τη συνόδευσαν— σε επιχείρημα πολιτικής ωρίμανσης.
Η διατύπωσή του ότι η πολιτική δεν είναι μόνο «η τέχνη του εφικτού», αλλά η «τέχνη της διεύρυνσης του εφικτού», συμπυκνώνει αυτή τη μετάβαση.
Δεν εγκαταλείπει τη ρητορική της σύγκρουσης. Προσπαθεί όμως να τη συνδέσει με εφαρμόσιμα εργαλεία.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη in.gr (@in.gr_official)
Από τα pass στην παρέμβαση στην αγορά
Η μεγάλη μάχη για τον Τσίπρα είναι η ακρίβεια.
Και το οικονομικό περιβάλλον εξακολουθεί να του προσφέρει πολιτικό χώρο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλέπει ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας κατά 1,8% το 2026, αλλά ταυτόχρονα εκτιμά ότι ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 3,7%, κυρίως εξαιτίας της ενεργειακής επιβάρυνσης, η οποία συμπιέζει το πραγματικό εισόδημα και την κατανάλωση των νοικοκυριών.
Αυτό δημιουργεί ένα ενδιαφέρον πολιτικό παράδοξο.
Η κυβέρνηση μπορεί να επικαλείται ανάπτυξη, επενδύσεις, αποκλιμάκωση της ανεργίας και δημοσιονομική σταθερότητα. Η αντιπολίτευση, όμως, μπορεί να αντιπαραθέτει το ερώτημα που τελικά ενδιαφέρει περισσότερο το νοικοκυριό:
πόσα από αυτή την ανάπτυξη φτάνουν πραγματικά στην τσέπη;
Εδώ ακριβώς επιχειρεί να τοποθετηθεί η ΕΛ.ΑΣ.
Ο Τσίπρας υποστηρίζει ότι η ακρίβεια δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί μονίμως με έκτακτες ενισχύσεις. Η λογική του είναι ότι, εάν η δομή μιας αγοράς επιτρέπει υπερβολικά περιθώρια κέρδους, το κράτος δεν πρέπει απλώς να αποζημιώνει εκ των υστέρων τον καταναλωτή αλλά να παρεμβαίνει στην ίδια τη λειτουργία της αγοράς.
Το μεγάλο στοίχημα της ΔΕΗ
Το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ενέργεια.
Ο πρόεδρος της ΕΛ.ΑΣ. επαναφέρει τη ΔΕΗ στο κέντρο της πολιτικής συζήτησης και υποστηρίζει ότι το Δημόσιο εξακολουθεί να διαθέτει εργαλεία παρέμβασης, παρά το γεγονός ότι δεν κατέχει πλέον την πλειοψηφία.
Προαναγγέλλει παράλληλα σχέδιο αξιοποίησης μακροχρόνιων συμβολαίων ενέργειας από ΑΠΕ, με στόχο τη μείωση του ενεργειακού κόστους έως περίπου 30%.
Εδώ βρίσκεται και ένα από τα πρώτα μεγάλα τεστ αξιοπιστίας του προγράμματος.
Στη ΔΕΘ η ΕΛ.ΑΣ. θα πρέπει να εξηγήσει ποιοι καταναλωτές θα μπορούσαν να επωφεληθούν, μέσω ποιου μηχανισμού, με ποια συμβόλαια και σε ποιο χρονικό διάστημα.
Διότι η ενέργεια παραμένει ευρωπαϊκό πρόβλημα. Οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας των νοικοκυριών στην ΕΕ εξακολουθούσαν στο δεύτερο εξάμηνο του 2025 να βρίσκονται αισθητά υψηλότερα από τα επίπεδα πριν από την ενεργειακή κρίση του 2022.
«Από το χωράφι στο ράφι»
Δεύτερο μέτωπο είναι τα τρόφιμα.
Η πρόταση Τσίπρα προβλέπει ουσιαστικά ψηφιακή ιχνηλάτηση της τιμής ενός προϊόντος σε όλη την αλυσίδα: παραγωγός, χονδρεμπόριο, διανομή, λιανική.
Το πολιτικό επιχείρημα είναι απλό: εάν είναι γνωστό πόσο αγοράστηκε ένα προϊόν και πόσο τελικά πωλήθηκε, μπορούν να εντοπίζονται ευκολότερα ακραίες αποκλίσεις.
Σε αυτό προσθέτει ενίσχυση της Επιτροπής Ανταγωνισμού και αφήνει ανοιχτό ακόμη και το ενδεχόμενο νομοθετικών περιορισμών στα περιθώρια κέρδους.
Εδώ εμφανίζεται πλέον καθαρά και η ιδεολογική γραμμή του νέου φορέα:
υπέρ της επιχειρηματικότητας, αλλά με πολύ ισχυρότερο ρυθμιστικό κράτος απέναντι σε καρτέλ και ολιγοπωλιακές αγορές.
Η στέγη ως δεύτερο «πορτοφόλι»
Το τρίτο μεγάλο κεφάλαιο είναι η κατοικία.
Και εδώ ο Τσίπρας επιχειρεί να διαφοροποιηθεί από τη λογική των επιδοτήσεων.
Το επιχείρημά του είναι οικονομικά συγκεκριμένο: όταν η προσφορά κατοικιών παραμένει περιορισμένη, μια επιδότηση του ενοικιαστή μπορεί να απορροφηθεί εν μέρει από την αγορά μέσω υψηλότερων ενοικίων.
