«ΑΔΜΗΕ: Τα έργα νέας γενιάς που αλλάζουν τον ενεργειακό χάρτη»
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 11 '
Στον κόσμο των μεγάλων υποδομών, ο χρόνος αποκτά διαφορετική αξία όταν μετατρέπεται σε έργα. Καλώδια που διασχίζουν θάλασσες, νησιά που βγαίνουν από την ενεργειακή απομόνωση, νέες γραμμές μεταφοράς, μικρότερη εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα, χαμηλότερο κόστος για τους καταναλωτές, σε μια χώρα που αποκτά διαφορετική θέση στον περιφερειακό και ευρωπαϊκό ενεργειακό χάρτη.
Αυτή είναι η ιστορία της τελευταίας εννιαετίας του ΑΔΜΗΕ.
Μια περίοδος που συνδέεται με την παρουσία του Μάνου Μανουσάκη στην ηγεσία του Διαχειριστή και με έναν εξαιρετικά πυκνό κύκλο ανάπτυξης ηλεκτρικών υποδομών.
Η ενεργειακή μετάβαση της Ελλάδας περνά πλέον σε μεγάλο βαθμό μέσα από τα δίκτυα. Και ο ΑΔΜΗΕ βρίσκεται στο σημείο όπου συναντώνται η ενεργειακή ασφάλεια, η πράσινη μετάβαση, οι επενδύσεις και η αναβάθμιση της θέσης της χώρας στην ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.
Από τον σχεδιασμό στην εκτέλεση
Οι μεγάλες ηλεκτρικές διασυνδέσεις δεν είναι συμβατικά κατασκευαστικά projects.
Χρειάζονται πολυετή σχεδιασμό, υψηλή τεχνική εξειδίκευση, πολύπλοκες αδειοδοτήσεις, μεγάλα κεφάλαια, διεθνείς προμηθευτές και ισχυρή διαχειριστική ικανότητα.
Κυρίως, όμως, απαιτούν συνέχεια στην εκτέλεση.
Από το 2020 και μετά, οι διασυνδέσεις στις βόρειες Κυκλάδες, τη Σκιάθο και η διασύνδεση Κρήτης–Πελοποννήσου προχώρησαν αδιάλειπτα, αναβαθμίζοντας την ενεργειακή ασφάλεια των νησιωτικών περιοχών που εξυπηρετούν.
Παράλληλα, προχώρησαν αναβαθμίσεις υφιστάμενων διασυνδέσεων στο Ιόνιο και το Αιγαίο, καθώς και έργα που αφορούν τον χερσαίο κορμό του ηλεκτρικού συστήματος από την Πελοπόννησο έως τη βόρεια Ελλάδα.
Έτσι δημιουργήθηκε κάτι που έχει ιδιαίτερη σημασία για έναν οργανισμό υποδομών: track record εκτέλεσης.
Και πάνω σε αυτό το track record χτίζεται πλέον η επόμενη περίοδος.
01 | Βόρειες Κυκλάδες
Η αρχή μιας διαφορετικής ενεργειακής γεωγραφίας
Η διασύνδεση των βορείων Κυκλάδων αποτέλεσε ένα από τα βασικά κεφάλαια του νέου ηλεκτρικού χάρτη.
Νησιά με μεγάλη τουριστική ανάπτυξη και έντονες εποχικές ανάγκες απέκτησαν ισχυρότερη σύνδεση με το ηπειρωτικό σύστημα.
Από το 2018 και έπειτα, τα νησιά Πάρος, Σύρος, Μύκονος και Νάξος ενσωματώθηκαν στο ηπειρωτικό σύστημα υψηλής τάσης.
Παράλληλα, αναβαθμίστηκαν και οι υποβρύχιες καλωδιακές συνδέσεις Εύβοιας–Άνδρου και Άνδρου–Τήνου.
Η μετάβαση είχε ήδη αρχίσει: από την ενεργειακή απομόνωση στη διασύνδεση.
