Ορμούζ: Η κρίση περνά στα tankers – Το νέο σοκ που απειλεί πετρέλαιο, ναύλους και Ευρώπη

Η αντιπαράθεση ΗΠΑ–Ιράν δεν παίζεται πλέον μόνο στις διαπραγματεύσεις. Η αβεβαιότητα γύρω από τα Στενά του Ορμούζ περνά στη φυσική αλυσίδα μεταφοράς ενέργειας: δεξαμενόπλοια, ασφάλιση, ναύλοι και χρόνοι παράδοσης αποκτούν μεγαλύτερο ρίσκο. Για την Ευρώπη, το κρίσιμο ερώτημα είναι πλέον όχι μόνο πόσο πετρέλαιο και LNG θα φτάσει στις αγορές, αλλά πόσο ακριβότερα θα μεταφερθεί.

Ο Ορμούζ έχει δύο παράλληλες ιστορίες.

Η πρώτη παίζεται ανάμεσα στον Ντόναλντ Τραμπ και την Τεχεράνη.

Η δεύτερη παίζεται στη θάλασσα.

Και αυτή μπορεί τελικά να αποδειχθεί εξίσου σημαντική για τις αγορές.

Κάθε ημέρα αβεβαιότητας γύρω από μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του κόσμου αυξάνει την πίεση σε έναν μηχανισμό που συνήθως δεν φαίνεται στον καταναλωτή:

τη μεταφορά του πετρελαίου και του LNG.

Δεν χρειάζεται να κλείσει ο Ορμούζ για να ακριβύνει η ενέργεια

Αυτό είναι το πρώτο κρίσιμο σημείο.

Η αγορά δεν χρειάζεται να δει ένα πλήρες και παρατεταμένο κλείσιμο των Στενών για να αντιδράσει.

Αρκεί να αυξηθεί η αβεβαιότητα.

Για έναν πλοιοκτήτη, έναν ναυλωτή ή έναν ασφαλιστή, κάθε επιπλέον στρατιωτικός κίνδυνος μπορεί να αλλάξει τον υπολογισμό μιας διαδρομής.

Το αποτέλεσμα μπορεί να εμφανιστεί σε:

• υψηλότερα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου,
• μεγαλύτερους ναύλους,
• καθυστερήσεις,
• δυσκολότερο προγραμματισμό φορτίων,
• μεγαλύτερο κόστος χρηματοδότησης και logistics.

Και τελικά μέρος αυτού του κόστους περνά στην τιμή του ίδιου του ενεργειακού προϊόντος.

Από το γεωπολιτικό risk στο freight bill

Μέχρι τώρα η παγκόσμια προσοχή έχει επικεντρωθεί κυρίως στην τιμή του Brent.

Όμως το πραγματικό κόστος ενός βαρελιού που φτάνει στην Ευρώπη ή την Ασία δεν είναι μόνο η χρηματιστηριακή του τιμή.

Είναι:

τιμή πετρελαίου + μεταφορά + ασφάλιση + χρηματοδότηση + χρόνος.

Σε μια ομαλή αγορά, τα επιμέρους κόστη λειτουργούν σχετικά προβλέψιμα.

Σε μια κρίση γύρω από τον Ορμούζ, μπορούν να κινηθούν ταυτόχρονα προς τα πάνω.

Η ναυτιλία αρχίζει να τιμολογεί τον κίνδυνο πριν από την πολιτική

Εδώ βρίσκεται η διαφορά ανάμεσα στις αγορές και τη διπλωματία.

Οι κυβερνήσεις μπορούν να περιμένουν έναν νέο γύρο συνομιλιών.

Οι ναυτιλιακές εταιρείες όμως πρέπει να αποφασίσουν σήμερα:

θα μπει το πλοίο στην περιοχή;

με ποιο κόστος;

με ποια ασφαλιστική κάλυψη;

πόσο χρόνο θα χρειαστεί;

ποιος αναλαμβάνει τον κίνδυνο;

Γι’ αυτό η ναυτιλία μπορεί να αρχίσει να προσαρμόζεται πολύ πριν υπάρξει οριστική πολιτική εξέλιξη.

