Γεωπολιτική Οικονομία

ΗΠΑ–Καναδάς στα χαρακώματα: Δασμοί 50% από Τραμπ – Ο Κάρνεϊ απαντά «δολάριο προς δολάριο»

ΗΠΑ–Καναδάς στα χαρακώματα: Δασμοί 50% από Τραμπ – Ο Κάρνεϊ απαντά «δολάριο προς δολάριο»

Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//ΗΠΑ–Καναδάς στα χαρακώματα: Δασμοί 50% από Τραμπ – Ο Κάρνεϊ απαντά «δολάριο προς δολάριο»

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του pagenews.gr
στο Google Discover
Κατέρρευσαν την τελευταία στιγμή οι συνομιλίες Ουάσιγκτον–Οτάβα – Οι νέοι αμερικανικοί δασμοί πλήττουν καναδικά προϊόντα περίπου 20 δισ. δολαρίων, ενώ η κρίση απειλεί μια εμπορική σχέση σχεδόν 880 δισ. δολαρίων

Η εμπορική σχέση ΗΠΑ–Καναδά περνά σε μία από τις σοβαρότερες κρίσεις των τελευταίων δεκαετιών, μετά την κατάρρευση των διαπραγματεύσεων και την εφαρμογή νέων δασμών 50% από την κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ σε σειρά καναδικών προϊόντων.

Η Οτάβα απαντά πλέον μετωπικά.

Ο Καναδός πρωθυπουργός Μαρκ Κάρνεϊ ανακοίνωσε ότι αναστέλλει τις εμπορικές συνομιλίες με τις ΗΠΑ και δεσμεύθηκε ότι ο Καναδάς θα απαντήσει «δολάριο προς δολάριο» στα νέα αμερικανικά μέτρα.

Η σύγκρουση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα επειδή αφορά δύο από τις βαθύτερα διασυνδεδεμένες οικονομίες στον κόσμο.

Το διμερές εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών έφθασε περίπου τα 880 δισ. δολάρια το 2025, ενώ ο Καναδάς παραμένει κρίσιμος προμηθευτής ενέργειας, πρώτων υλών και βιομηχανικών προϊόντων για τις ΗΠΑ.

Οι δασμοί 50% μπήκαν τελικά σε ισχύ

Οι ΗΠΑ ενεργοποίησαν τους νέους δασμούς μετά από τριήμερη παράταση που είχε δώσει ο Τραμπ προκειμένου να ολοκληρωθούν οι διαπραγματεύσεις.

Η αρχική αμερικανική απόφαση είχε ανακοινωθεί ήδη από τις 20 Ιουλίου βάσει του Section 338 του Tariff Act του 1930, μιας εξαιρετικά σπάνια χρησιμοποιούμενης διάταξης που επιτρέπει στον πρόεδρο να επιβάλει δασμούς έως 50% όταν θεωρεί ότι ξένη χώρα κάνει διακρίσεις εις βάρος αμερικανικού εμπορίου.

Η USTR είχε ανακοινώσει ότι οι επιβαρύνσεις αφορούν σχεδόν 20 δισ. δολάρια καναδικών εισαγωγών.

Σύμφωνα με το AP, το νέο πακέτο αντιστοιχεί περίπου στο 5% των συνολικών ετήσιων καναδικών εξαγωγών προς τις ΗΠΑ.

Κάρνεϊ: «Δεν θα δεχθούμε συμφωνία με οποιοδήποτε τίμημα»

Ο Μαρκ Κάρνεϊ επέλεξε να παρουσιάσει το ναυάγιο όχι ως αποτυχία της καναδικής πλευράς αλλά ως αποτέλεσμα αλλαγής των αμερικανικών όρων στο παρά πέντε.

Στην επίσημη δήλωσή του ανέφερε:

«Οι αλλαγές της τελευταίας στιγμής στους προτεινόμενους όρους των ΗΠΑ ήταν άδικες, αντιοικονομικές και έθεταν υπό αμφισβήτηση την αξιοπιστία οποιασδήποτε συμφωνίας».

