Καλώδιο Κρήτης – Κύπρου: Το γαλλικό πλοίο στο Ηράκλειο, η NAVTEX που «καίει» και το μήνυμα στην Άγκυρα

Νέα κινητικότητα στην Ανατολική Μεσόγειο για το Great Sea Interconnector – Το «Abeille Marengo» έφτασε από την Ιταλία και περιμένει το σήμα για τις υποθαλάσσιες έρευνες. Σε επιφυλακή οι αρμόδιες ελληνικές αρχές, με το βλέμμα στις τουρκικές αντιδράσεις και στο γεωπολιτικό διακύβευμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης.

Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη συγκυρία για τις ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο, η άφιξη του γαλλικού ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo» στο λιμάνι του Ηρακλείου επαναφέρει στο προσκήνιο το μεγάλο γεωπολιτικό και ενεργειακό στοίχημα της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου.

Το πλοίο κατέπλευσε το πρωί της Τρίτης 27 Οκτωβρίου, προερχόμενο από την Ιταλία, προκειμένου να συμμετάσχει στις υποθαλάσσιες έρευνες που απαιτούνται για την πόντιση του καλωδίου συνεχούς ρεύματος του Great Sea Interconnector.

Η παρουσία του στην Κρήτη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι εργασίες συνδέονται με ένα έργο που έχει βρεθεί στο επίκεντρο των ελληνοτουρκικών εντάσεων και των ευρύτερων ενεργειακών ανταγωνισμών.

Το κρίσιμο επόμενο βήμα είναι η έκδοση της NAVTEX, της ναυτικής οδηγίας που θα προσδιορίσει τη θαλάσσια περιοχή και τις συνθήκες διεξαγωγής των προγραμματισμένων ερευνών.

Μέχρι τότε, το «Abeille Marengo» παραμένει σε αναμονή στο Ηράκλειο.

Η NAVTEX και το γεωπολιτικό τεστ στην Ανατολική Μεσόγειο

Η έκδοση της NAVTEX αποτελεί το απαραίτητο επιχειρησιακό βήμα για την έναρξη των ερευνητικών δραστηριοτήτων.

Ωστόσο, στην περίπτωση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης – Κύπρου, η διαδικασία αποκτά και ευρύτερη διπλωματική σημασία.

Η Άγκυρα έχει επανειλημμένα επιχειρήσει να αμφισβητήσει ελληνικές και κυπριακές θαλάσσιες αρμοδιότητες στην Ανατολική Μεσόγειο, ενώ η εξέλιξη του Great Sea Interconnector έχει συνδεθεί με την τουρκική επιδίωξη να αποκτήσει ουσιαστικό λόγο στις ενεργειακές υποδομές της περιοχής.

Το ερώτημα είναι εάν η επανεκκίνηση των ερευνών θα πραγματοποιηθεί χωρίς εμπόδια ή εάν θα αποτελέσει αφορμή για έναν νέο γύρο διπλωματικής και επιχειρησιακής έντασης.

Για την Αθήνα, το ζητούμενο είναι να διασφαλιστεί η πρόοδος ενός στρατηγικού έργου, χωρίς να δημιουργηθούν συνθήκες ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.

Η ελληνική θέση στηρίζεται στην άσκηση των νόμιμων δικαιωμάτων της χώρας σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και το Δίκαιο της Θάλασσας, χωρίς αποδοχή μονομερών τουρκικών διεκδικήσεων.

Η παρουσία του γαλλικού πλοίου αποτελεί ένδειξη επιχειρησιακής προετοιμασίας, όχι όμως ακόμη επιβεβαίωση ότι οι έρευνες έχουν ξεκινήσει.

Ενημέρωση του Πολεμικού Ναυτικού 72 ώρες πριν

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει το πρωτόκολλο ενημέρωσης των ελληνικών στρατιωτικών και ναυτικών αρχών.

Σύμφωνα με το σχετικό αίτημα, το «Abeille Marengo» οφείλει να ενημερώνει τουλάχιστον 72 ώρες πριν από την έναρξη των εργασιών:

• Την Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού.
• Τη Διοίκηση Υποβρυχίων.
• Τη Διοίκηση Αεροπορίας Ναυτικού (ΔΑΝ).

Η ενημέρωση θα συνεχίζεται σε καθημερινή βάση καθ’ όλη τη διάρκεια των ερευνητικών δραστηριοτήτων.