Το δεύτερο πρόβλημα είναι τα φορτία

Όσο αυξάνεται η αβεβαιότητα, τόσο μεγαλύτερη αξία αποκτούν οι εναλλακτικές επιλογές στη διαχείριση φορτίων.

Οι traders μπορούν να εξετάσουν διαφορετικούς χρόνους φόρτωσης, διαφορετικά σημεία παράδοσης ή άλλους τρόπους ανακατανομής των φορτίων.

Αυτό όμως δεν δημιουργεί νέο πετρέλαιο.

Αλλάζει μόνο τον τρόπο με τον οποίο το υπάρχον πετρέλαιο φτάνει στον αγοραστή.

Και όσο πιο περίπλοκη γίνεται η αλυσίδα, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος να αυξηθεί το κόστος.

Το LNG κάνει την Ευρώπη ακόμη πιο ευαίσθητη

Για την Ευρώπη υπάρχει και δεύτερη διάσταση.

Το LNG.

Μετά τη μεγάλη υποχώρηση των ρωσικών αγωγών, το υγροποιημένο φυσικό αέριο έχει γίνει πολύ σημαντικότερο για την ευρωπαϊκή ενεργειακή ασφάλεια.

Αυτό έκανε την Ευρώπη πιο διαφοροποιημένη.

Αλλά την έκανε ταυτόχρονα περισσότερο εκτεθειμένη στις παγκόσμιες θαλάσσιες αγορές.

Όταν ένα φορτίο LNG μπορεί να κατευθυνθεί είτε στην Ευρώπη είτε στην Ασία, η τιμή αποφασίζει σε μεγάλο βαθμό πού θα πάει.

Ευρώπη και Ασία για το ίδιο φορτίο

Εδώ βρίσκεται ο επόμενος κίνδυνος.

Αν η προσφορά LNG από τον Κόλπο περιοριστεί ή γίνει δυσκολότερη η μεταφορά της, Ευρωπαίοι και Ασιάτες αγοραστές πρέπει να ανταγωνιστούν εντονότερα για τις διαθέσιμες ποσότητες από άλλους παραγωγούς.

Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερες προσφορές.

Και οι υψηλότερες προσφορές μεταφέρονται στις ευρωπαϊκές τιμές φυσικού αερίου.

Γι’ αυτό ο Ορμούζ συνδέεται πλέον άμεσα και με τη συζήτηση των Ευρωπαίων υπουργών Ενέργειας για τον χειμώνα.

Η Ελλάδα βρίσκεται πάνω στον ενεργειακό χάρτη

Για την Ελλάδα το ζήτημα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον.

Όχι μόνο επειδή η χώρα εισάγει καύσιμα και επηρεάζεται από τις διεθνείς τιμές.

Αλλά και επειδή διαθέτει μία από τις σημαντικότερες ναυτιλιακές κοινότητες παγκοσμίως.

Οι εξελίξεις στα tankers αφορούν επομένως ταυτόχρονα:

• την ελληνική ναυτιλία,
• τα διυλιστήρια,
• τις εισαγωγές ενέργειας,
• τις τιμές καυσίμων,
• το κόστος μεταφορών,
• και τελικά τον πληθωρισμό.

Το ελληνικό diesel έχει δύο κινδύνους

Το diesel είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα.

Η τελική τιμή του επηρεάζεται από το αργό πετρέλαιο, αλλά όχι μόνο.

Παίζει ρόλο η διεθνής αγορά προϊόντων διύλισης.

Η διαθεσιμότητα.

Τα περιθώρια διύλισης.

Οι μεταφορές.

Οι φόροι.

Και φυσικά η ισοτιμία.