Ο Καναδός πρωθυπουργός ξεκαθάρισε ότι η χώρα του δεν επρόκειτο να κλείσει συμφωνία μόνο και μόνο για να προλάβει την προθεσμία.

«Στόχος μας ήταν η καλύτερη συμφωνία για τους Καναδούς, ποτέ μια συμφωνία με οποιοδήποτε τίμημα ή υπό οποιαδήποτε προθεσμία», τόνισε.

Και ανακοίνωσε την απάντηση:

«Ο Καναδάς θα αντιστοιχίσει αυτούς τους δασμούς δολάριο προς δολάριο για να προστατεύσει τους εργαζόμενους και τις επιχειρήσεις μας».

Η Ουάσιγκτον κατηγορεί τον Καναδά

Η αμερικανική εκδοχή είναι ακριβώς αντίθετη.

Ο εκπρόσωπος Εμπορίου των ΗΠΑ Jamieson Greer δήλωσε ότι οι δύο πλευρές είχαν ήδη φθάσει σε μια προσεκτικά ισορροπημένη συμφωνία, αλλά η Οτάβα επανήλθε με νέες απαιτήσεις και υπαναχωρήσεις.

Σύμφωνα με τον Greer:

«Ο Καναδάς αρνήθηκε να οριστικοποιήσει την εμπορική συμφωνία υπό τους όρους που είχαν συμφωνηθεί νωρίτερα αυτή την εβδομάδα».

Η αμερικανική κυβέρνηση είχε από τον Ιούλιο κατηγορήσει τον Καναδά για σειρά πολιτικών που θεωρεί διακριτικές εις βάρος των ΗΠΑ, μεταξύ των οποίων:

  • απομάκρυνση αμερικανικών αλκοολούχων προϊόντων από καναδικά ράφια,
  • καλύτερη πρόσβαση ευρωπαϊκών γαλακτοκομικών στην καναδική αγορά,
  • περιορισμούς σε αμερικανικές εξαγωγές αυτοκινήτων.

Τι είχε σχεδόν συμφωνηθεί

Το αδιέξοδο είναι ακόμη πιο εντυπωσιακό επειδή μόλις λίγες ημέρες πριν οι δύο πλευρές εμφανίζονταν πολύ κοντά σε συμφωνία.

Στις 18 Αυγούστου, ο ίδιος ο Κάρνεϊ ανακοίνωνε ότι είχε υπάρξει «ουσιαστική πρόοδος», ενώ ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι υπήρχε συμφωνία υπό την προϋπόθεση της οριστικοποίησης των εγγράφων.

Το βασικό αγκάθι παρέμενε το ύψος των δασμών στον κλάδο του αυτοκινήτου.

Στο τραπέζι βρίσκονταν επίσης μειώσεις δασμών σε χάλυβα και αλουμίνιο και ευρύτερη επαναδιαπραγμάτευση της εμπορικής σχέσης στο πλαίσιο της USMCA.

Το πραγματικό μέγεθος του ρίσκου: $880 δισ.

Η εμπορική σύγκρουση δεν αφορά μια περιφερειακή διένεξη μεταξύ δύο μικρών οικονομιών.

Οι ΗΠΑ και ο Καναδάς αντάλλαξαν το 2025 αγαθά και υπηρεσίες αξίας περίπου 880 δισ. δολαρίων.

Οι εφοδιαστικές αλυσίδες τους είναι τόσο διασυνδεδεμένες ώστε σε αρκετούς κλάδους ένα προϊόν μπορεί να περάσει τα σύνορα πολλές φορές πριν ολοκληρωθεί.

Αυτό αφορά ιδίως:

  • αυτοκινητοβιομηχανία,
  • χάλυβα και αλουμίνιο,
  • ξυλεία,
  • μηχανήματα,
  • χημικά,
  • αγροτικά προϊόντα.

