«Σπίτι μου 3»: Δάνεια έως €230.000 και ηλικίες έως 55 – Η νέα κυβερνητική μάχη για τη στέγη

Το νέο στεγαστικό πακέτο ανοίγει στα τέλη Δεκεμβρίου ή στις αρχές Ιανουαρίου και διευρύνει σημαντικά τα όρια του «Σπίτι μου»: κατοικίες έως €300.000, δάνεια έως €230.000, ηλικίες έως 55 ετών και υψηλότερα εισοδηματικά κριτήρια. Παράλληλα, η κυβέρνηση ρίχνει βάρος σε ανακαινίσεις, 8.000 φοιτητικές εστίες, επίδομα συγκατοίκησης και 2.800 κοινωνικές κατοικίες. (ertnews.gr)

Η στέγη εξελίσσεται σε ένα από τα μεγαλύτερα πολιτικά και οικονομικά πεδία της επόμενης περιόδου.

Και η κυβέρνηση επιχειρεί πλέον να απαντήσει όχι με ένα μόνο πρόγραμμα, αλλά με ένα πλέγμα παρεμβάσεων που κινείται ταυτόχρονα σε αγορά κατοικίας, ανακαινίσεις, φοιτητική στέγη και κοινωνική κατοικία.

Ο αναπληρωτής υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκος Παπαθανάσης, μιλώντας στο ΕΡΤnews Radio 105,8, έδωσε το χρονοδιάγραμμα και τις βασικές παραμέτρους του νέου «Σπίτι μου 3», αλλά και την ευρύτερη κυβερνητική στρατηγική για ένα πρόβλημα που, όπως παραδέχθηκε, δεν αντιμετωπίζεται με μία μόνο κίνηση.

«Ένα πάρα πολύ σημαντικό πρόβλημα είναι η στέγαση. Είναι και για τη χώρα μας, αλλά και για όλη την Ευρώπη. Εμείς έχουμε πει ότι δεν λύνεται μόνο με μία πράξη. Το συγκεκριμένο θέλει πολλές δράσεις. Έχουμε ήδη 6,5 δισεκατομμύρια σε δράσεις για να στηρίξουμε αυτό το θέμα της στέγασης», ανέφερε.

«Σπίτι μου 3»: Πιο μεγάλο, πιο ανοιχτό, πιο ακριβό

Το νέο πρόγραμμα διαφοροποιείται αισθητά από τις προηγούμενες εκδοχές.

Οι βασικές αλλαγές είναι συγκεκριμένες:

• ηλικιακό όριο έως 55 ετών,
• ανώτατη αξία κατοικίας από €250.000 σε €300.000,
• ανώτατο ύψος δανείου από €190.000 σε €230.000,
• το όριο των 150 τ.μ. αυξάνεται κατά 10 τ.μ. για κάθε παιδί πάνω από το τέταρτο,
• τετραμελής οικογένεια μπορεί να ενταχθεί με εισόδημα έως €49.000,
• πενταμελής οικογένεια έως €56.000.

Η λογική της κυβέρνησης είναι σαφής: να ανοίξει το πρόγραμμα σε μεγαλύτερο αριθμό νοικοκυριών και σε μεγαλύτερη γκάμα ακινήτων.

Ο Παπαθανάσης το περιέγραψε ως εξής:

«Με αυτό το τρίτο πρόγραμμα θέλουμε να συνεχίσουμε έτσι ώστε να μπορούν οι συμπολίτες μας να αγοράζουν σπίτι και στο τέλος να πληρώνουν χαμηλότερη δόση από αυτήν που θα πλήρωναν αν νοίκιαζαν ένα σπίτι. Αυτός είναι ο στόχος και το έχουμε διευρυμένο αυτό το πρόγραμμα για να καλύψει περισσότερους συμπολίτες μας και περισσότερα σπίτια». 

Πότε ανοίγει

Το «Σπίτι μου 3» αναμένεται να ενεργοποιηθεί στα τέλη Δεκεμβρίου ή στις αρχές Ιανουαρίου, καθώς ολοκληρώνονται οι τεχνικές προετοιμασίες.

Αυτό σημαίνει ότι το στεγαστικό θα περάσει από την πολιτική εξαγγελία στην πραγματική εφαρμογή μέσα σε λίγους μήνες.

Και εκεί θα φανεί το κρίσιμο: αν το πρόγραμμα θα αυξήσει πραγματικά την πρόσβαση στη στέγη ή αν μέρος της πρόσθετης χρηματοδότησης απορροφηθεί από τις ήδη υψηλές τιμές ακινήτων.

