ΔΕΘ: Πάνω από 1 δισ. ευρώ στις παροχές και «χαρτί» η σταθερότητα–Το διπλό σχέδιο Μητσοτάκη για τον Σεπτέμβριο

Το Μαξίμου επιχειρεί επαναπροσέγγιση της μεσαίας τάξης με φοροελαφρύνσεις και εισοδηματικές παρεμβάσεις, ενώ ταυτόχρονα ανεβάζει το δίλημμα της κυβερνησιμότητας – Τα 23 δισ. της επόμενης ημέρας, το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης και ο φόβος της πολιτικής αστάθειας

Με δύο όπλα ετοιμάζεται να μπει το Μέγαρο Μαξίμου στον πολιτικά κρίσιμο Σεπτέμβριο: χρήμα και σταθερότητα.

Από τη μία, το οικονομικό πακέτο της ΔΕΘ αναμένεται να ξεπεράσει το 1 δισ. ευρώ, με στόχευση στη μεσαία τάξη, στους συνταξιούχους, στις οικογένειες, στους νέους και στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Από την άλλη, η κυβέρνηση αρχίζει να χτίζει ολοένα πιο καθαρά το πολιτικό δίλημμα της επόμενης κάλπης:

ποιος μπορεί να κυβερνήσει τη χώρα την επόμενη ημέρα;

Η στρατηγική είναι διπλή.

Να επιστρέψει ένα μέρος του διαθέσιμου δημοσιονομικού χώρου σε κοινωνικές ομάδες που έχουν πιεστεί από ακρίβεια, ενοίκια και φορολογία.

Και ταυτόχρονα να μετατρέψει την αδυναμία διαμόρφωσης καθαρής κυβερνητικής πλειοψηφίας σε φόβο πολιτικής αβεβαιότητας.

Το Μαξίμου ξέρει πού έχει χάσει έδαφος

Η επιλογή των κοινωνικών ομάδων που μπαίνουν στην πρώτη γραμμή της ΔΕΘ δεν είναι τυχαία.

Η μεσαία τάξη υπήρξε βασικό εκλογικό στήριγμα της Νέας Δημοκρατίας.

Είναι όμως και το κοινωνικό στρώμα που έχει υποστεί σημαντική πίεση από:

την ακρίβεια,

το υψηλό κόστος στέγασης,

τους λογαριασμούς,

την αύξηση των επιτοκίων,

και την αίσθηση ότι η οικονομική ανάπτυξη δεν μεταφράζεται πάντοτε σε αντίστοιχη αύξηση του πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος.

Ακριβώς εκεί επιχειρεί τώρα να παρέμβει η κυβέρνηση.

Το πακέτο της ΔΕΘ θα είναι συνεπώς κάτι περισσότερο από μια οικονομική εξαγγελία.

Θα αποτελέσει τεστ πολιτικής επανασύνδεσης.

Πάνω από 1 δισ. ευρώ – αλλά το mix είναι το κλειδί

Ο Νίκος Παπαθανάσης έχει προαναγγείλει πακέτο άνω του 1 δισ. ευρώ, αφήνοντας όμως τις τελικές αποφάσεις στον πρωθυπουργό.

Το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι πλέον μόνο το ύψος του πακέτου.

Είναι το mix.

Θα επιλεγούν μόνιμες μειώσεις φόρων;

Εισοδηματικές ενισχύσεις;

Στοχευμένες παρεμβάσεις;

Μέτρα για οικογένειες και νέους;

Πρόσθετα εργαλεία για το στεγαστικό;

Η πολιτική διαφορά είναι μεγάλη.

Μια μόνιμη φορολογική ελάφρυνση μπορεί να δημιουργήσει μακροχρόνια σχέση με έναν ψηφοφόρο.

Ένα έκτακτο επίδομα μπορεί να έχει μεγαλύτερη άμεση επίδραση, αλλά μικρότερη διάρκεια.

Γι’ αυτό και η τελική σύνθεση του πακέτου θα αποκαλύψει εάν το Μαξίμου σχεδιάζει μακροπρόθεσμη επαναπροσέγγιση ή βραχυπρόθεσμη εκλογική ανάκτηση.

Το δεύτερο όπλο: «και μετά τις κάλπες τι;»

Το οικονομικό σκέλος όμως είναι μόνο η μισή στρατηγική.

Η άλλη μισή είναι πολιτική.

Η Νέα Δημοκρατία γνωρίζει ότι σε ένα κατακερματισμένο κομματικό σύστημα η συζήτηση δεν σταματά στο ποιος θα είναι πρώτο κόμμα.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν μπορεί να σχηματιστεί κυβέρνηση.

Εάν η αυτοδυναμία παραμείνει δύσκολη, το Μέγαρο Μαξίμου αποκτά ένα ισχυρό επιχείρημα απέναντι στους αναποφάσιστους και στους πρώην ψηφοφόρους του:

η ψήφος διαμαρτυρίας μπορεί να οδηγήσει σε αβεβαιότητα.