Μια παρατεταμένη σύγκρουση κινδυνεύει επομένως να αυξήσει το κόστος παραγωγής και στις δύο πλευρές των συνόρων.

Η μεγάλη εξαίρεση: Το καναδικό πετρέλαιο

Η μεγαλύτερη ένδειξη ότι ακόμη και η κυβέρνηση Τραμπ αναγνωρίζει τα όρια της σύγκρουσης βρίσκεται στην ενέργεια.

Οι νέοι δασμοί δεν πλήττουν με τον ίδιο τρόπο ορισμένες κρίσιμες κατηγορίες φυσικών πόρων.

Και αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό για τις ΗΠΑ.

Η EIA υπολογίζει ότι το συνολικό ενεργειακό εμπόριο ΗΠΑ–Καναδά είχε αξία 137 δισ. δολάρια το 2025, με τις αμερικανικές ενεργειακές εισαγωγές από τον Καναδά να φθάνουν τα 111 δισ. δολάρια. Το αργό πετρέλαιο μόνο αντιστοιχούσε στο 69% της συνολικής αξίας του ενεργειακού εμπορίου των δύο χωρών.

Η Ουάσιγκτον μπορεί να θέλει να πιέσει την Οτάβα.

Δεν μπορεί όμως εύκολα να διαταράξει μια ενεργειακή σχέση πάνω στην οποία στηρίζονται πολλά αμερικανικά διυλιστήρια.

Γιατί ο Κάρνεϊ δεν παίζει ακόμη το «χαρτί του πετρελαίου»

Παρά την κλιμάκωση, ο Καναδός πρωθυπουργός έχει αποφύγει μέχρι στιγμής να απειλήσει με περιορισμό ενεργειακών εξαγωγών.

Η στάση αυτή είναι στρατηγική.

Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να προκαλέσει άνοδο των τιμών καυσίμων στις ΗΠΑ, αλλά θα έπληττε ταυτόχρονα και τον ίδιο τον Καναδά, που εξαρτάται από την αμερικανική αγορά για μεγάλο μέρος των ενεργειακών του εξαγωγών.

Έτσι, η Οτάβα προτιμά προς το παρόν την κλασική δασμολογική ανταπόδοση.

$25 δισ. στήριξη και στροφή μακριά από τις ΗΠΑ

Ο Κάρνεϊ επιχειρεί παράλληλα να μετατρέψει την κρίση σε επιχείρημα για μια βαθύτερη αναδιάρθρωση της καναδικής οικονομικής στρατηγικής.

Στην επίσημη δήλωσή του υπογράμμισε ότι η κυβέρνησή του έχει ήδη διαθέσει περίπου 25 δισ. δολάρια για τη στήριξη εργαζομένων και επιχειρήσεων που επηρεάζονται από την εμπορική σύγκρουση.

Ακόμη πιο ενδιαφέρουσα είναι η φράση του για τη μελλοντική σχέση με τις ΗΠΑ:

«Έχουμε αναγνωρίσει από την αρχή ότι η Αμερική έχει αλλάξει και ότι δεν θα επιστρέψουμε στην παλιά μας σχέση».

Αυτή είναι ίσως η πιο γεωπολιτικά σημαντική δήλωση ολόκληρης της κρίσης.

Ο Κάρνεϊ δεν παρουσιάζει πλέον τους δασμούς ως προσωρινή σύγκρουση με έναν Αμερικανό πρόεδρο.

Τους παρουσιάζει ως δομική αλλαγή στη σχέση Καναδά–ΗΠΑ.

Ο Καναδάς επιταχύνει τη διαφοροποίηση

Η Οτάβα δηλώνει ότι επιχειρεί να μειώσει την υπερβολική εξάρτησή της από την αμερικανική αγορά.