Το μεγάλο ρίσκο: Περισσότερη ζήτηση σε περιορισμένη προσφορά

Αυτό είναι το βασικό οικονομικό ερώτημα πίσω από κάθε πρόγραμμα επιδότησης αγοράς κατοικίας.

Όταν αυξάνεται η αγοραστική δυνατότητα των νοικοκυριών, αλλά δεν αυξάνεται ταυτόχρονα και η προσφορά κατοικιών, υπάρχει κίνδυνος ένα μέρος του οφέλους να μεταφερθεί στις τιμές.

Γι’ αυτό και η κυβέρνηση επιχειρεί να συνδυάσει το «Σπίτι μου 3» με προγράμματα που βάζουν κλειστά ακίνητα ξανά στην αγορά.

«Ανακαινίζω»: Έως 95% επιδότηση

Σύμφωνα με τον αναπληρωτή υπουργό, το πρόγραμμα «Ανακαινίζω» έχει ήδη μεγάλη ανταπόκριση.

Έχουν εκδοθεί περίπου 90.000 βεβαιώσεις επιλεξιμότητας, εκ των οποίων περίπου 12.000 αφορούν κλειστά σπίτια.

Η επιδότηση μπορεί να φτάσει έως και το 95% της δαπάνης ανακαίνισης και δεν αφορά μόνο ενεργειακές παρεμβάσεις.

«Είναι ανοιχτό το πρόγραμμα “Ανακαινίζω”, το οποίο τι κάνει; Επιδοτεί έως 95% για να ανακαινίσουμε ένα σπίτι, όχι μόνο με ενεργειακή αναβάθμιση», σημείωσε ο Παπαθανάσης.

Το ενδιαφέρον βρίσκεται στο τι συμβαίνει μετά.

Τα ανακαινισμένα ακίνητα μπορούν είτε να περάσουν στη μίσθωση είτε να χρησιμοποιηθούν για ιδιοκατοίκηση από τις ίδιες τις οικογένειες.

51.000 σπίτια στην αγορά ή στην ιδιοκατοίκηση

Ο Παπαθανάσης υποστήριξε ότι, συνδυαστικά, οι παρεμβάσεις μπορούν να οδηγήσουν περίπου 51.000 κατοικίες είτε σε αγορά από νοικοκυριά είτε σε νέα διάθεση για μίσθωση.

«Περίπου θα φτάσουμε στις 51.000 σπίτια που είτε αγοράζουν οι συμπολίτες μας και πληρώνουν κατ’ ουσίαν χαμηλότερη δόση από ό,τι στο ενοίκιο, είτε ανοίγουν και δίδονται για μίσθωση», ανέφερε.

Αυτό είναι ίσως το κλειδί της κυβερνητικής στρατηγικής.

Όχι μόνο να επιδοτεί τη ζήτηση.

Αλλά να προσπαθεί να αυξάνει και την προσφορά.

8.000 νέες φοιτητικές εστίες

Σημαντικό βάρος δίνεται και στη φοιτητική στέγη.

Ο αναπληρωτής υπουργός ανακοίνωσε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η κατασκευή 8.000 φοιτητικών εστιών μέσω προγράμματος ΣΔΙΤ, ενώ προγραμματίζεται και νέο ευρωπαϊκό πρόγραμμα μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου.

Η φοιτητική στέγη είναι ένα από τα πεδία όπου η στεγαστική κρίση γίνεται ιδιαίτερα ορατή, ειδικά σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και μεγάλες πανεπιστημιουπόλεις.

Η αύξηση των ενοικίων έχει μετατρέψει την επιλογή σπουδών σε οικονομική εξίσωση για χιλιάδες οικογένειες.

€5.000 τον χρόνο για δύο φοιτητές που συγκατοικούν

Ο Παπαθανάσης αναφέρθηκε και στο επίδομα συγκατοίκησης.

«Υπάρχει επίσης ένα επίδομα για συγκατοίκηση δύο φοιτητών, 2.500 ο κάθε φοιτητής. Δηλαδή, δύο φοιτητές που συγκατοικούν παίρνουν 5.000 ευρώ τον χρόνο προκειμένου να υποστηριχθούν για να μπορέσουν να νοικιάσουν ένα σπίτι». 

Η λογική είναι να δοθεί κίνητρο για shared housing και να περιοριστεί το πραγματικό κόστος της φοιτητικής διαμονής.

2.800 κοινωνικές κατοικίες

Το άλλο μεγάλο νέο στοιχείο είναι η κοινωνική κατοικία.

Μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου προβλέπεται η δημιουργία 2.800 κοινωνικών κατοικιών.