02 | Σκιάθος
Ένα ακόμη νησί στο ενιαίο σύστημα
Η Σκιάθος αποτελεί έναν ακόμη κρίκο στην αλυσίδα των έργων που αναβάθμισαν την ενεργειακή ασφάλεια του νησιωτικού χώρου.
Ένα έργο-ορόσημο για τα νησιά των Σποράδων, καθώς ενισχύεται η ασφαλής ηλεκτροδότηση για το νησιωτικό σύμπλεγμα, ειδικά κατά τους θερινούς μήνες, οπότε η ζήτηση αυξάνεται κατακόρυφα λόγω της τουριστικής περιόδου.
Κάθε επιμέρους διασύνδεση μπορεί να είναι μικρότερη από τα mega-projects που ακολούθησαν, αλλά υπηρετεί την ίδια στρατηγική: λιγότερες ενεργειακές νησίδες, μεγαλύτερο ενιαίο δίκτυο.
03 | Κρήτη–Πελοπόννησος
Το πρώτο μεγάλο βήμα για την Κρήτη
Η πρώτη διασύνδεση της Κρήτης με το ηπειρωτικό σύστημα μέσω Πελοποννήσου αποτέλεσε καθοριστική καμπή.
Για πρώτη φορά, το μεγαλύτερο ελληνικό νησί έπαψε να εξαρτάται αποκλειστικά από το αυτόνομο ηλεκτρικό του σύστημα.
Ήταν ταυτόχρονα ένα απαιτητικό τεχνικό project και το πρώτο μεγάλο βήμα προς την πλήρη άρση της ενεργειακής απομόνωσης της Κρήτης.
04 | Κρήτη–Αττική
Το μεγαλύτερο έργο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας που έχει υλοποιηθεί στην Ελλάδα
Ο Μάιος του 2025 αποτέλεσε ιστορικό σημείο αναφοράς για το ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα.
Η δεύτερη ηλεκτρική διασύνδεση της Κρήτης με την ηπειρωτική χώρα, μέσω Αττικής, τέθηκε σε λειτουργία.
Το έργο υλοποιήθηκε από τη θυγατρική του ΑΔΜΗΕ, Ariadne Interconnection, και με την ολοκλήρωσή του τερματίστηκε οριστικά η ενεργειακή απομόνωση της Κρήτης από το ηπειρωτικό σύστημα, διασφαλίζοντας την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών του νησιού καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου και ανεξαρτήτως ζήτησης.
Από ελληνικό mega-project σε ευρωπαϊκό case study
Η σημασία της διασύνδεσης Κρήτης–Αττικής ξεπέρασε τα ελληνικά σύνορα και συμπεριλήφθηκε στα 25 σημαντικότερα έργα πανευρωπαϊκά στο πλαίσιο του διαγωνισμού REGIOSTARS Awards.
Για τον ΑΔΜΗΕ, η αναγνώριση αυτή προσθέτει ένα ακόμη credential σε έναν Διαχειριστή που περνά από την κατασκευή μεγάλων εθνικών έργων στην υλοποίηση ενός όλο και πιο διεθνοποιημένου επενδυτικού προγράμματος.
05 | Νότιες Κυκλάδες
Σαντορίνη, Φολέγανδρος, Μήλος και Σέριφος στο ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα
Ο τελευταίος κρίκος στην αλυσίδα των διασυνδέσεων των Κυκλάδων προστέθηκε τον Ιούνιο του 2026, με την κατασκευαστική ολοκλήρωση της διασύνδεσης των νοτίων Κυκλάδων.
Σαντορίνη, Φολέγανδρος, Μήλος και Σέριφος ενσωματώνονται στο ηπειρωτικό ηλεκτρικό σύστημα μέσω Αττικής.