Θα περιλαμβάνει τις ακριβείς γεωγραφικές συντεταγμένες, το είδος και την έκταση των εργασιών, τις απαιτούμενες αποστάσεις ασφαλείας και κάθε άλλη πληροφορία που κρίνεται αναγκαία για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.

Παράλληλα, προβλέπεται ενημέρωση των κατά τόπους λιμενικών αρχών και των διερχόμενων πλοίων.

Τα σκάφη που θα κινούνται στην περιοχή θα πρέπει να τηρούν απόσταση ασφαλείας τουλάχιστον ενός ναυτικού μιλίου από τα ερευνητικά μέσα.

Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, οι δραστηριότητες αναμένεται να πραγματοποιηθούν υπό τη διακριτική παρουσία πλωτών μέσων του Λιμενικού Σώματος και μονάδων του Πολεμικού Ναυτικού.

Η παρουσία αυτή εντάσσεται στο πλαίσιο της επιτήρησης και της ασφάλειας των εργασιών και δεν συνιστά από μόνη της ένδειξη επικείμενης αντιπαράθεσης.

Η γαλλική παρουσία και το στρατηγικό αποτύπωμα του έργου

Η συμμετοχή γαλλικών εταιρειών και πλοίων προσδίδει στο Great Sea Interconnector μια επιπλέον ευρωπαϊκή διάσταση.

Η γαλλική Nexans έχει αναλάβει την κατασκευή και εγκατάσταση του υποβρύχιου καλωδίου, ενώ τις συγκεκριμένες υποθαλάσσιες έρευνες πραγματοποιεί η ιταλική Next Geosolutions Europe SpA, μέλος του ομίλου Marnavi.

Η ανάθεση των ερευνών συνδέεται με την ανάγκη εξειδικευμένων τεχνικών δυνατοτήτων για ένα ιδιαίτερα απαιτητικό υποθαλάσσιο έργο.

Η συμμετοχή ευρωπαϊκών επιχειρήσεων αναδεικνύει ότι η ηλεκτρική διασύνδεση δεν αποτελεί αποκλειστικά μια διμερή υπόθεση Αθήνας και Λευκωσίας.

Εντάσσεται στη συνολικότερη προσπάθεια ενίσχυσης της ενεργειακής συνδεσιμότητας της Ευρώπης και διαφοροποίησης των υποδομών ηλεκτρικής ενέργειας στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ωστόσο, η παρουσία πλοίου γαλλικής σημαίας δεν συνεπάγεται αυτομάτως στρατιωτική εμπλοκή της Γαλλίας ή παροχή ειδικών εγγυήσεων ασφαλείας.

Η σημασία της είναι πρωτίστως επιχειρησιακή, τεχνική και πολιτικοοικονομική.

Από την Κορακιά έως την Κύπρο – Οι δύσκολες έρευνες στον βυθό

Οι προγραμματισμένες εργασίες θα πραγματοποιηθούν κατά μήκος της προβλεπόμενης όδευσης του καλωδίου, με αφετηρία τη θαλάσσια περιοχή της Κορακιάς, στον νομό Ηρακλείου, και κατεύθυνση προς την Κύπρο.

Στόχος είναι η λεπτομερής χαρτογράφηση του θαλάσσιου πυθμένα, ώστε να προσδιοριστεί η ασφαλέστερη και τεχνικά καταλληλότερη διαδρομή για την εγκατάσταση και προστασία των καλωδίων.

Οι επιστήμονες θα εξετάσουν τη μορφολογία του βυθού, τις γεωλογικές ιδιαιτερότητες, τις υποθαλάσσιες κλίσεις και τις περιοχές στις οποίες ενδέχεται να απαιτηθούν πρόσθετα μέτρα προστασίας.

Για τις εργασίες προβλέπεται να χρησιμοποιηθούν προηγμένα συστήματα γεωφυσικών και γεωτεχνικών ερευνών, όπως πολυδεσμικοί ηχοβολιστές, συστήματα πλευρικής σάρωσης, μαγνητόμετρα και υποβρύχιες κάμερες.

Θα πραγματοποιηθεί επίσης λήψη γεωτεχνικών δειγμάτων, δοκιμές διείσδυσης και γεωτρήσεις στον θαλάσσιο πυθμένα.

Οι συγκεκριμένες εργασίες αφορούν την τεχνική προετοιμασία του έργου και προηγούνται της τελικής πόντισης των καλωδίων.

