Το Κατάρ αγοράζει αμερικανικό LNG για να παρακάμψει το Ορμούζ – Η ενεργειακή ανατροπή των 23,7 εκατ. τόνων
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 11 '
Πηγή Φωτογραφίας: Αμερικανικός τερματικός LNG Εγκαταστάσεις εξαγωγής LNG στη Λουιζιάνα.
Μια από τις πιο εντυπωσιακές ανατροπές στον παγκόσμιο ενεργειακό χάρτη συντελείται στον Περσικό Κόλπο. Το Κατάρ, μια χώρα που έχτισε την οικονομική και γεωπολιτική της επιρροή πάνω στις εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου, στρέφεται πλέον μαζικά στις Ηνωμένες Πολιτείες για να αγοράσει LNG και να το μεταπωλήσει στους πελάτες του σε ολόκληρο τον κόσμο.
Η αλλαγή στρατηγικής δεν οφείλεται σε έλλειψη φυσικού αερίου στο υπέδαφος του Κατάρ. Οφείλεται στον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και στην αδυναμία ασφαλούς μεταφοράς μεγάλου μέρους της παραγωγής του μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Σύμφωνα με τους Financial Times, η κρατική QatarEnergy βρίσκεται σε πορεία να ελέγχει 23,7 εκατομμύρια τόνους αμερικανικού LNG ετησίως έως το 2033, ποσότητα που θα μπορούσε να την καταστήσει τον μεγαλύτερο αγοραστή αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου στον κόσμο.
Η στρατηγική έχει μια κρίσιμη ιδιαιτερότητα: το αμερικανικό LNG δεν προορίζεται για κατανάλωση στο Κατάρ. Θα μεταφέρεται απευθείας από αμερικανικούς τερματικούς σταθμούς σε πελάτες της QatarEnergy στην Ασία, στην Ευρώπη και σε άλλες αγορές.
Πρόκειται για μια προσπάθεια να διατηρήσει η Ντόχα την εμπορική της παρουσία ακόμη και όταν η γεωγραφία και οι πολεμικές συγκρούσεις περιορίζουν τις εξαγωγές από τις δικές της εγκαταστάσεις.
Οι δύο συμφωνίες που αλλάζουν τις ισορροπίες
Στα τέλη Οκτωβρίου, η QatarEnergy ολοκλήρωσε δύο σημαντικές συμφωνίες προμήθειας LNG από τις Ηνωμένες Πολιτείες, συνολικής ποσότητας 7 εκατομμυρίων τόνων ετησίως.
Η πρώτη αφορά τη Cheniere Energy, έναν από τους σημαντικότερους αμερικανικούς εξαγωγείς LNG. Η συμφωνία προβλέπει την προμήθεια έως 4 εκατομμυρίων τόνων ετησίως από τις εγκαταστάσεις Sabine Pass και Corpus Christi, με παραδόσεις που αναμένεται να αρχίσουν το 2031 και συμβατική διάρκεια έως το 2054.
Η δεύτερη συμφωνία υπογράφηκε στις 29 Οκτωβρίου με τη Woodside Energy και αφορά έως 3 εκατομμύρια τόνους LNG ετησίως από το έργο Louisiana LNG.
Η συμφωνία με τη Woodside έχει διάρκεια 20 ετών, ενώ οι πρώτες παραδόσεις προβλέπονται από το 2030.
Οι ποσότητες αυτές προστίθενται στο αμερικανικό χαρτοφυλάκιο της QatarEnergy, το οποίο περιλαμβάνει και την παραγωγή από το έργο Golden Pass LNG στο Τέξας.
Η QatarEnergy κατέχει το 70% του Golden Pass, ενώ το υπόλοιπο 30% ανήκει στην ExxonMobil.
Με τον συνδυασμό των νέων συμβολαίων και της συμμετοχής της στο Golden Pass, η εταιρεία αναμένεται να ελέγχει 23,7 εκατομμύρια τόνους αμερικανικού LNG ετησίως έως το 2033, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Wood Mackenzie.
Γιατί ο πόλεμος με το Ιράν άλλαξε τη στρατηγική του Κατάρ
Η ενεργειακή στροφή της Ντόχα συνδέεται άμεσα με τις συνέπειες του πολέμου που ξέσπασε στα τέλη Φεβρουαρίου μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ισραήλ και του Ιράν.
Οι ιρανικές επιθέσεις στη ναυσιπλοΐα και στις ενεργειακές εγκαταστάσεις της περιοχής περιόρισαν δραστικά τη δυνατότητα εξαγωγής LNG από το Κατάρ.
