Καύσιμα σε «κόκκινο συναγερμό»:Diesel +43,7% σε έναν χρόνο–Η ακρίβεια κόβει ακόμη και τη διαδρομή για δουλειά

Η μέση τιμή του diesel έχει φτάσει τα 2,217 ευρώ το λίτρο από 1,543 ευρώ πέρυσι, ενώ η απλή αμόλυβδη βρίσκεται στα 2,195 ευρώ. Το σοκ δεν προέρχεται μόνο από το αργό πετρέλαιο: η διεθνής αγορά έχει πλέον πολύ μεγαλύτερη στενότητα στα διυλισμένα προϊόντα, με το diesel στην Ευρώπη να δέχεται πίεση από Ορμούζ, Μέση Ανατολή και ρωσικά διυλιστήρια.

Η ενεργειακή κρίση έχει περάσει πλέον από τους διεθνείς δείκτες και τα χρηματιστήρια στην πιο καθημερινή οικονομική πράξη: το γέμισμα του ρεζερβουάρ.

Τα στοιχεία για την ελληνική αγορά δείχνουν ότι μέσα σε έναν χρόνο οι αυξήσεις στα καύσιμα έχουν γίνει εξαιρετικά μεγάλες, με το diesel να καταγράφει τη βαρύτερη επιβάρυνση.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ημερήσιου Δελτίου Επισκόπησης Τιμών Υγρών Καυσίμων που συγκρίνει η «Εφημερίδα των Συντακτών», στις 20 Σεπτεμβρίου 2026 η μέση τιμή του diesel κίνησης είχε φτάσει τα 2,217 ευρώ ανά λίτρο, από 1,543 ευρώ έναν χρόνο νωρίτερα.

Η ετήσια αύξηση φτάνει έτσι το 43,68%.

Αμόλυβδη στα 2,195 ευρώ – 100άρα στα 2,426

Η εικόνα είναι βαριά και στη βενζίνη.

Η απλή αμόλυβδη 95 οκτανίων ανέβηκε στα 2,195 ευρώ το λίτρο, από 1,758 ευρώ τον Σεπτέμβριο του 2025, δηλαδή κατά 24,86%.

Η 100άρα αυξήθηκε κατά 23,59%, στα 2,426 ευρώ, ενώ το υγραέριο κινείται κοντά στο 1,005 ευρώ το λίτρο, με σαφώς μικρότερη ετήσια αύξηση.

Το εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι το diesel έχει ξεπεράσει πλέον σε μέση τιμή ακόμη και την απλή αμόλυβδη.

Και αυτό έχει πολύ μεγαλύτερη οικονομική σημασία από την επιβάρυνση μόνο των ΙΧ.

Το diesel χτυπά όλη την οικονομία

Το diesel δεν είναι απλώς καύσιμο ιδιωτικής μετακίνησης.

Είναι βασικό κόστος για μεταφορές, logistics, διανομή προϊόντων, επαγγελματικά οχήματα, αγροτική παραγωγή και πολλές μικρές επιχειρήσεις.

Άρα η αύξησή του μεταφέρεται σταδιακά και στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.

Αυτό ακριβώς είναι που κάνει τη σημερινή κρίση διαφορετική από μια απλή άνοδο της βενζίνης.

Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας επισημαίνει ότι η μεγαλύτερη στενότητα της παγκόσμιας αγοράς αυτή τη στιγμή βρίσκεται στα διυλισμένα προϊόντα και όχι μόνο στο αργό πετρέλαιο. Στην τελευταία έκθεσή του, το diesel/gasoil εμφανίζεται ως ένας από τους πιο πιεσμένους κρίκους της αγοράς.

Γιατί το diesel έχει εκτοξευθεί περισσότερο από το Brent

Αυτό είναι και το κρίσιμο σημείο που εξηγεί γιατί η αντλία μπορεί να παραμένει ακριβή ακόμη και όταν το Brent υποχωρεί προσωρινά.

Ο IEA αναφέρει ότι το Brent βρισκόταν περίπου 45% υψηλότερα από τα προπολεμικά επίπεδα, αλλά οι αυξήσεις στα διυλισμένα προϊόντα ήταν ακόμη μεγαλύτερες.

Το diesel στις ΗΠΑ είχε φτάσει σχεδόν 94% πάνω από τα προπολεμικά επίπεδα, ενώ Ευρώπη και Ασία κινούνταν λίγο χαμηλότερα.