Γιατί χρειάστηκε ειδική έγκριση για το «Abeille Marengo»

Για τη χρησιμοποίηση του γαλλικής σημαίας ερευνητικού πλοίου ζητήθηκε πρόσθετη κατ’ εξαίρεση έγκριση από τις αρμόδιες υπηρεσίες του υπουργείου Ναυτιλίας και του Λιμενικού Σώματος.

Σύμφωνα με το σχετικό έγγραφο, η επιλογή κρίθηκε αναγκαία εξαιτίας των αυξημένων τεχνικών απαιτήσεων των ερευνών και της έλλειψης διαθέσιμων πλοίων ελληνικής σημαίας με αντίστοιχες δυνατότητες κατά τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο.

Το «Abeille Marengo», μήκους 73,2 μέτρων, ναυπηγήθηκε το 2009 στη Νορβηγία και διαθέτει εξειδικευμένο εξοπλισμό για υπεράκτιες επιχειρήσεις.

Οι δυνατότητές του είναι σημαντικές για τη διερεύνηση μιας θαλάσσιας διαδρομής που χαρακτηρίζεται από μεγάλα βάθη, απότομες κλίσεις και σύνθετους γεωλογικούς σχηματισμούς.

Το καλώδιο που αλλάζει τον ενεργειακό χάρτη

Η ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου αποτελεί βασικό τμήμα του Great Sea Interconnector, ενός έργου με στρατηγική σημασία για την ενεργειακή ασφάλεια της Κύπρου και την ευρωπαϊκή αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.

Η υλοποίησή του θα επιτρέψει τη φυσική διασύνδεση της κυπριακής ηλεκτρικής αγοράς με το ευρωπαϊκό διασυνδεδεμένο σύστημα μέσω της Ελλάδας.

Για την Κύπρο, η οποία παραμένει ενεργειακά απομονωμένη ως προς τις ηλεκτρικές διασυνδέσεις, πρόκειται για μια υποδομή με ιδιαίτερη οικονομική και γεωστρατηγική βαρύτητα.

Η διασύνδεση μπορεί να διευκολύνει την αξιοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, να ενισχύσει την ασφάλεια εφοδιασμού και να δημιουργήσει νέες δυνατότητες ανταλλαγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Παράλληλα, η επιτυχής ολοκλήρωσή της θα ενισχύσει τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού κόμβου μεταξύ της Ανατολικής Μεσογείου και της ευρωπαϊκής αγοράς.

Ωστόσο, το έργο εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τεχνικές, χρηματοδοτικές, ρυθμιστικές και γεωπολιτικές προκλήσεις.

Το μήνυμα της Αθήνας και η επόμενη κίνηση

Η άφιξη του «Abeille Marengo» στο Ηράκλειο συνιστά μια συγκεκριμένη εξέλιξη στην προετοιμασία των ερευνών, σε μια περίοδο κατά την οποία η Αθήνα επιχειρεί να διατηρήσει ενεργή τη διπλωματική και επιχειρησιακή διαδικασία για το καλώδιο.

Το επόμενο κρίσιμο ορόσημο είναι η έκδοση της NAVTEX και η γνωστοποίηση του χρονοδιαγράμματος έναρξης των εργασιών.

Από εκείνο το σημείο θα μπορεί να αξιολογηθεί με μεγαλύτερη σαφήνεια τόσο η πρόοδος του έργου όσο και η στάση της Τουρκίας.

Η Αθήνα επιδιώκει να προχωρήσει ένα έργο ευρωπαϊκής ενεργειακής σημασίας, διατηρώντας παράλληλα την προσήλωσή της στο Διεθνές Δίκαιο και αποφεύγοντας κινήσεις που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε ανεπιθύμητη κλιμάκωση.

Το «Abeille Marengo» βρίσκεται ήδη στην Κρήτη. Το πραγματικό γεωπολιτικό τεστ, όμως, θα αρχίσει όταν το πλοίο αφήσει το λιμάνι και κινηθεί προς τις περιοχές των ερευνών.

Τότε θα φανεί εάν η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου μπορεί να περάσει από τη διπλωματική και τεχνική προετοιμασία στην ουσιαστική υλοποίηση, χωρίς να μετατραπεί σε νέο πεδίο αντιπαράθεσης στην Ανατολική Μεσόγειο.

Πηγή: pagenews.gr