Οι αποστολές καταριανού υγροποιημένου φυσικού αερίου έχουν υποχωρήσει σε λιγότερο από το ένα τρίτο των συνηθισμένων επιπέδων τους, σύμφωνα με το ρεπορτάζ των Financial Times.
Η γεωγραφία δημιουργεί μια ιδιαίτερη ευπάθεια για τη χώρα.
Το Κατάρ βρίσκεται στον Περσικό Κόλπο και οι θαλάσσιες εξαγωγές του προς τις μεγάλες διεθνείς αγορές πρέπει να διέλθουν από τα Στενά του Ορμούζ.
Δεν διαθέτει εναλλακτικό αγωγό που να μεταφέρει την εξαγώγιμη παραγωγή LNG σε εγκαταστάσεις υγροποίησης εκτός του Περσικού Κόλπου.
Σε αντίθεση με το πετρέλαιο, το υγροποιημένο φυσικό αέριο απαιτεί εξειδικευμένες εγκαταστάσεις αποθήκευσης, φόρτωσης και μεταφοράς.
Αυτό καθιστά δυσκολότερη την παράκαμψη ενός αποκλεισμένου θαλάσσιου περάσματος.
Η QatarEnergy αναγκάστηκε στις αρχές Μαρτίου να διακόψει την παραγωγή LNG και να επικαλεστεί ανωτέρα βία (force majeure) απέναντι σε πελάτες που επηρεάστηκαν από τις διακοπές.
Η εταιρεία έχει παρατείνει το καθεστώς αυτό έως το τέλος του 2026.
Το πλήγμα στο Ras Laffan και η απώλεια του 17% της δυναμικότητας
Ο πόλεμος δεν επηρέασε μόνο τη μεταφορά φυσικού αερίου.
Ιρανικά πλήγματα στις εγκαταστάσεις του Ras Laffan, του βασικού βιομηχανικού συγκροτήματος LNG του Κατάρ, προκάλεσαν σοβαρές ζημιές σε δύο από τις 14 μονάδες υγροποίησης.
Οι δύο μονάδες αντιπροσωπεύουν συνολική δυναμικότητα 12,8 εκατομμυρίων τόνων ετησίως, περίπου το 17% της εξαγωγικής δυναμικότητας της χώρας πριν από τον πόλεμο.
Ο διευθύνων σύμβουλος της QatarEnergy και υπουργός Ενέργειας του Κατάρ, Σαάντ αλ-Καάμπι, δήλωσε ότι οι επισκευές αναμένεται να διαρκέσουν περίπου τρία χρόνια.
Ακόμη και εάν αποκατασταθεί η ασφαλής διέλευση από το Ορμούζ, η χώρα δεν θα μπορεί αμέσως να επανέλθει στο σύνολο της προηγούμενης παραγωγικής δυναμικότητάς της.
Η QatarEnergy είχε εκτιμήσει ότι οι ζημιές θα μπορούσαν να προκαλέσουν απώλεια εσόδων περίπου 20 δισ. δολαρίων ετησίως.
Η κρίση ανέδειξε δύο διαφορετικούς κινδύνους: την καταστροφή παραγωγικών εγκαταστάσεων και την αδυναμία εξαγωγής ακόμη και του αερίου που μπορεί να παραχθεί.
Οι αμερικανικές προμήθειες επιχειρούν να περιορίσουν κυρίως τον δεύτερο κίνδυνο.
Η εξήγηση του αλ-Καάμπι: Έσοδα ακόμη και όταν κλείνει το Ορμούζ
Ο επικεφαλής της QatarEnergy περιέγραψε στο Reuters τη λογική της νέας στρατηγικής.
«Σε ένα σενάριο όπου θα υπάρξει κλείσιμο των Στενών, που είναι το πραγματικό ενδεχόμενο για το οποίο θέλουμε να είμαστε προετοιμασμένοι, θα βλέπατε αμέσως μια εκτίναξη της τιμής του φυσικού αερίου», δήλωσε ο Σαάντ αλ-Καάμπι.
Όπως εξήγησε, η εταιρεία θα μπορούσε τότε να δημιουργεί έσοδα από το διεθνές εμπορικό της χαρτοφυλάκιο, ακόμη και όταν οι εξαγωγές από το Κατάρ αντιμετωπίζουν περιορισμούς.
«Θα μπορούσατε να δημιουργήσετε έσοδα για την QatarEnergy τα οποία διαφορετικά δεν θα υπήρχαν», σημείωσε.
Η στρατηγική βασίζεται στην αγορά αμερικανικού LNG με μακροχρόνια συμβόλαια και στη μεταπώλησή του σε διαφορετικές αγορές.