Η αιτία βρίσκεται στην προσφορά.

Οι εξαγωγές diesel από χώρες του Κόλπου είχαν πέσει δραματικά, ενώ οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια περιόρισαν επιπλέον τη διαθεσιμότητα προϊόντων στην αγορά. Ο IEA υπολογίζει ότι οι καθαρές εξαγωγές diesel από Κόλπο και Ρωσία ήταν τον Αύγουστο περίπου 1,6 εκατ. βαρέλια την ημέρα χαμηλότερες από τον Φεβρουάριο.

Ορμούζ + ρωσικά διυλιστήρια = διπλό σοκ

Η σημερινή αγορά δέχεται πίεση από δύο διαφορετικά γεωπολιτικά μέτωπα.

Στη Μέση Ανατολή, οι περιορισμένες ροές μέσω Ορμούζ μειώνουν τις εξαγωγές τόσο αργού όσο και refined products.

Ταυτόχρονα, οι ουκρανικές επιθέσεις έχουν προκαλέσει προβλήματα στη ρωσική διύλιση και στις εξαγωγές diesel.

Ο IEA σημειώνει ότι σχεδόν 3 εκατ. βαρέλια ημερησίως διυλιστικής δυναμικότητας στη Μέση Ανατολή έχουν τεθεί εκτός λειτουργίας ή περιοριστεί λόγω επιθέσεων και προβλημάτων εξαγωγής.

Αυτό έχει ανεβάσει τα περιθώρια διύλισης σε ιστορικά υψηλά επίπεδα στον Ατλαντικό.

Η κρίση άρχισε να φαίνεται στον ελληνικό πληθωρισμό από την άνοιξη

Το σοκ δεν είναι ξαφνικό.

Η Τράπεζα της Ελλάδος είχε ήδη καταγράψει ισχυρή αλλαγή στην ενεργειακή εικόνα από τον Μάρτιο.

Σύμφωνα με το Inflation Monitor, ο πληθωρισμός στα καύσιμα για ιδιωτικές μεταφορές πέρασε από αρνητικές μεταβολές στην αρχή του έτους σε +11,2% τον Μάρτιο, +19,3% τον Απρίλιο και +22,1% τον Μάιο.

Στα υγρά καύσιμα γενικότερα, η αύξηση είχε φτάσει έως 53,2% τον Απρίλιο και τον Μάιο.

Η σημερινή εικόνα στην αντλία είναι ουσιαστικά η συνέχεια αυτής της ενεργειακής μετάδοσης.

«Κόβεις έξοδα για να μπορείς να πας στη δουλειά»

Το κοινωνικό αποτύπωμα είναι ήδη ορατό.

Οδηγός που χρησιμοποιεί καθημερινά μηχανάκι για δύο δουλειές περιέγραψε στο Orange Press Agency ότι η αύξηση του κόστους μετακίνησης τον έχει αναγκάσει να κόψει άλλες δαπάνες.

«Κόβεις κάτι παραπάνω για να μπορείς να πας στη δουλειά σου», είπε, αναφέροντας ότι περιορίζει ακόμη και διατροφή ή διακοπές για να καλύψει τα καύσιμα

Άλλος καταναλωτής ανέφερε ότι χρησιμοποιεί πλέον πολύ λιγότερο το αυτοκίνητο, ενώ τρίτος σημείωσε ότι το έχει ουσιαστικά παροπλίσει.

Η εικόνα έχει σημασία γιατί δείχνει πώς η ενεργειακή κρίση μετατρέπεται σε μείωση πραγματικής κατανάλωσης.

Η κυβέρνηση έχει ήδη δώσει 211 εκατ. ευρώ για diesel

Η κυβέρνηση έχει απαντήσει με επιδοτήσεις.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, από τον Απρίλιο έως και τον Σεπτέμβριο η επιδότηση diesel στο δίκτυο κόστισε περίπου 211 εκατ. ευρώ.

Για τον Σεπτέμβριο η επιδότηση ήταν 10 λεπτά ανά λίτρο στην τελική τιμή, ενώ το πακέτο της ΔΕΘ περιλαμβάνει συνολικά σειρά μέτρων για την ενεργειακή κρίση.

Παράλληλα, η κυβέρνηση έχει ανακοινώσει ότι η στήριξη θα επεκταθεί και τον Οκτώβριο.