Πρόκειται για την τέταρτη και τελευταία φάση ενός ευρύτερου project, με την οποία δημιουργήθηκε ένας πρόσθετος ισχυρός δρόμος τροφοδότησης του συγκροτήματος των Κυκλάδων.
Ένας ολόκληρος νησιωτικός χώρος αλλάζει σελίδα.
06 | Ο ηλεκτρικός κορμός
Το έργο που δεν βρίσκεται μόνο κάτω από τη θάλασσα
Το transformation του ελληνικού συστήματος δεν περιορίζεται στα υποβρύχια καλώδια.
Παράλληλα με τις νησιωτικές διασυνδέσεις προχωρούν οι αναβαθμίσεις και η ενίσχυση του χερσαίου ηλεκτρικού κορμού από την Πελοπόννησο έως τη βόρεια Ελλάδα.
Είναι η λιγότερο θεαματική οπτικά, αλλά απολύτως κρίσιμη πλευρά της ενεργειακής μετάβασης.
Όσο περισσότερες ΑΠΕ, αποθήκευση και νέα ηλεκτρικά φορτία εισέρχονται στο σύστημα, τόσο μεγαλύτερη είναι η στρατηγική σημασία του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας.
Το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας αποτελεί τη βάση της ενεργειακής μετάβασης.
Το επόμενο βήμα
Η επιτυχής αύξηση μετοχικού κεφαλαίου ύψους 1 δισ. ευρώ, που ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2026, δημιουργεί τη χρηματοδοτική βάση για τον επόμενο μεγάλο κύκλο ανάπτυξης του ΑΔΜΗΕ.
Ένα Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης που περιλαμβάνει:
- τη διασύνδεση των Δωδεκανήσων,
- τη διασύνδεση του Βορείου Αιγαίου,
- τη δεύτερη διασύνδεση με την Ιταλία.
Ο ελληνικός ηλεκτρικός χάρτης αρχίζει να ενώνεται με έναν πολύ μεγαλύτερο ευρωπαϊκό.
07 | Δωδεκάνησα
1.290 χιλιόμετρα νέας ενεργειακής γεωγραφίας
Αφετηρία της ηλεκτρικής διασύνδεσης των Δωδεκανήσων θα είναι η Κόρινθος.
Από εκεί προβλέπεται η σύνδεση με την Κω μέσω καλωδιακού συστήματος υψηλής τάσης συνεχούς ρεύματος — HVDC.
Το συνολικό μήκος του καλωδιακού συστήματος θα φτάνει τα 1.290 χιλιόμετρα.
Το project περιλαμβάνει επίσης τη διασύνδεση της Κω με τη Ρόδο και την Κάρπαθο μέσω υποβρύχιων καλωδίων υψηλής τάσης εναλλασσόμενου ρεύματος.
Ο διαγωνισμός για την προμήθεια των καλωδίων Κορίνθου–Κω έχει ολοκληρωθεί, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη ο διαγωνισμός για τους Σταθμούς Μετατροπής.
08 | Βόρειο Αιγαίο
Πέντε ακόμη νησιά στο διασυνδεδεμένο σύστημα
Λήμνος, Λέσβος, Χίος, Σάμος και Σκύρος αποτελούν τον δεύτερο μεγάλο νησιωτικό άξονα της επόμενης περιόδου.
Τα νησιά προβλέπεται να ενταχθούν στο διασυνδεδεμένο σύστημα μέσω καλωδίων υψηλής τάσης, ενώ βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη οι διαγωνιστικές διαδικασίες για καλώδια και υποσταθμούς.
Με την πρόοδο των έργων στα Δωδεκάνησα και στο Βόρειο Αιγαίο, ένα ακόμη μεγάλο μέρος του ελληνικού νησιωτικού χώρου θα περάσει στο ενιαίο σύστημα.
09 | GRITA 2
Η νέα ηλεκτρική γέφυρα Ελλάδας–Ιταλίας
Το ένατο ορόσημο κοιτάζει πλέον πέρα από τα ελληνικά σύνορα.