Όταν οι τιμές φυσικού αερίου στην Ευρώπη ή στην Ασία αυξάνονται σημαντικά, η διαφορά από το κόστος προμήθειας στις ΗΠΑ μπορεί να δημιουργεί εμπορικές ευκαιρίες.
Ο αλ-Καάμπι ανέφερε ότι η εταιρεία εξετάζει αυτή την προσέγγιση εδώ και περίπου τρεις μήνες, αφού μελέτησε και απέρριψε εναλλακτικές λύσεις μέσω αγωγών.
«Όπως έχουμε δει, οι αγωγοί και οι σταθμοί άντλησης ή συμπίεσης μπορούν επίσης να αποτελέσουν στόχους», επισήμανε.
Από παραγωγός σε παγκόσμιο διαχειριστή φυσικού αερίου
Η αλλαγή δεν περιορίζεται σε μια προσωρινή αντίδραση στον πόλεμο.
Το Κατάρ επιδιώκει να μετατρέψει την QatarEnergy σε έναν ακόμη μεγαλύτερο διεθνή όμιλο εμπορίας φυσικού αερίου.
Η εταιρεία δημιούργησε ειδική μονάδα εμπορίας LNG το 2020 και, σύμφωνα με τη Wood Mackenzie, διακίνησε περισσότερους από 20 εκατομμύρια τόνους το 2025.
Η ανάπτυξη αυτής της δραστηριότητας επιτρέπει στη QatarEnergy να εμπορεύεται ποσότητες που δεν παράγονται απαραίτητα στις δικές της εγκαταστάσεις.
Ο Τζέισον Φιρ, επικεφαλής επιχειρηματικών πληροφοριών της Poten & Partners, εκτιμά ότι η επέκταση του διεθνούς χαρτοφυλακίου αποτελεί απάντηση στην αντίληψη ότι η εταιρεία εξαρτάται υπερβολικά από τις υποδομές του Κατάρ.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η ανάπτυξη σημαντικών προμηθειών εκτός Μέσης Ανατολής μπορεί να βοηθήσει την εταιρεία να αποκαταστήσει τη φήμη της ως αξιόπιστου προμηθευτή.
Πριν από τον πόλεμο, η QatarEnergy είχε δημιουργήσει ιστορικό ιδιαίτερα συνεπών παραδόσεων στους διεθνείς πελάτες της.
Ο Φιρ θεωρεί πιθανό να ακολουθήσουν ακόμη δύο ή τρεις συμφωνίες στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενδεχομένως και άλλες σε διαφορετικές χώρες.
Οι ΗΠΑ κερδίζουν έναν πελάτη που μέχρι πρόσφατα ήταν ανταγωνιστής
Η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία και για την αμερικανική ενεργειακή βιομηχανία.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ξεπέρασαν το Κατάρ ως ο μεγαλύτερος εξαγωγέας LNG παγκοσμίως το 2023, έπειτα από μεγάλες επενδύσεις σε τερματικούς σταθμούς υγροποίησης και εξαγωγής.
Τώρα, ένας από τους βασικούς διεθνείς ανταγωνιστές τους εξελίσσεται σε κορυφαίο αγοραστή αμερικανικών ποσοτήτων.
Για τις αμερικανικές εταιρείες, οι πολυετείς συμβάσεις με την QatarEnergy προσφέρουν μεγαλύτερη προβλεψιμότητα εσόδων και μπορούν να στηρίξουν επενδύσεις σε νέες εγκαταστάσεις.
Για την Ντόχα, η αγορά αμερικανικού LNG μειώνει την ανάγκη άμεσης κατασκευής πρόσθετων εγκαταστάσεων υγροποίησης εκτός Κατάρ.
Ο αλ-Καάμπι υποστήριξε ότι οι αγορές μέσω μακροχρόνιων συμβολαίων απαιτούν πολύ μικρότερη αρχική κεφαλαιουχική δαπάνη σε σύγκριση με την κατασκευή νέων παραγωγικών υποδομών.
Η QatarEnergy αξιοποιεί επίσης τον στόλο της, που αριθμεί περίπου 200 πλοία μεταφοράς LNG, για να διαχειρίζεται διαφορετικές εμπορικές ροές.
Τι σημαίνει η νέα στρατηγική για την Ευρώπη
Η ευρωπαϊκή διάσταση είναι ιδιαίτερα σημαντική.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει αυξήσει τη σημασία του LNG στην ενεργειακή της ασφάλεια μετά τη μείωση της εξάρτησής της από το ρωσικό φυσικό αέριο.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν βασικό προμηθευτή της ευρωπαϊκής αγοράς, ενώ το Κατάρ διατηρεί σημαντικές εμπορικές σχέσεις με ευρωπαϊκές ενεργειακές εταιρείες.