Σύμφωνα με τον Κάρνεϊ, ο Καναδάς:

  • προωθεί σχεδόν 500 δισ. δολάρια σε μεγάλα έργα υποδομών,
  • έχει ήδη προνομιακή εμπορική πρόσβαση σε 1,5 δισ. καταναλωτές,
  • θέλει να διπλασιάσει αυτή την πρόσβαση μέχρι το τέλος του έτους,
  • σχεδιάζει να διπλασιάσει τις εξαγωγές προς μη αμερικανικές αγορές την επόμενη δεκαετία.

Αυτό αλλάζει τη γεωοικονομική διάσταση της αντιπαράθεσης.

Το πραγματικό ρίσκο για τις ΗΠΑ δεν είναι μόνο τα καναδικά αντίποινα σήμερα.

Είναι η πιθανότητα να ωθήσουν έναν από τους στενότερους οικονομικούς συμμάχους τους να χτίσει σταδιακά λιγότερο αμερικανοκεντρικές εφοδιαστικές αλυσίδες.

Και τώρα έρχεται η USMCA

Η κρίση γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνη επειδή πλησιάζει η μεγάλη επανεξέταση της συμφωνίας USMCA.

Η συμφωνία ΗΠΑ–Μεξικού–Καναδά αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα της πρώτης προεδρίας Τραμπ.

Τώρα όμως η ίδια η βάση της βορειοαμερικανικής οικονομικής ολοκλήρωσης βρίσκεται υπό πίεση.

Εάν η νέα αντιπαράθεση μεταφερθεί στην επαναδιαπραγμάτευση της USMCA, τότε το θέμα δεν θα είναι πλέον ένας δασμός 50% σε ένα περιορισμένο σύνολο προϊόντων.

Θα αφορά το μέλλον ολόκληρης της βορειοαμερικανικής οικονομικής αρχιτεκτονικής.

Τραμπ–Κάρνεϊ: Μια σύγκρουση που ξεπερνά τους δασμούς

Η σημερινή κρίση είναι επομένως κάτι περισσότερο από μια διαφωνία για hockey sticks, αλκοόλ ή ηλεκτρολογικό εξοπλισμό.

Ο Τραμπ επιχειρεί να χρησιμοποιήσει την πρόσβαση στη μεγαλύτερη καταναλωτική αγορά του κόσμου ως εργαλείο πίεσης ακόμη και απέναντι στους στενότερους συμμάχους των ΗΠΑ.

Ο Κάρνεϊ απαντά ότι ο Καναδάς δεν πρόκειται να δεχθεί μια σχέση στην οποία η εμπορική πρόσβαση εξαρτάται κάθε φορά από τις απαιτήσεις της Ουάσιγκτον.

Και γι’ αυτό η φράση «δολάριο προς δολάριο» έχει πολύ μεγαλύτερη σημασία από το ύψος των ίδιων των αντιποίνων.

Είναι ένα μήνυμα ότι η Οτάβα είναι έτοιμη να αποδεχθεί οικονομικό κόστος για να υπερασπιστεί την πολιτική της αυτονομία.

Ο εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ–Καναδά δεν αφορά πλέον μόνο το ποιος θα πληρώσει υψηλότερους δασμούς. Αφορά το εάν η στενότερη οικονομική σχέση της Βόρειας Αμερικής μπορεί να επιβιώσει από τη νέα εποχή του οικονομικού εθνικισμού του Τραμπ.

Πηγή: pagenews.gr

Κώστας Καλλιαντέρης
Ο ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ
Κώστας Καλλιαντέρης Οικονομικός Συντάκτης
Εξειδικεύεται στην κάλυψη θεμάτων οικονομίας, επιχειρηματικότητας, ενέργειας, μεταφορών, κατασκευών και αγορών. Παρακολουθεί τις οικονομικές εξελίξεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, αναλύοντας τις επιπτώσεις τους στην επιχειρηματική δραστηριότητα και την πραγματική οικονομία. Διαθέτει εμπειρία στη δημοσιογραφική κάλυψη οικονομικού και πολιτικού ρεπορτάζ, καθώς και στη σύνταξη αναλυτικών άρθρων για την αγορά, τις επενδύσεις και την επιχειρηματικότητα.

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο