Κόλπος σε συναγερμό: Πλοίο στις φλόγες, πετρέλαιο πάνω από $116 – Η νέα κίνηση του Ομάν για το Ιράν

Η Τεχεράνη κατηγορεί την Ουάσιγκτον ότι δεν διαπραγματεύεται σοβαρά, ενώ το Μουσκάτ ζητά περιφερειακή ασφάλεια με συμμετοχή του Ιράν – Νέες αναφορές για αεροπορικές επιδρομές στην Υεμένη και ένταση στο Αλ Άκσα.

«Η αμερικανική πλευρά δεν είναι σοβαρή στις διαπραγματεύσεις».

Η δήλωση του εκπροσώπου του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαΐ αποτυπώνει το κλίμα δυσπιστίας ανάμεσα σε Τεχεράνη και Ουάσιγκτον, την ώρα που η κρίση εξελίσσεται σε πολλαπλά μέτωπα: πλοίο αναφέρεται ότι φλέγεται ανοικτά του Ιράκ, το πετρέλαιο ανακάμπτει πάνω από τα 116 δολάρια και στην Υεμένη καταγράφονται νέες αναφορές για αεροπορικές επιδρομές.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ Αλμπουσάιντι, παρεμβαίνει στη συζήτηση για την επόμενη ημέρα, υποστηρίζοντας ότι η ασφάλεια του Κόλπου πρέπει να περιλαμβάνει το Ιράν και να σχεδιαστεί από τις ίδιες τις χώρες της περιοχής.

Η διπλωματία παραμένει ενεργή. Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν μπορεί να παράγει δεσμεύσεις αρκετά γρήγορα, προτού ένα νέο επεισόδιο επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις ισορροπίες.

Πλοίο στις φλόγες ανοικτά του Ιράκ

Η UK Maritime Trade Operations — UKMTO ανέφερε ότι έλαβε πολλαπλές αναφορές τρίτων για πλοίο που φλεγόταν 63 ναυτικά μίλια, περίπου 117 χιλιόμετρα, νοτιοανατολικά του Αλ Φάου, στο Ιράκ.

Η προειδοποίηση εκδόθηκε στις 26 Οκτωβρίου. Κατά τον χρόνο της ενημέρωσης παρέμεναν άγνωστα η κατάσταση του πληρώματος, η έκταση των ζημιών και τυχόν περιβαλλοντικές συνέπειες.

Το συμβάν χαρακτηρίστηκε «ύποπτη δραστηριότητα», χωρίς να προσδιορίζονται η ταυτότητα του πλοίου ή η αιτία της φωτιάς. Η υπηρεσία συνέστησε προσεκτική διέλευση και αναφορά κάθε ύποπτης κίνησης.

Δεν έχει τεκμηριωθεί ότι πρόκειται για επίθεση ούτε έχει επιβεβαιωθεί ευθύνη συγκεκριμένης πλευράς. Η διάκριση είναι απαραίτητη σε μια περιοχή όπου κάθε περιστατικό μπορεί να αποκτήσει στρατιωτικές και οικονομικές προεκτάσεις.

Το πετρέλαιο γύρισε ανοδικά μετά την αρχική πτώση

Οι εξελίξεις αποτυπώνονται και στην αγορά ενέργειας.

Σύμφωνα με την ενημέρωση του Al Jazeera, στις 07:18 GMT της Τρίτης 27 Οκτωβρίου —09:18 ώρα Ελλάδας—, τα συμβόλαια Brent ενισχύονταν κατά 40 σεντς ή 0,4%, στα 116,24 δολάρια το βαρέλι.

Το αμερικανικό WTI κατέγραφε άνοδο 30 σεντς ή 0,3%, στα 102,07 δολάρια. Νωρίτερα στην ίδια συνεδρίαση, και οι δύο δείκτες είχαν υποχωρήσει περίπου κατά 1%.

Η αρχική πτώση είχε συνδεθεί με τις προσδοκίες ότι οι επαφές στην Τεχεράνη θα μπορούσαν να περιορίσουν την ένταση. Η μεταστροφή δείχνει πόσο ευαίσθητη παραμένει η αγορά στις πληροφορίες για τη διπλωματία και την περιφερειακή ασφάλεια.

