Η παγκόσμια αγορά ομολόγων περνά ξανά σε φάση έντονης πίεσης.
Το αμερικανικό 10ετές Treasury, ο βασικός δείκτης αναφοράς για το παγκόσμιο κόστος δανεισμού, εκτινάχθηκε την Πέμπτη έως το 5,34%, επίπεδο που είχε να καταγραφεί από το 2002.
Η κίνηση δεν περιορίζεται στις ΗΠΑ.
Το sell-off έχει εξαπλωθεί σε:
Βρετανία,
Γαλλία,
Γερμανία,
Ιαπωνία,
αλλά και στην ευρύτερη αγορά εταιρικού χρέους.
Το μήνυμα των αγορών είναι σαφές:
το φθηνό χρήμα απομακρύνεται ακόμη περισσότερο.
5,34% στο 10ετές – 5,68% στο 30ετές
Στις ΗΠΑ, η κίνηση είναι εντυπωσιακή.
Το 10ετές Treasury άγγιξε το 5,34%, ενώ το 30ετές πέρασε ενδοσυνεδριακά μέχρι περίπου το 5,68% πριν αποκλιμακωθεί ελαφρά.
Μόλις μία ημέρα νωρίτερα, το 10ετές βρισκόταν κοντά στο 5,30%, ήδη στο υψηλότερο επίπεδο από το 2007.
Η νέα κίνηση έσπασε πλέον και αυτό το όριο.
Και όταν ανεβαίνει το 10ετές Treasury, ακριβαίνει έμμεσα ένα τεράστιο φάσμα χρηματοδότησης:
στεγαστικά δάνεια,
εταιρικά ομόλογα,
κρατικό χρέος,
private credit,
αποτιμήσεις μετοχών.
Το πετρέλαιο ξαναγράφει τον πληθωρισμό
Ο πρώτος καταλύτης είναι η ενέργεια.
Το Brent είχε περάσει ξανά πάνω από τα $100 το βαρέλι, αναζωπυρώνοντας τον φόβο ότι η ενεργειακή κρίση θα κρατήσει τον πληθωρισμό επίμονα υψηλό.
Οι αγορές ομολόγων φοβούνται ένα σενάριο στο οποίο:
το πετρέλαιο μένει ακριβό,
οι τιμές παραγωγού πιέζονται,
οι μεταφορές ακριβαίνουν,
οι κεντρικές τράπεζες δυσκολεύονται να χαλαρώσουν.
Αυτό είναι το κλασικό κακό σενάριο για τα ομόλογα.
Γιατί υψηλότερος πληθωρισμός σημαίνει μικρότερη πραγματική αξία των μελλοντικών πληρωμών ενός ομολόγου.
Άρα οι επενδυτές ζητούν μεγαλύτερη απόδοση.
Η αμερικανική οικονομία δεν «σπάει»
Ο δεύτερος λόγος είναι ότι η αμερικανική οικονομία παραμένει ισχυρότερη από όσο περίμεναν οι αγορές.
Η ανάπτυξη του δεύτερου τριμήνου αναθεωρήθηκε στο 2,2%, ενώ η Atlanta Fed είχε υπολογίσει ρυθμό κοντά στο 5% για το τρίτο τρίμηνο.
Παράλληλα, ο δείκτης PCE παρέμενε στο 3,4%, αισθητά πάνω από τον στόχο 2% της Fed.
Το αποτέλεσμα;
Οι αγορές μειώνουν τις προσδοκίες για γρήγορες μειώσεις επιτοκίων και φοβούνται ότι η Fed θα αναγκαστεί να κρατήσει τα rates υψηλά — ή ακόμη και να προχωρήσει σε νέες αυξήσεις.
Η «βόμβα» των ελλειμμάτων
Υπάρχει όμως και τρίτος, πιο δομικός λόγος:
η προσφορά χρέους.
Οι κυβερνήσεις εκδίδουν όλο και περισσότερο χρέος για να χρηματοδοτήσουν:
δημοσιονομικά ελλείμματα,
άμυνα,
ενέργεια,
βιομηχανικές επιδοτήσεις,
AI infrastructure.