Αυτό είναι το σημείο στο οποίο το κυβερνητικό αφήγημα μετακινείται από το «τι κάναμε» στο:

«τι θα συμβεί εάν δεν υπάρξει ισχυρή κυβέρνηση την επόμενη ημέρα;»

Ο φόβος της ακυβερνησίας ως εκλογικό εργαλείο

Η στρατηγική δεν απευθύνεται τόσο στους σκληρούς αντιπάλους της ΝΔ.

Απευθύνεται κυρίως σε όσους έχουν απομακρυνθεί χωρίς να έχουν μετακινηθεί σταθερά σε άλλο κόμμα.

Αυτούς που μπορεί να σκέφτονται αποχή.

Μικρότερο κόμμα.

Ψήφο διαμαρτυρίας.

Ή μια επιλογή που εκφράζει δυσαρέσκεια χωρίς να προσφέρει σαφή κυβερνητική λύση.

Το μήνυμα προς αυτούς θα είναι ότι οι κάλπες δεν είναι δημοσκόπηση.

Έχουν συνέπειες.

Και αν οι αριθμοί δεν βγαίνουν, τότε μπορεί να ακολουθήσουν:

• διαπραγματεύσεις,
• αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης,
• νέα εκλογική αναμέτρηση,
• και περίοδος πολιτικής αβεβαιότητας.

Το πραγματικό δίλημμα του Μαξίμου

Η συγκεκριμένη στρατηγική έχει όμως και ρίσκο.Εάν η κυβέρνηση επενδύσει υπερβολικά στον φόβο, μπορεί να εμφανιστεί ότι δεν έχει θετικό αφήγημα.Γι’ αυτό ακριβώς χρειάζεται και το οικονομικό σκέλος.Το μήνυμα πρέπει να είναι διπλό:«σου δίνω λόγο να επιστρέψεις» μέσω των οικονομικών μέτρων.

Και ταυτόχρονα:«σου δίνω λόγο να φοβηθείς να φύγεις» μέσω της κυβερνητικής σταθερότητας.Αυτή είναι η πολιτική εξίσωση που φαίνεται να διαμορφώνεται.

Τα 23 δισ. ευρώ γίνονται κομμάτι του πολιτικού αφηγήματος

Στο βάθος βρίσκεται και το μεγαλύτερο οικονομικό ερώτημα των επόμενων ετών:

τι θα συμβεί όταν τελειώσει το Ταμείο Ανάκαμψης;

Η κυβέρνηση επιχειρεί να απαντήσει με το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης 2026–2030, συνολικού προϋπολογισμού 23 δισ. ευρώ.

Το πρόγραμμα αποτελεί το βασικό εθνικό πλαίσιο χρηματοδότησης δημόσιων επενδύσεων για την πενταετία και καλύπτει υποδομές, περιφερειακή ανάπτυξη, κοινωνική συνοχή, πολιτική προστασία, καινοτομία και ψηφιακό μετασχηματισμό.

Η κυβέρνηση θέλει συνεπώς να αποσυνδέσει πολιτικά το τέλος του Ταμείου Ανάκαμψης από το τέλος της επενδυτικής περιόδου.

«Δεν θα υπάρξει ύφεση»

Εδώ εντάσσεται και η κατηγορηματική θέση του Παπαθανάση ότι η ελληνική οικονομία δεν θα περάσει σε ύφεση μετά την ολοκλήρωση του Ταμείου.

Το κυβερνητικό αφήγημα είναι ότι οι επενδύσεις θα συνεχιστούν μέσω:

Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης,

ΕΣΠΑ,

ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων,

και εθνικών πόρων.

Η πολιτική ανάγκη πίσω από αυτή τη θέση είναι προφανής.

Η κυβέρνηση δεν μπορεί να πάει προς τις εκλογές με την αίσθηση ότι «τελειώνουν τα λεφτά της ανάπτυξης».

Χρειάζεται να πείσει ότι υπάρχει επόμενη ημέρα.

Τα 23 δισ. όμως δεν είναι αυτόματο ΑΕΠ

Εδώ βρίσκεται η πρώτη μεγάλη δοκιμασία.

Το γεγονός ότι υπάρχουν 23 δισ. ευρώ σε ένα πρόγραμμα δεν σημαίνει ότι αυτά μετατρέπονται αυτομάτως σε ανάπτυξη.

Χρειάζονται:

ώριμα έργα,

γρήγοροι διαγωνισμοί,

εκταμιεύσεις,

ιδιωτική μόχλευση,

και πραγματική απορρόφηση.

Η διαφορά μεταξύ «έχω προϋπολογισμό» και «έχω επένδυση στην πραγματική οικονομία» είναι τεράστια.

Και εκεί θα κριθεί μεγάλο μέρος της κυβερνητικής επιχειρηματολογίας.