Και τώρα έρχεται το πετρέλαιο θέρμανσης

Η επόμενη μεγάλη δοκιμασία είναι η έναρξη της χειμερινής περιόδου.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει δεσμευτεί ότι το πετρέλαιο θέρμανσης θα ξεκινήσει κάτω από τα 1,75 ευρώ ανά λίτρο, μαζί με οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης.

Αυτό σημαίνει ότι το κράτος μπαίνει πλέον ταυτόχρονα σε δύο μέτωπα:

τη συγκράτηση της τιμής του diesel και την αποφυγή νέου σοκ στη θέρμανση.

Το πιο δύσκολο ερώτημα: Πόσο μπορεί να αντέξει ο προϋπολογισμός

Εδώ βρίσκεται και η μεγάλη οικονομική πρόκληση.

Οι επιδοτήσεις καυσίμων μπορούν να περιορίσουν προσωρινά την τιμή στην αντλία.

Δεν αλλάζουν όμως την παγκόσμια τιμή diesel, ούτε αυξάνουν την προσφορά.

Και όσο η κρίση διαρκεί, το δημοσιονομικό κόστος μεγαλώνει.

Ο IEA καταγράφει ήδη την κρίση του 2026 ως τη μεγαλύτερη διαταραχή προσφοράς στην ιστορία των διεθνών αγορών καυσίμων, με κυβερνήσεις διεθνώς να επιστρατεύουν φορολογικές μειώσεις, επιδοτήσεις, στρατηγικά αποθέματα και μέτρα εξοικονόμησης.

Τα αποθέματα εξαφανίζονται

Και αυτό είναι ίσως το πιο ανησυχητικό στοιχείο.

Από την έναρξη του πολέμου, τα παγκόσμια παρατηρούμενα αποθέματα πετρελαίου έχουν μειωθεί κατά περίπου 507 εκατ. βαρέλια, σύμφωνα με τον IEA.

Μόνο τον Αύγουστο μειώθηκαν κατά 95 εκατ. βαρέλια.

Τα αποθέματα λειτουργούν ως μαξιλάρι.

Όσο αυτό το μαξιλάρι μικραίνει, η αγορά γίνεται περισσότερο ευάλωτη σε κάθε νέο χτύπημα στο Ορμούζ, σε ρωσικό διυλιστήριο ή στο Bab el-Mandeb.

Γιατί μπορεί να βλέπουμε Brent να πέφτει αλλά καύσιμα να μην πέφτουν

Αυτό είναι το φαινομενικό παράδοξο που βλέπει ο καταναλωτής.

Η τιμή του αργού είναι μόνο το πρώτο επίπεδο.

Στην τελική τιμή μπαίνουν:

η τιμή των refined products, τα περιθώρια διύλισης, τα μεταφορικά, η συναλλαγματική ισοτιμία, η φορολογία και τα εμπορικά περιθώρια.

Γι’ αυτό και η αποκλιμάκωση του Brent δεν μεταφέρεται αυτομάτως στην αντλία.

Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσιεύει ξεχωριστά κάθε εβδομάδα τιμές με φόρους και χωρίς φόρους, ακριβώς επειδή το φορολογικό σκέλος διαφέρει σημαντικά μεταξύ των κρατών-μελών.

Η κρίση των καυσίμων γίνεται κρίση διαθέσιμου εισοδήματος

Το μεγαλύτερο πρόβλημα πλέον δεν είναι αν η βενζίνη είναι 5 ή 10 λεπτά ακριβότερη.

Είναι ότι το αυξημένο κόστος μετακίνησης απορροφά μεγαλύτερο μέρος του μισθού.

Για εργαζόμενους που χρειάζονται καθημερινά αυτοκίνητο ή μηχανάκι, το καύσιμο λειτουργεί σχεδόν σαν ανελαστική δαπάνη.

Και όταν μια ανελαστική δαπάνη αυξάνεται κατά 25%, 40% ή περισσότερο, η προσαρμογή γίνεται αλλού: τρόφιμα, έξοδος, ταξίδια, διακοπές και λοιπή κατανάλωση.

Αυτό είναι και το μακροοικονομικό ρίσκο του φθινοπώρου.

Η ενεργειακή κρίση δεν απειλεί πλέον μόνο με υψηλότερο πληθωρισμό. Απειλεί να συμπιέσει την κατανάλωση από την άλλη πλευρά: επειδή όλο και μεγαλύτερο μέρος του διαθέσιμου εισοδήματος καταλήγει στο ρεζερβουάρ.

Πηγή: pagenews.gr