Οι αγορές αρχίζουν να απαιτούν μεγαλύτερο premium για να απορροφήσουν αυτή την προσφορά.
Στις ΗΠΑ, το συνολικό Treasury market έχει διογκωθεί σε περίπου $32 τρισ., και οι FT περιγράφουν πλέον έναν «vicious loop» πωλήσεων, καθώς η άνοδος των αποδόσεων προκαλεί νέες ρευστοποιήσεις
Βρετανία: 30ετές πάνω από 6%
Η ένταση είναι ακόμη μεγαλύτερη στη Βρετανία.
Η απόδοση του βρετανικού 30ετούς gilt ξεπέρασε το 6%, φθάνοντας σε επίπεδα που δεν είχαν καταγραφεί εδώ και περίπου 25 χρόνια.
Το πρόβλημα για το Λονδίνο είναι διπλό:
υψηλότερο κόστος δανεισμού,
και μικρότερος δημοσιονομικός χώρος.
Όσο ανεβαίνουν οι αποδόσεις, τόσο μεγαλύτερο μέρος του βρετανικού προϋπολογισμού κατευθύνεται στην εξυπηρέτηση του χρέους.
Γαλλία: σχεδόν 5% και spread 14ετίας
Η Γαλλία βρίσκεται επίσης στο επίκεντρο.
Το γαλλικό 10ετές πλησίασε το 5%, ενώ το spread έναντι του γερμανικού Bund έφτασε έως και τις 133 μονάδες βάσης, το υψηλότερο επίπεδο σε περίπου 14 χρόνια, πριν υποχωρήσει ελαφρά.
Εδώ ο φόβος δεν είναι μόνο ο πληθωρισμός.
Είναι και η δημοσιονομική αξιοπιστία.
Οι επενδυτές ζητούν μεγαλύτερη αποζημίωση για να κρατήσουν γαλλικό χρέος, καθώς οι ανησυχίες για ελλείμματα και πολιτική αστάθεια παραμένουν.
Ιαπωνία: το δεύτερο σοκ
Υπάρχει και ένας λιγότερο προφανής παράγοντας.
Η Ιαπωνία.
Για δεκαετίες οι Ιάπωνες επενδυτές έστελναν τεράστια κεφάλαια σε ξένα ομόλογα επειδή οι εγχώριες αποδόσεις ήταν σχεδόν μηδενικές.
Τώρα, καθώς η Bank of Japan ανεβάζει επιτόκια, τα ιαπωνικά κρατικά ομόλογα γίνονται πιο ελκυστικά.
Το αποτέλεσμα είναι λιγότερη ανάγκη για αγορά ξένου χρέους.
Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για χώρες όπως η Γαλλία, όπου οι Ιάπωνες επενδυτές είναι σημαντικοί κάτοχοι κρατικών τίτλων
AI boom: ακόμη ένας λόγος για υψηλότερες αποδόσεις
Υπάρχει και ένα παράδοξο.
Η έκρηξη επενδύσεων σε AI, data centers και ηλεκτρικές υποδομές λειτουργεί ως θετικός παράγοντας για την ανάπτυξη.
Αλλά ταυτόχρονα αυξάνει:
τη ζήτηση κεφαλαίων,
τη ζήτηση ενέργειας,
την εταιρική έκδοση ομολόγων.
Άρα ανταγωνίζεται τα κρατικά ομόλογα για το ίδιο επενδυτικό κεφάλαιο.
Το AI boom, με άλλα λόγια, είναι bullish για την οικονομική δραστηριότητα αλλά μπορεί να είναι bearish για τα ομόλογα.
Η Ελλάδα ακολουθεί το παγκόσμιο sell-off
Η Ελλάδα δεν μένει εκτός.
Η απόδοση του ελληνικού 10ετούς κινήθηκε σήμερα περίπου στο 4,50%–4,52%, από περίπου 4,02% στις αρχές Σεπτεμβρίου.
Μόνο μέσα στον Σεπτέμβριο, η απόδοση αυξήθηκε κατά περίπου 45–50 μονάδες βάσης.