Οι συγκεκριμένες τιμές αποτελούν στιγμιότυπο της συνεδρίασης, όχι τελική ημερήσια αποτίμηση.

Το Ομάν ζητά ασφάλεια με το Ιράν μέσα στο σύστημα

Ιδιαίτερη γεωπολιτική σημασία έχει η παρέμβαση του Μπαντρ Αλμπουσάιντι στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ.

Ο επικεφαλής της διπλωματίας του Ομάν υποστήριξε ότι τα κράτη του Κόλπου πρέπει να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη για τον σχεδιασμό του δικού τους πλαισίου ασφαλείας, με συμμετοχή και του Ιράν.

Η πρότασή του αφορά μια περιφερειακή αρχιτεκτονική που θα επιδιώκει να περιορίσει την αντιπαράθεση και την εξάρτηση από εξωτερικές δυνάμεις.

Η πολιτική μετατόπιση βρίσκεται στον τρόπο με τον οποίο τίθεται το ζήτημα: η Τεχεράνη αντιμετωπίζεται ως αναγκαίος συνομιλητής για τη διαμόρφωση κανόνων περιφερειακής ασφάλειας.

Αυτό δεν συνεπάγεται ότι οι χώρες του Κόλπου έχουν αποδεχθεί την πρόταση ή ότι έχουν ξεπεράσει τις ανησυχίες τους. Η εφαρμογή της θα απαιτούσε εγγυήσεις, αμοιβαίες δεσμεύσεις και αξιόπιστους μηχανισμούς αντιμετώπισης παραβιάσεων.

Η τετραμερής κρατά ανοικτή τη διαπραγμάτευση

Η παρέμβαση του Ομάν συμπίπτει με τις επαφές της Σαουδικής Αραβίας, του Πακιστάν και της Τουρκίας στην Τεχεράνη.

Οι τρεις χώρες, που συμμετέχουν στο Σύμφωνο Κοινής Άμυνας της Μέκκας, εκπροσωπήθηκαν στις συνομιλίες της 26ης Οκτωβρίου από τον Σαουδάραβα υπουργό Άμυνας Χάλιντ μπιν Σαλμάν, τον Πακιστανό στρατάρχη Ασίμ Μουνίρκαι τον επικεφαλής της ΜΙΤ Ιμπραήμ Καλίν.

Οι επαφές με την ιρανική ηγεσία ολοκληρώθηκαν με συμφωνία συνέχισης του διαλόγου για την περιφερειακή συνεργασία, την ειρήνη και την ασφάλεια. Δεν ανακοινώθηκε συνολική διευθέτηση.

Το διακύβευμα για τους περιφερειακούς παίκτες είναι άμεσο: να περιορίσουν τον κίνδυνο που αντιμετωπίζουν οι υποδομές, οι οικονομίες και οι θαλάσσιες μεταφορές τους.

Η συμμετοχή τους δείχνει ότι η διαχείριση της κρίσης έχει αποκτήσει περισσότερα διπλωματικά κέντρα. Η αποτελεσματικότητα αυτής της κινητοποίησης θα κριθεί από συγκεκριμένα βήματα αποκλιμάκωσης.

Τεχεράνη: Ζητά πράξεις πριν από νέα διαπραγματευτική πορεία

Ο Μπαγαΐ κατηγόρησε την Ουάσιγκτον ότι αντιμετωπίζει τις συνομιλίες ως διαδικασία επιβολής απαιτήσεων και αμφισβήτησε την καλή πίστη της.

Παράλληλα, ο Αλί Μπαγερί Κανί, αξιωματούχος της γραμματείας του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, συνέδεσε μια νέα διαπραγματευτική πορεία με την εκπλήρωση επτά προϋποθέσεων από τις ΗΠΑ.

«Εάν οι Ηνωμένες Πολιτείες τις εκπληρώσουν, τότε θα μπορούσε να εξεταστεί η είσοδος σε μια νέα πορεία», δήλωσε, σύμφωνα με το Iran International.