Άρα μια παρατεταμένη κρίση στη Μέση Ανατολή μπορεί να φτάσει στην ελληνική αντλία μέσα από περισσότερα του ενός κανάλια.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι η διάρκεια

Μια σύντομη περίοδος έντασης μπορεί να απορροφηθεί.

Η παγκόσμια ενεργειακή αγορά διαθέτει αποθέματα, εναλλακτικές πηγές και μηχανισμούς προσαρμογής.

Το δύσκολο σενάριο αρχίζει όταν η αβεβαιότητα παρατείνεται.

Γιατί τότε οι προσωρινές επιβαρύνσεις αρχίζουν να ενσωματώνονται σε:

συμβόλαια,

ναύλους,

ασφάλιστρα,

τιμές παράδοσης,

και προσδοκίες των αγορών.

Ο Τραμπ θέλει να μειώσει το μεγαλύτερο χαρτί της Τεχεράνης

Αυτό εξηγεί και γιατί η Ουάσιγκτον δίνει τόσο μεγάλη σημασία στη διατήρηση της ναυσιπλοΐας.

Αν οι ενεργειακές ροές συνεχίζονται, ακόμη και σε δυσκολότερες συνθήκες, περιορίζεται η δυνατότητα του Ιράν να χρησιμοποιεί τα Στενά ως απόλυτο μοχλό πίεσης.

Αν όμως η εμπορική ναυτιλία αρχίσει να θεωρεί την περιοχή υπερβολικά επικίνδυνη ή ακριβή, η Τεχεράνη αποκτά μεγαλύτερη διαπραγματευτική ισχύ χωρίς να χρειάζεται απαραίτητα να υπάρξει πλήρης διακοπή της ναυσιπλοΐας.

Γι’ αυτό οι αγορές κοιτούν τα πλοία

Τις επόμενες ημέρες δεν αρκεί να παρακολουθούμε μόνο τις δηλώσεις Τραμπ και Αραγτσί.

Υπάρχουν άλλοι δείκτες που μπορεί να αποδειχθούν εξίσου σημαντικοί:

πόσα πλοία περνούν, πόσο πληρώνουν για να ασφαλιστούν, πόσο κοστίζει ο ναύλος και πόσο γρήγορα παραδίδεται το φορτίο.

Εκεί μπορεί να φανεί πρώτη η πραγματική οικονομική ένταση.

Η Ευρώπη έχει τώρα δύο ενεργειακούς λογαριασμούς

Ο πρώτος είναι ο προφανής:

πόσο κοστίζει το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.

Ο δεύτερος είναι λιγότερο ορατός:

πόσο κοστίζει να τα φέρεις στην Ευρώπη.

Και σε μια παρατεταμένη κρίση στον Περσικό Κόλπο, οι δύο λογαριασμοί μπορούν να αυξηθούν ταυτόχρονα.

Το επόμενο σοκ μπορεί να μη φανεί πρώτα στο Brent

Αυτό είναι το μεγάλο takeaway.

Η αγορά πετρελαίου μπορεί να ανεβαίνει και να υποχωρεί καθημερινά ανάλογα με τις ειδήσεις για τις διαπραγματεύσεις.

Η φυσική αγορά όμως έχει μεγαλύτερη αδράνεια.

Ένα πλοίο πρέπει να ναυλωθεί.

Ένα φορτίο πρέπει να ασφαλιστεί.

Μια διαδρομή πρέπει να εγκριθεί.

Ένας αγοραστής πρέπει να δεχτεί το κόστος.

Γι’ αυτό η επόμενη φάση της κρίσης του Ορμούζ μπορεί να μη φανεί πρώτα στις δηλώσεις της Ουάσιγκτον ή της Τεχεράνης. Μπορεί να φανεί στα tankers – και από εκεί να περάσει στους λογαριασμούς της Ευρώπης και στις αντλίες.

Πηγή: pagenews.gr