Η νέα στρατηγική της QatarEnergy θα μπορούσε να δημιουργήσει πρόσθετες δυνατότητες προμήθειας από αμερικανικές εγκαταστάσεις, μέσω συμβολαίων που διαχειρίζεται η καταριανή εταιρεία.
Για τους Ευρωπαίους αγοραστές, η διαφοροποίηση των σημείων φόρτωσης είναι σημαντική επειδή περιορίζει την εξάρτηση από μία μόνο γεωγραφική δίοδο.
Ωστόσο, η αύξηση του αριθμού των εμπορικών προμηθευτών δεν σημαίνει απαραίτητα και αντίστοιχη αύξηση της παγκόσμιας διαθέσιμης παραγωγής.
Εάν οι ίδιες ποσότητες LNG αλλάζουν εμπορικό διαχειριστή χωρίς να προστίθεται νέα παραγωγική δυναμικότητα, η επίδραση στην προσφορά μπορεί να είναι περιορισμένη.
Η σημασία των νέων συμφωνιών βρίσκεται κυρίως στη δυνατότητα εξυπηρέτησης πελατών από διαφορετικές γεωγραφικές πηγές.
Η ασφάλεια των Στενών του Ορμούζ παραμένει το κρίσιμο ζήτημα
Παρά τις νέες συμφωνίες, η QatarEnergy δεν μπορεί να υποκαταστήσει άμεσα το σύνολο των εξαγωγών της από το Κατάρ.
Οι ποσότητες από τη Woodside και τη Cheniere θα αρχίσουν να παραδίδονται το 2030 και το 2031 αντίστοιχα.
Επομένως, δεν αποτελούν άμεση λύση στις ελλείψεις που αντιμετωπίζουν σήμερα οι διεθνείς αγορές.
Ούτε μπορούν να θεωρηθούν αυτόματα πλήρης εφεδρική προμήθεια για κάθε υφιστάμενο πελάτη της QatarEnergy.
Ο αλ-Καάμπι έχει διευκρινίσει ότι πολλά μακροχρόνια συμβόλαια προβλέπουν συγκεκριμένα σημεία φόρτωσης και παράδοσης, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα απλής αντικατάστασης μιας αποστολής από διαφορετική εγκατάσταση.
Η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στο Ορμούζ παραμένει, συνεπώς, καθοριστική για την επάνοδο της καταριανής παραγωγής στις διεθνείς αγορές.
Η επόμενη ημέρα: Περισσότερες συμφωνίες και νέα ενεργειακή γεωγραφία
Η QatarEnergy δεν σκοπεύει να σταματήσει στα 7 εκατομμύρια τόνους ετησίως των δύο πρόσφατων συμφωνιών.
Ο αλ-Καάμπι δήλωσε ότι αναμένει περισσότερα μακροχρόνια συμβόλαια, διάρκειας 20 έως 25 ετών, με παραγωγούς στις Ηνωμένες Πολιτείες και σε άλλες χώρες.
Η εταιρεία βρίσκεται, μεταξύ άλλων, σε συζητήσεις με τη Venture Global.
Ο επικεφαλής της QatarEnergy απέφυγε να δώσει συγκεκριμένο συνολικό στόχο, διευκρινίζοντας όμως ότι οι επιδιωκόμενες ποσότητες είναι πολύ μεγαλύτερες από τα 7 εκατομμύρια τόνους που έχουν ήδη συμφωνηθεί.
Την ίδια στιγμή, το Κατάρ διατηρεί το σχέδιο επέκτασης της εγχώριας παραγωγικής του δυναμικότητας LNG στα 142 εκατομμύρια τόνους ετησίως, παρά τις πολεμικές καταστροφές και τις καθυστερήσεις.
Η στρατηγική της Ντόχα διαμορφώνεται πλέον σε δύο παράλληλους άξονες: ανάπτυξη της παραγωγής στο εσωτερικό και δημιουργία ενός διεθνούς χαρτοφυλακίου προμηθειών που δεν εξαρτάται αποκλειστικά από το Ορμούζ.
Όπως δήλωσε ο Σαάντ αλ-Καάμπι κατά την υπογραφή της συμφωνίας στις 29 Οκτωβρίου, οι νέες ποσότητες ενισχύουν τη δυνατότητα της QatarEnergy να εξυπηρετεί πελάτες σε ολόκληρο τον κόσμο.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