Η τοποθέτηση αναδεικνύει ένα βασικό εμπόδιο: οι πλευρές χρειάζεται να συμφωνήσουν τόσο στο περιεχόμενο μιας διευθέτησης όσο και στη σειρά με την οποία θα εφαρμοστούν οι δεσμεύσεις.

Υεμένη: Αναφορές για έντονες επιδρομές στην Ταΐζ

Στο στρατιωτικό πεδίο, μέσα ενημέρωσης που συνδέονται με τους Χούθι ανέφεραν το πρωί της Τρίτης έντονες αεροπορικές επιδρομές στις περιοχές Ντουμπάμπ και Μόκα, στην επαρχία Ταΐζ της δυτικής Υεμένης.

Σύμφωνα με τις συγκεκριμένες αναφορές, οι επιδρομές αποδίδονται στις δυνάμεις της υεμενίτικης κυβέρνησης. Στο διαθέσιμο ενημερωτικό υλικό δεν περιλαμβάνεται ανεξάρτητη επιβεβαίωση της έκτασής τους ή απολογισμός θυμάτων.

Η εξέλιξη υπογραμμίζει τη δυσκολία της περιφερειακής αποκλιμάκωσης: ακόμη και όταν διατηρούνται οι διπλωματικές επαφές, τα επιμέρους μέτωπα συνεχίζουν να παράγουν κινδύνους.

Ένταση και στο Αλ Άκσα την ημέρα των ισραηλινών εκλογών

Την ίδια ώρα, το παλαιστινιακό πρακτορείο Wafa, επικαλούμενο τη διοίκηση της Ιερουσαλήμ, ανέφερε ότι δεκάδες Ισραηλινοί έποικοι εισήλθαν στον χώρο του Αλ Άκσα, στην κατεχόμενη Ανατολική Ιερουσαλήμ, υπό την προστασία ισραηλινών δυνάμεων.

Σύμφωνα με το πρακτορείο, εισήλθαν από την Πύλη των Μαροκινών και πραγματοποίησαν θρησκευτικές τελετουργίες στην ανατολική πλευρά του συγκροτήματος.

Το περιστατικό καταγράφεται την ημέρα της ισραηλινής ψηφοφορίας, σε έναν χώρο εξαιρετικής θρησκευτικής και πολιτικής ευαισθησίας, γνωστό στους μουσουλμάνους ως Χαράμ αλ Σαρίφ και στους Εβραίους ως Όρος του Ναού.

Δεν προκύπτει τεκμηριωμένη επιχειρησιακή σύνδεση με το περιστατικό ανοικτά του Ιράκ ή τις αναφορές από την Υεμένη. Αποτελεί, όμως, επιπλέον εστία έντασης μέσα στην ίδια εύθραυστη περιφερειακή συγκυρία.

Το στοίχημα: Συμφωνία που θα φτάσει μέχρι τη θάλασσα

Για την Ελλάδα και την Ευρώπη, η κρίση συνδέεται με την ασφάλεια των πληρωμάτων, τη μεταφορά ενεργειακών φορτίων και το κόστος της ενέργειας και του εμπορίου.

Το επόμενο ουσιαστικό βήμα θα είναι να μετατραπούν οι συνομιλίες σε επαληθεύσιμες δεσμεύσεις: ασφαλέστερη ναυσιπλοΐα, περιορισμό των επιθέσεων και μηχανισμούς διαχείρισης επεισοδίων.

Η κοινή παρουσία στο τραπέζι αποτελεί διπλωματικό άνοιγμα. Η πραγματική αποκλιμάκωση θα φανεί στα πλοία που περνούν με ασφάλεια και στις υποδομές που παύουν να απειλούνται.

Μέχρι τότε, η εικόνα παραμένει αντιφατική: διάλογος στην Τεχεράνη, δυσπιστία προς την Ουάσιγκτον, νέες αναφορές από τα μέτωπα και πετρέλαιο που αντιδρά σε κάθε μεταβολή των προσδοκιών.

Πηγή: pagenews.gr