Το 2025 ο ΑΔΜΗΕ και ο ιταλικός Διαχειριστής Terna υπέγραψαν στη Ρώμη Μνημόνιο Συνεργασίας, στο πλαίσιο της Διακυβερνητικής Συνόδου Ιταλίας–Ελλάδας, για τη δεύτερη ηλεκτρική διασύνδεση μεταξύ των δύο χωρών.
Το GRITA 2 προβλέπει νέα αμφίδρομη υποθαλάσσια διασύνδεση συνεχούς ρεύματος ισχύος 1.000 MW, με μήκος περίπου 240 χλμ.
Ο στόχος είναι ιδιαίτερα σημαντικός:
ο τριπλασιασμός των σημερινών περιθωρίων ανταλλαγών ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας.
Οι δύο Διαχειριστές έχουν ήδη προκηρύξει τον διαγωνισμό για τις έρευνες βυθού και έχουν ξεκινήσει τις διαδικασίες για τις αναγκαίες περιβαλλοντικές μελέτες και αδειοδοτήσεις.
Το GRITA 2 περιλαμβάνεται επίσης στη δεύτερη λίστα Έργων Κοινού και Αμοιβαίου Ενδιαφέροντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Από τις εθνικές υποδομές στις ευρωπαϊκές ενεργειακές λεωφόρους
Το business value πίσω από τα έργα
Η πραγματική αξία των έργων υποδομών κρίνεται όταν ένα project έχει χρηματοδοτηθεί, κατασκευαστεί, συνδεθεί και λειτουργεί.
Αυτό έχει επιτύχει ο ΑΔΜΗΕ τα τελευταία 9 χρόνια: μια αλυσίδα.
ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ → ΧΡΗΜΑΤΟΔΟΤΗΣΗ → ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΟΙ → ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ → ΠΑΡΑΔΟΣΗ → ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ
Σε αυτή την αλυσίδα κρίνεται μεγάλο μέρος της διοικητικής υπεραξίας ενός infrastructure leader.
Και στον ΑΔΜΗΕ η συνέχεια αυτή αποκτά μεγαλύτερη σημασία τώρα, καθώς η επόμενη γενιά έργων είναι μεγαλύτερη και περισσότερο διεθνοποιημένη.
Από τα νησιά στην Ευρώπη
Το δίκτυο γίνεται παραγωγικό κεφάλαιο
Για χρόνια τα ηλεκτρικά δίκτυα βρίσκονταν στο παρασκήνιο της δημόσιας συζήτησης για την ενέργεια.
Η ενεργειακή μετάβαση αλλάζει αυτή την ισορροπία.
Όσο περισσότερη ανανεώσιμη παραγωγή προστίθεται, τόσο μεγαλύτερη είναι η ανάγκη για δίκτυα που μπορούν να τη μεταφέρουν.
Όσο περισσότερο εξηλεκτρίζονται οι μεταφορές, η βιομηχανία και η οικονομία, τόσο αυξάνεται η στρατηγική σημασία της ηλεκτρικής υποδομής.
Το ίδιο ισχύει για την αποθήκευση, τα data centers και τις νέες ενεργοβόρες επενδύσεις.
Χωρίς διαθέσιμο ηλεκτρικό χώρο, νέα παραγωγή και νέες καταναλώσεις δυσκολεύονται να συνδεθούν.
Χωρίς ισχυρές γραμμές μεταφοράς, η πράσινη ενέργεια δεν μπορεί να κινηθεί αποτελεσματικά από τα σημεία παραγωγής προς τα κέντρα ζήτησης.
Χωρίς διεθνείς διασυνδέσεις, οι αγορές διαθέτουν μικρότερα περιθώρια ανταλλαγών.
Το δίκτυο επομένως παύει να είναι απλώς μια τεχνική υποδομή.
Μετατρέπεται σε παραγωγικό κεφάλαιο της οικονομίας.