Η άνοδος αυτή δεν σημαίνει ότι η αγορά αντιμετωπίζει την Ελλάδα όπως στην κρίση χρέους.
Το μεγαλύτερο μέρος της κίνησης είναι διεθνές.
Όταν ανεβαίνουν απότομα τα Treasuries και τα Bunds, ανεβαίνει σχεδόν όλη η καμπύλη αποδόσεων διεθνώς.
Το κρίσιμο για την Ελλάδα: το απόλυτο κόστος χρήματος
Για το ελληνικό Δημόσιο, το βασικό ζήτημα δεν είναι μόνο το spread.
Είναι και το απόλυτο επίπεδο επιτοκίων.
Ακόμη και αν το ελληνικό spread παραμένει ελεγχόμενο, ένα ευρωπαϊκό risk-free rate πολύ υψηλότερο σημαίνει ακριβότερη νέα χρηματοδότηση.
Το ίδιο ισχύει για:
τράπεζες,
επιχειρήσεις,
στεγαστικά,
εταιρικά ομόλογα.
Αν το διεθνές 10ετές «κανονικοποιηθεί» πάνω από 5% στις ΗΠΑ, το παγκόσμιο κόστος κεφαλαίου ανεβαίνει δομικά.
Οι μετοχές αρχίζουν να νιώθουν την πίεση
Η Ευρώπη αντέδρασε άμεσα.
Ο STOXX 600 υποχώρησε περίπου 1%, στο χαμηλότερο επίπεδο από τα μέσα Σεπτεμβρίου, με τις τράπεζες μεταξύ των μεγαλύτερων χαμένων.
Υψηλότερες αποδόσεις σημαίνουν:
μεγαλύτερο discount rate,
χαμηλότερη παρούσα αξία μελλοντικών κερδών,
και μεγαλύτερο ανταγωνισμό των ομολόγων απέναντι στις μετοχές.
Όταν ένα 10ετές Treasury δίνει πάνω από 5%, ο επενδυτής ζητά πολύ μεγαλύτερο risk premium για να αγοράσει equities.
Το πρόβλημα γίνεται αυτοτροφοδοτούμενο
Αυτό είναι ίσως το πιο ανησυχητικό σημείο.
Οι υψηλότερες αποδόσεις αυξάνουν το κόστος εξυπηρέτησης του χρέους.
Το υψηλότερο κόστος αυξάνει τα μελλοντικά ελλείμματα.
Τα μεγαλύτερα ελλείμματα απαιτούν μεγαλύτερη έκδοση χρέους.
Η μεγαλύτερη έκδοση πιέζει ακόμη περισσότερο τις τιμές των ομολόγων.
Και οι αποδόσεις ανεβαίνουν ξανά.
Αυτό είναι το vicious loop που φοβάται τώρα η αγορά.
Τι μπορεί να σταματήσει το sell-off
Η αγορά χρειάζεται έναν από τρεις καταλύτες:
σαφή υποχώρηση του πληθωρισμού,
πτώση στις τιμές ενέργειας,
ή αισθητή επιβράδυνση της οικονομίας.
Οι FT σημειώνουν ότι χωρίς ένα καθαρό slowdown ή σημαντική αποκλιμάκωση του πετρελαίου, οι μακροπρόθεσμες αποδόσεις δύσκολα θα σταθεροποιηθούν γρήγορα.
Και αυτό σημαίνει ότι η αγορά ομολόγων περνά σε ένα νέο regime.
Όχι «higher for longer».
Αλλά ενδεχομένως:
higher, for much longer.
Το 5,34% στο αμερικανικό 10ετές δεν είναι απλώς ένας ακόμη αριθμός στην αγορά.
Είναι το σημείο στο οποίο το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα αρχίζει να ξαναϋπολογίζει την τιμή του χρήματος.
Και όταν αλλάζει η τιμή του χρήματος, αλλάζουν μαζί της:
ομόλογα, μετοχές, τράπεζες, στεγαστικά, επενδύσεις και κρατικοί προϋπολογισμοί.
Πηγή: pagenews.gr