Παράλληλα ενεργοποιείται και το μοντέλο της κοινωνικής αντιπαροχής.

«Στην κοινωνική αντιπαροχή δίνουμε τα οικόπεδα και παίρνουμε αντιπαροχή διαμερίσματα τα οποία θα τα δώσουμε σε ευάλωτους συμπολίτες μας, θα τα μισθώσουμε δηλαδή σε ευάλωτους με πολύ χαμηλό ενοίκιο για να μην έχουν την επιβάρυνση του ενοικίου», εξήγησε.

Η κατεύθυνση αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική, γιατί σηματοδοτεί σταδιακή επιστροφή του κράτους στην οργανωμένη πολιτική κοινωνικής κατοικίας.

Αλλά χρειάζεται χρόνος

Ο ίδιος ο Παπαθανάσης προειδοποίησε ότι οι δράσεις κοινωνικής κατοικίας δεν θα αποδώσουν άμεσα.

«Αυτά έχουν ξεκινήσει ήδη, δηλαδή υπάρχει η διαδικασία που την τρέχει η μονάδα του Υπερταμείου. Οπωσδήποτε όμως, θα πάρουν τρία χρόνια». 

Αυτό έχει πολιτική σημασία.

Η αγορά κατοικίας πιέζει σήμερα.

Οι κοινωνικές κατοικίες θα έρθουν σταδιακά.

Άρα στο μεσοδιάστημα η κυβέρνηση θα κριθεί κυρίως από το «Σπίτι μου 3», τις ανακαινίσεις και την επαναφορά κλειστών ακινήτων στην αγορά.

Το συνολικό στεγαστικό μοντέλο αλλάζει

Η εικόνα που διαμορφώνεται είναι πιο σύνθετη από ένα ακόμη επιδοτούμενο στεγαστικό πρόγραμμα.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να δουλέψει σε τέσσερις διαφορετικές κατευθύνσεις:

αγορά πρώτης κατοικίας,

αύξηση διαθέσιμων κατοικιών,

φοιτητική στέγη,

κοινωνική κατοικία.

Αυτό είναι θετικό ως σχεδιασμός.

Η δυσκολία όμως βρίσκεται στην εφαρμογή.

Η πολιτική μάχη θα κριθεί σε τρία σημεία

Πρώτον, στις τιμές.

Αν το «Σπίτι μου 3» αυξήσει τη ζήτηση πιο γρήγορα από την προσφορά, μπορεί να πυροδοτήσει νέες αυξήσεις.

Δεύτερον, στα κλειστά ακίνητα.

Αν το «Ανακαινίζω» καταφέρει πράγματι να επιστρέψει δεκάδες χιλιάδες κατοικίες στην αγορά, θα λειτουργήσει ως πραγματικό αντίβαρο.

Τρίτον, στην κοινωνική κατοικία.

Η Ελλάδα έχει για χρόνια πολύ περιορισμένο δημόσιο stock κοινωνικής στέγης. Η δημιουργία 2.800 κατοικιών είναι ένα βήμα, αλλά το μέγεθος του προβλήματος είναι πολύ μεγαλύτερο.

Από το «βοήθημα» στη στεγαστική πολιτική

Το πολιτικό στοίχημα της κυβέρνησης είναι να πείσει ότι περνά από μια αποσπασματική πολιτική επιδομάτων σε πιο μόνιμη στεγαστική στρατηγική.

Το «Σπίτι μου 3» είναι η πιο άμεση και ορατή παρέμβαση.

Οι ανακαινίσεις, οι εστίες και η κοινωνική αντιπαροχή είναι η πιο δομική πλευρά.

Αν αυτά τα εργαλεία λειτουργήσουν ταυτόχρονα, η κυβέρνηση μπορεί να υποστηρίξει ότι αρχίζει να επηρεάζει και την προσφορά, όχι μόνο τη δυνατότητα πληρωμής του ενοικίου ή της δόσης.

Αν όμως η προσφορά παραμείνει ανεπαρκής, τότε το στεγαστικό θα συνεχίσει να απορροφά μεγάλο μέρος των αυξήσεων εισοδήματος.

Και εκεί θα κριθεί τελικά η επιτυχία του προγράμματος.

Γιατί η πραγματική λύση στη στεγαστική κρίση δεν είναι απλώς να βοηθήσεις περισσότερους να αγοράσουν ακριβότερα σπίτια. Είναι να δημιουργήσεις περισσότερα διαθέσιμα σπίτια σε τιμές που μπορούν πραγματικά να αντέξουν τα νοικοκυριά.

Πηγή: pagenews.gr