Το στεγαστικό μπορεί να κρίνει περισσότερα από τη ΔΕΘ

Ένα από τα πιο επικίνδυνα κοινωνικά μέτωπα για την κυβέρνηση είναι το στεγαστικό.

Για μεγάλο μέρος των νέων και των οικογενειών, το πρόβλημα δεν είναι πλέον μόνο ο μισθός.

Είναι το τι μένει αφού πληρωθεί το ενοίκιο.

Πάνω από 8.000 νέες φοιτητικές εστίες, το «Σπίτι μου 2», τα επιδόματα και τα προγράμματα ανακαίνισης κλειστών κατοικιών αποτελούν στοιχεία της κυβερνητικής απάντησης.

Όμως το πολιτικό αποτέλεσμα θα κριθεί από κάτι πολύ απλούστερο:

πέφτει ή όχι το πραγματικό κόστος στέγασης για τον πολίτη;

Εάν η απάντηση παραμένει αρνητική, οι αριθμοί των προγραμμάτων δύσκολα θα αρκούν.

Οι μικρομεσαίοι είναι η άλλη δύσκολη δεξαμενή

Παρόμοια κατάσταση υπάρχει στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι περίπου το 60% του αριθμού των δανείων του Ταμείου Ανάκαμψης κατευθύνθηκε σε ΜμΕ.

Το στοιχείο όμως χρειάζεται πολιτικά μια δεύτερη ανάγνωση.

Άλλο ποσοστό αριθμού δανείων και άλλο ποσοστό συνολικών κεφαλαίων.

Για έναν μικρομεσαίο επιχειρηματία, το κρίσιμο δεν είναι πόσες επιχειρήσεις μπήκαν στα προγράμματα συνολικά.

Είναι εάν ο ίδιος μπορεί να πάρει χρηματοδότηση με βιώσιμο επιτόκιο.

Γι’ αυτό και τα νέα εργαλεία της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας θα έχουν μεγάλη πολιτική σημασία.

Η ΔΕΘ γίνεται ουσιαστικά η πρώτη μεγάλη προεκλογική σκηνή

Τυπικά, οι εκλογές μπορεί να απέχουν.

Πολιτικά όμως, η χώρα έχει ήδη μπει σε μια περίοδο όπου σχεδόν κάθε μεγάλη κυβερνητική απόφαση αποκτά εκλογικό πρόσημο.

Η ΔΕΘ θα είναι το πρώτο μεγάλο τεστ.

Εκεί θα φανεί:

πόσο βαθιά μπορεί να φτάσει το πακέτο,

ποιοι θα ωφεληθούν,

ποια μέτρα θα είναι μόνιμα,

και ποιο θα είναι το βασικό πολιτικό δίλημμα με το οποίο θα κινηθεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Το μεγάλο στοίχημα: αρκούν χρήμα και φόβος;

Η κυβερνητική στρατηγική είναι λογική.

Δεν είναι όμως χωρίς κενά.

Οι παροχές μπορούν να περιορίσουν την οικονομική δυσαρέσκεια.

Η επίκληση της σταθερότητας μπορεί να συσπειρώσει ένα μέρος των αναποφάσιστων.

Όμως υπάρχουν και άλλοι παράγοντες:

η συσσωρευμένη πολιτική φθορά,

η εμπιστοσύνη στους θεσμούς,

η καθημερινότητα,

η ακρίβεια,

το στεγαστικό,

και η αίσθηση ότι το κράτος λειτουργεί αποτελεσματικά.

Αν αυτά δεν βελτιωθούν, κανένα πακέτο δεν μπορεί μόνο του να ανατρέψει μια πολιτική τάση.

Και αν το αφήγημα της σταθερότητας γίνει υπερβολικά φοβικό, υπάρχει ο κίνδυνος να λειτουργήσει αντίστροφα.

Ο Σεπτέμβριος θα δείξει το πραγματικό σχέδιο

Το Μαξίμου φαίνεται λοιπόν να ετοιμάζει ένα πολιτικό μείγμα δύο συστατικών.

Παροχές για να ανακτήσει.

Σταθερότητα για να συγκρατήσει.

Η ΔΕΘ θα δείξει σε ποια αναλογία θα χρησιμοποιηθούν.

Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο πολιτικό ερώτημα του φθινοπώρου:

θα καταφέρει ο Μητσοτάκης να μετατρέψει το πακέτο του 1 δισ. σε πολιτική επανεκκίνηση ή θα χρειαστεί να στηριχθεί περισσότερο στον φόβο της επόμενης ημέρας;

Γιατί όσο πλησιάζουν οι κάλπες, η μάχη δεν θα είναι μόνο για το ποιος υπόσχεται περισσότερα.

Θα είναι για το ποιος μπορεί να πείσει ότι μπορεί να κυβερνήσει την επόμενη ημέρα χωρίς να βάλει τη χώρα σε περιπέτεια.

Πηγή: pagenews.gr