Από ενεργειακό «άκρο» σε περιφερειακό κόμβο
Για δεκαετίες η γεωγραφία αποτελούσε πρόκληση για το ελληνικό ηλεκτρικό σύστημα.
Πολλά νησιά, μεγάλες θαλάσσιες αποστάσεις, αυτόνομα συστήματα και υψηλό κόστος παραγωγής.
Στη νέα ενεργειακή εποχή, ακόμα και η ίδια η γεωγραφική θέση μπορεί να μετατραπεί σε πλεονέκτημα.
Η Ελλάδα, ευρισκόμενη ανάμεσα στην Ανατολική Μεσόγειο, τα Βαλκάνια και την ευρωπαϊκή αγορά, με νέες εσωτερικές και διεθνείς ηλεκτρικές διασυνδέσεις, μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη οικονομική και στρατηγική αξία.
Το GRITA 2 είναι χαρακτηριστικό έργο αυτής της αλλαγής.
Δεν αφορά απλώς μια ακόμη υποθαλάσσια διασύνδεση.
Αφορά τη μεγαλύτερη ενσωμάτωση της ελληνικής αγοράς σε ένα ευρωπαϊκό σύστημα στο οποίο οι διασυνοριακές ροές ηλεκτρικής ενέργειας αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Η επόμενη πρόκληση για τον ΑΔΜΗΕ
Η Ελλάδα του 2017 και η Ελλάδα του 2026 δεν έχουν τον ίδιο ηλεκτρικό χάρτη.
Η Κρήτη είναι πλέον διασυνδεδεμένη με το ηπειρωτικό σύστημα, οι Κυκλάδες έχουν περάσει σε διαφορετική ενεργειακή πραγματικότητα, πολλές νησιωτικές διασυνδέσεις έχουν ολοκληρωθεί και περίπου €4 δισ. έχουν επενδυθεί την τελευταία εννιαετία.
Τώρα ανοίγει ένας νέος κύκλος €6 δισ. με Δωδεκάνησα, Βόρειο Αιγαίο, Ιταλία, νέα δίκτυα, περισσότερες ΑΠΕ και μεγαλύτερες διασυνοριακές ροές.
Η πρώτη εννιαετία είχε ως βασική λέξη την εκτέλεση.
Η επόμενη θα κριθεί από την κλίμακα.
Και η πρόκληση πλέον είναι διαφορετική: ο ΑΔΜΗΕ καλείται να μετατρέψει την επιχειρησιακή εμπειρία που απέκτησε στα μεγάλα ελληνικά έργα σε ικανότητα υλοποίησης ενός πολύ μεγαλύτερου επενδυτικού προγράμματος.
Και ενώ η επιτυχία των προηγούμενων έργων δεν αποτελεί αυτόματη εγγύηση για τα επόμενα, αποτελεί παράλληλα σημαντικό track record.
Εάν ο νέος κύκλος εξελιχθεί σύμφωνα με τον σχεδιασμό, το αποτέλεσμα δεν θα είναι απλώς ένας μεγαλύτερος Διαχειριστής.
Θα είναι ένα διαφορετικό ηλεκτρικό σύστημα.
Μια Ελλάδα με μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια, μεγαλύτερη δυνατότητα ενσωμάτωσης καθαρής ενέργειας και ισχυρότερες συνδέσεις με τις ευρωπαϊκές αγορές.
Και για τον Μάνο Μανουσάκη, το αποτύπωμα αυτής της περιόδου θα κριθεί ακριβώς εκεί: όχι μόνο στο ύψος των επενδύσεων, αλλά στα έργα που πέρασαν από τον σχεδιασμό στη θάλασσα, από τη θάλασσα στο δίκτυο και από το δίκτυο στην οικονομία.
Η πρώτη εννιαετία άλλαξε τον χάρτη. Η επόμενη θα κρίνει τη θέση της Ελλάδας πάνω του.
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
