Η «βόμβα» $40 τρισ. στις ΗΠΑ: Το χρέος τρέχει με $7,9 δισ.τη μέρα–Οι αγορές στέλνουν προειδοποίηση στον Τραμπ

Το αμερικανικό δημόσιο χρέος έσπασε για πρώτη φορά το ιστορικό φράγμα των 40 τρισ. δολαρίων – Διπλασιάστηκε μέσα σε μία δεκαετία, οι τόκοι ξεπέρασαν τις αμυντικές δαπάνες και οι επενδυτές ζητούν πλέον ακριβότερο «τίμημα» για να χρηματοδοτούν την Ουάσιγκτον

Ένα νούμερο που μέχρι πριν από λίγα χρόνια έμοιαζε αδιανόητο έγινε πραγματικότητα: το δημόσιο χρέος των Ηνωμένων Πολιτειών ξεπέρασε τα 40 τρισ. δολάρια, την ώρα που η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου συνεχίζει να δανείζεται με έναν από τους ταχύτερους ρυθμούς της σύγχρονης ιστορίας της.

Το όριο των 40 τρισ. δολαρίων ξεπεράστηκε την Τρίτη, σύμφωνα με στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών που δημοσιεύθηκαν την Τετάρτη, ενώ μόνο μέσα στον τελευταίο χρόνο το χρέος αυξήθηκε κατά περίπου 3 τρισ. δολάρια.

Σύμφωνα με υπολογισμούς των Financial Times, πρόκειται για τον ταχύτερο ρυθμό αύξησης εκτός της έκτακτης περιόδου της πανδημίας.

Και το πραγματικό μήνυμα προς τις αγορές δεν βρίσκεται μόνο στο συμβολικό όριο των 40 τρισ.

Βρίσκεται στην ταχύτητα με την οποία η Αμερική συσσωρεύει νέο χρέος.

$91.000 νέο χρέος κάθε δευτερόλεπτο

Οι αριθμοί αποτυπώνουν το μέγεθος της δημοσιονομικής πρόκλησης.

• 40 τρισ. δολάρια: το συνολικό ομοσπονδιακό χρέος.
• 3 τρισ. δολάρια: η αύξηση μέσα στον τελευταίο χρόνο.
• 7,9 δισ. δολάρια: περίπου η ημερήσια αύξηση του χρέους.
• 91.000 δολάρια: περίπου το νέο χρέος που προστίθεται κάθε δευτερόλεπτο.
• Πάνω από 32 τρισ. δολάρια: το χρέος που βρίσκεται στα χέρια του επενδυτικού κοινού.
• 5,9% του ΑΕΠ: το δημοσιονομικό έλλειμμα το 2025.
• 5,8% του ΑΕΠ: η εκτίμηση του CBO για το 2026.

Ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι το συνολικό βάρος του αμερικανικού χρέους έχει διπλασιαστεί μέσα στην τελευταία δεκαετία.

Το τελευταίο ένα τρισ. δολάρια προστέθηκε μάλιστα μέσα σε περίπου πέντε μήνες.

Από λιγότερα από $6 τρισ. στα $40 τρισ.

Η μεταμόρφωση των αμερικανικών δημόσιων οικονομικών είναι εντυπωσιακή.

Στις αρχές του αιώνα το ομοσπονδιακό χρέος βρισκόταν κάτω από τα 6 τρισ. δολάρια – περίπου 12 τρισ. σε σημερινές τιμές.

Ακολούθησαν η χρηματοπιστωτική κρίση, η πανδημία, μεγάλα προγράμματα κρατικών δαπανών, φορολογικές μειώσεις και συνεχόμενα δημοσιονομικά ελλείμματα.

Σήμερα το χρέος που βρίσκεται στα χέρια του κοινού έχει ξεπεράσει τα 32 τρισ. δολάρια, μέγεθος περίπου αντίστοιχο με εκείνο ολόκληρης της αμερικανικής οικονομίας.