Για αυτό προκρίνει αύξηση της προσφοράς.
Δημόσια ακίνητα για κοινωνική και προσιτή κατοικία, κίνητρα για να επιστρέψουν κλειστά σπίτια στην αγορά, αυστηρότερη ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων και αλλαγές στη Golden Visa συνθέτουν τον πρώτο κορμό.
Το στεγαστικό, άλλωστε, εξελίσσεται σε ευρωπαϊκό πρόβλημα. Στο σύνολο της ΕΕ οι τιμές κατοικιών αυξήθηκαν κατά 5,5% και τα ενοίκια κατά 3,2% στο τελευταίο τρίμηνο του 2025 σε ετήσια βάση.
Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη in.gr (@in.gr_official)
Το πραγματικό δίλημμα: ονομαστικός ή πραγματικός μισθός
Υπάρχει όμως και τέταρτος άξονας.
Οι μισθοί.
Ο Τσίπρας επιχειρεί να μετακινήσει τη δημόσια συζήτηση από το ύψος της ονομαστικής αύξησης στην πραγματική αγοραστική δύναμη.
Αυτό πιθανότατα θα αποτελέσει μία από τις σημαντικότερες οικονομικές συγκρούσεις μέχρι τις εκλογές.
Η κυβέρνηση θα προβάλει αυξήσεις μισθών, μείωση ανεργίας και ανάπτυξη.
Η ΕΛ.ΑΣ. θα απαντά ότι η ουσιαστική μέτρηση είναι διαφορετική:
τι μπορεί τελικά να αγοράσει ο μισθός μετά το ενοίκιο, το σούπερ μάρκετ και το ηλεκτρικό ρεύμα;
Δεν είναι τυχαίο ότι ο Τσίπρας επιχειρεί να ανεβάσει ακόμη περισσότερο τον πήχη, μιλώντας για έναν νέο «εθνικό στόχο»: τη σύγκλιση του βιοτικού επιπέδου της Ελλάδας με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Από την οικονομία στους θεσμούς
Η δεύτερη πολιτική κίνηση της συνέντευξης ήταν η προσπάθεια να ενωθούν δύο διαφορετικές ατζέντες: ακρίβεια και θεσμοί.
Ο Τσίπρας αναφέρθηκε στις υποκλοπές, στα Τέμπη και στον ΟΠΕΚΕΠΕ και επιχείρησε να συνδέσει τη διαφθορά με την καθημερινή οικονομία.
Το επιχείρημά του είναι ότι κάθε δημόσιος πόρος που χάνεται εξαιτίας κακοδιαχείρισης, διαφθοράς ή αδιαφανών αναθέσεων είναι πόρος που δεν κατευθύνεται σε σχολεία, νοσοκομεία και κοινωνικές πολιτικές.
Πρόκειται για συνειδητή πολιτική επιλογή.
Η ΕΛ.ΑΣ. δεν θέλει η συζήτηση περί θεσμών να παραμείνει μια αφηρημένη συζήτηση περί κράτους δικαίου. Θέλει να τη μεταφέρει στο πορτοφόλι του ψηφοφόρου.
Η ΔΕΘ γίνεται το πρώτο πραγματικό τεστ του «Τσίπρα 2.0»
Η συνέντευξη αποκαλύπτει τελικά κάτι μεγαλύτερο.
Ο Αλέξης Τσίπρας επιχειρεί να αλλάξει τον λόγο ύπαρξης της πολιτικής επιστροφής του.
Δεν ζητά να κριθεί μόνο ως ο πρώην πρωθυπουργός που επιστρέφει. Θέλει να κριθεί ως πολιτικός που πέρασε από τη σύγκρουση του 2015, κυβέρνησε, ηττήθηκε, αποχώρησε και επιστρέφει υποστηρίζοντας ότι γνωρίζει πλέον τα όρια αλλά και τα εργαλεία της εξουσίας.
Αυτό εξηγεί και γιατί η Θεσσαλονίκη αποκτά τόσο μεγάλη σημασία.
Εκεί δεν αρκεί πλέον η καταγγελία.
Θα πρέπει να εμφανιστούν αριθμοί, κόστος, χρηματοδότηση, χρονοδιαγράμματα και συγκεκριμένοι μηχανισμοί εφαρμογής.
Και υπάρχει μια ενδιαφέρουσα πολιτική συμμετρία.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ετοιμάζεται να χρησιμοποιήσει τη φετινή ΔΕΘ για να ανοίξει τη συζήτηση για την επόμενη τετραετία.
Ο Αλέξης Τσίπρας θέλει να χρησιμοποιήσει την ίδια σκηνή για να αποδείξει ότι υπάρχει εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης.
Έτσι η ΔΕΘ του 2026 κινδυνεύει να μετατραπεί πολύ νωρίτερα από την επίσημη προκήρυξη των εκλογών στην πρώτη άτυπη αναμέτρηση των δύο διαφορετικών οικονομικών σχεδίων για το 2027.
Και για τον Τσίπρα το στοίχημα είναι ακόμη δυσκολότερο.
Δεν χρειάζεται απλώς να πείσει ότι η κυβέρνηση κάνει λάθος.
Πρέπει να πείσει ότι ο ίδιος ξέρει αυτή τη φορά πώς να κάνει διαφορετικά τα πράγματα.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