Το πρόβλημα λοιπόν δεν είναι ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται ξαφνικά μπροστά σε αδυναμία αποπληρωμής.

Είναι ότι κάθε νέο δολάριο χρέους γίνεται ακριβότερο να χρηματοδοτηθεί.

Η Wall Street αρχίζει να ζητά μεγαλύτερο «τόκο κινδύνου»

Και εδώ βρίσκεται το σημείο που μετατρέπει το αμερικανικό χρέος από πολιτική συζήτηση της Ουάσιγκτον σε παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό ζήτημα.

Οι επενδυτές απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις για να αγοράσουν μακροπρόθεσμα αμερικανικά κρατικά ομόλογα.

Στις 13 Αυγούστου το αμερικανικό Δημόσιο πούλησε 30ετή ομόλογα με απόδοση 5,22%, το υψηλότερο κόστος σε αντίστοιχη δημοπρασία από το 2001.

Παράλληλα, δημοπρασία 10ετών τίτλων πραγματοποιήθηκε με τις υψηλότερες αποδόσεις από το 2007.

Οι αγορές ουσιαστικά λένε στην Ουάσιγκτον:

«Θα συνεχίσουμε να σας δανείζουμε – αλλά ακριβότερα».

Το επικίνδυνο σπιράλ: Χρέος → τόκοι → νέο χρέος

Αυτό είναι ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα.

Όσο αυξάνονται οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων, τόσο περισσότερο κοστίζει στην κυβέρνηση η αναχρηματοδότηση του τεράστιου χρέους.

Και όσο αυξάνονται οι τόκοι, τόσο μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού πρέπει να κατευθύνεται στην εξυπηρέτησή του.

Οι δαπάνες για τόκους έχουν ήδη φτάσει σε τέτοιο επίπεδο ώστε να ξεπερνούν τις ομοσπονδιακές δαπάνες για την εθνική άμυνα.

Εάν οι αγορές συνεχίσουν να απαιτούν υψηλότερες αποδόσεις, δημιουργείται ένας επικίνδυνος μηχανισμός:

μεγαλύτερο χρέος → υψηλότεροι τόκοι → μεγαλύτερες δημοσιονομικές ανάγκες → περισσότερο χρέος.

Αυτό ακριβώς περιγράφουν οικονομολόγοι ως έναν πιθανό «φαύλο κύκλο» για τα αμερικανικά δημόσια οικονομικά.

Το υπουργείο Οικονομικών παρεμβαίνει στην αγορά

Το γεγονός ότι οι πιέσεις δεν περνούν απαρατήρητες φάνηκε και από την κίνηση του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών.

Το Treasury ανακοίνωσε ότι θα τουλάχιστον διπλασιάσει τις επαναγορές μακροπρόθεσμων κρατικών τίτλων, αυξάνοντας τις σχετικές πράξεις από 2 δισ. σε τουλάχιστον 4 δισ. δολάρια για συγκεκριμένες κατηγορίες ομολόγων 10 έως 30 ετών.

Η παρέμβαση στοχεύει στην ενίσχυση της ρευστότητας της αγοράς, έρχεται όμως ακριβώς τη στιγμή που η κυβέρνηση παρακολουθεί με αυξανόμενη ανησυχία την άνοδο των μακροπρόθεσμων αποδόσεων.

Το παράδοξο Τραμπ

Η εξέλιξη δημιουργεί πολιτικό πρόβλημα και για τον Ντόναλντ Τραμπ.

Ο Τραμπ επέστρεψε στον Λευκό Οίκο το 2025 υποσχόμενος περιορισμό της σπατάλης και καλύτερο έλεγχο των δημόσιων οικονομικών.

Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ είχε θέσει ως στόχο τη μείωση του ελλείμματος στο 3% του ΑΕΠ μέχρι το τέλος της θητείας Τραμπ.

Ωστόσο, οι περικοπές σε ορισμένους τομείς αντισταθμίζονται από μεγάλες φορολογικές μειώσεις και αυξημένες δαπάνες.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που επικαλούνται οι FT, η μεγάλη φορολογική νομοθεσία του 2025 αναμένεται να προσθέσει πάνω από 4 τρισ. δολάρια στο χρέος έως το 2034.

Παράλληλα, ο Τραμπ έχει ζητήσει αύξηση των ετήσιων αμυντικών δαπανών στα 1,5 τρισ. δολάρια.

Η προειδοποίηση για το 2036

Οι μακροπρόθεσμες προβλέψεις είναι ακόμη πιο ανησυχητικές.

Το Congressional Budget Office εκτιμά ότι το χρέος που βρίσκεται στα χέρια του κοινού μπορεί:

• να ξεπεράσει μέχρι το τέλος της δεκαετίας το μεταπολεμικό ιστορικό υψηλό του 106% του ΑΕΠ,
• και να φτάσει περίπου στο 120% του ΑΕΠ έως το 2036.

Και όλα αυτά σε μια περίοδο κατά την οποία η αμερικανική οικονομία δεν βρίσκεται σε βαθιά ύφεση.

Αυτό είναι που προβληματίζει ιδιαίτερα τους οικονομολόγους.

Οι ΗΠΑ καταγράφουν τεράστια ελλείμματα σε σχετικά ισχυρές οικονομικές συνθήκες, όταν θεωρητικά θα έπρεπε να δημιουργούν δημοσιονομικά περιθώρια για την επόμενη κρίση.

Γιατί τα $40 τρισ. αφορούν ολόκληρο τον κόσμο

Το αμερικανικό χρέος δεν είναι ένα συνηθισμένο κρατικό χρέος.

Τα αμερικανικά Treasuries αποτελούν τη βάση του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος και σημείο αναφοράς για την τιμολόγηση σχεδόν κάθε άλλου περιουσιακού στοιχείου.

Εάν οι αποδόσεις τους παραμένουν υψηλές, οι επιπτώσεις μπορούν να μεταδοθούν:

• στα στεγαστικά δάνεια στις ΗΠΑ,
• στο κόστος χρηματοδότησης επιχειρήσεων,
• στις αποτιμήσεις των μετοχών,
• στις αναδυόμενες αγορές,
• στο δολάριο,
• και τελικά στο κόστος δανεισμού κυβερνήσεων σε ολόκληρο τον κόσμο.

Ήδη η πρόσφατη άνοδος των αποδόσεων προκάλεσε πιέσεις στη Wall Street, με ιδιαίτερα ισχυρές απώλειες στις τεχνολογικές και semiconductor μετοχές.

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν οι ΗΠΑ μπορούν να πληρώσουν

Τα 40 τρισ. δολάρια είναι ένα τεράστιο συμβολικό ορόσημο, όχι όμως από μόνα τους μια «ημερομηνία χρεοκοπίας».

Οι ΗΠΑ εξακολουθούν να διαθέτουν τη μεγαλύτερη και βαθύτερη αγορά κρατικών ομολόγων στον κόσμο, μια τεράστια οικονομία και –κυρίως– το δολάριο ως κυρίαρχο παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα.

Το πραγματικό ερώτημα είναι διαφορετικό:

πόσο θα απαιτούν οι επενδυτές για να συνεχίσουν να χρηματοδοτούν την Αμερική;

Εάν η απάντηση είναι «όλο και περισσότερο», τότε τα 40 τρισ. δεν θα είναι απλώς ένας εντυπωσιακός αριθμός.

Θα αποτελούν την προειδοποιητική ένδειξη ότι η μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου αρχίζει να πληρώνει πραγματικό τίμημα για δεκαετίες δημοσιονομικών ελλειμμάτων.

Και σε μια αγορά ομολόγων που βρίσκεται στον πυρήνα του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος, αυτό είναι ένα πρόβλημα που δεν σταματά στα σύνορα των Ηνωμένων Πολιτειών.

Πηγή: pagenews.gr