Στουρνάρας: Η Ελλάδα κοιτάζει την αξιολόγηση «Α» πριν από το 2030 – Το καμπανάκι για Ευρώπη και χρέος
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 13 '
Πηγή Φωτογραφίας: eurokinissi//Στουρνάρας: Η Ελλάδα κοιτάζει την αξιολόγηση «Α» πριν από το 2030 – Το καμπανάκι για Ευρώπη και χρέος
Μια ολοκληρωμένη αποτίμηση των διεθνών οικονομικών εξελίξεων, των προοπτικών της ελληνικής οικονομίας και των μεγάλων προκλήσεων που αντιμετωπίζει η Ευρώπη παρουσίασε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, στην ομιλία του στο δείπνο του Κύκλου «Women in Corporate Affairs, Government Relations and Public Policy» του Lean In Network Greece.
Στο επίκεντρο της παρέμβασής του βρέθηκαν οι επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, η νέα ενεργειακή αβεβαιότητα, ο γεωοικονομικός κατακερματισμός, η τεχνητή νοημοσύνη και η αυξανόμενη πίεση στα δημόσια οικονομικά μεγάλων οικονομιών.
Ο διοικητής της ΤτΕ υπογράμμισε ότι η Ελλάδα εμφανίζει αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα, έχοντας αποκαταστήσει τη δημοσιονομική και χρηματοπιστωτική της αξιοπιστία. Παράλληλα, έθεσε ως σημαντικό επόμενο στόχο την απόκτηση πιστοληπτικής αξιολόγησης «Α» πριν από το 2030, συνδέοντας την επίτευξή του με τη βελτίωση της ποιότητας των θεσμών και τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων.
Το κεντρικό μήνυμα της ομιλίας του ήταν ότι η οικονομική σταθερότητα δεν αποτελεί μόνιμο κεκτημένο χωρίς συνεχή προσπάθεια, ιδιαίτερα σε ένα διεθνές περιβάλλον όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις επηρεάζουν πλέον άμεσα την ανάπτυξη, τις τιμές και τις επενδύσεις.
Στουρνάρας: Έξι μεγάλες δυνάμεις αλλάζουν την παγκόσμια οικονομία
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος επισήμανε ότι οι παραδοχές πάνω στις οποίες οικοδομήθηκε η παγκόσμια οικονομία τις τελευταίες τρεις δεκαετίες αμφισβητούνται.
Η γεωπολιτική, η τεχνολογία και οι δημογραφικές μεταβολές δεν αποτελούν πλέον απλώς εξωτερικούς παράγοντες, αλλά καθορίζουν την ίδια την οικονομική δραστηριότητα.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στις συνέπειες της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή και στις διαταραχές που προκαλούνται στις αγορές ενέργειας και στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Οι εξελίξεις αυτές επηρεάζουν τις τιμές της ενέργειας, τον πληθωρισμό στην ευρωζώνη, τις αγορές κρατικών και εταιρικών ομολόγων, αλλά και το γενικότερο οικονομικό κλίμα.
Ταυτόχρονα, η αναδιάρθρωση του διεθνούς εμπορίου, οι κυρώσεις και η μεταφορά παραγωγικών δραστηριοτήτων σε γεωπολιτικά φιλικές χώρες αναμορφώνουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα, αυτές οι μεταβολές συχνά επιβαρύνουν την αποδοτικότητα της παγκόσμιας οικονομίας, αυξάνοντας τη μεταβλητότητα των τιμών και επηρεάζοντας την παραγωγικότητα.
Η τεχνητή νοημοσύνη και η προειδοποίηση για τα ρομπότ
Ιδιαίτερη βαρύτητα απέδωσε ο διοικητής της ΤτΕ στην τεχνητή νοημοσύνη, την οποία χαρακτήρισε τεχνολογική μεταβολή με δύο διαφορετικές όψεις.
Από τη μία πλευρά, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να ενισχύσει την παραγωγικότητα, να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών και να δημιουργήσει νέες οικονομικές δυνατότητες.
Από την άλλη, ενδέχεται να μεταβάλει ριζικά τις αγορές εργασίας, να ενισχύσει τη συγκέντρωση οικονομικής ισχύος και να δημιουργήσει νέες προκλήσεις για την κοινωνική συνοχή και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Ο κ. Στουρνάρας έθεσε και μια ιδιαίτερα σημαντική δημοσιονομική διάσταση, επισημαίνοντας ότι οι τεχνολογικές αλλαγές μπορούν να επηρεάσουν την κατανομή της φορολογικής επιβάρυνσης μεταξύ κεφαλαίου και εργασίας.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά:
«Τα ρομπότ δεν πληρώνουν φόρους ούτε εισφορές κοινωνικής ασφάλισης».
Η επισήμανση αναδεικνύει το ζήτημα της μελλοντικής χρηματοδότησης των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, εφόσον η αυτοματοποίηση περιορίσει μέρος της παραδοσιακής ανθρώπινης εργασίας.
Ευρώπη και ΗΠΑ: Το επενδυτικό χάσμα στην τεχνητή νοημοσύνη
Ο διοικητής της ΤτΕ προειδοποίησε ότι η Ευρώπη υστερεί σημαντικά έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών στις επενδύσεις σε τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης.
Εάν το χάσμα διατηρηθεί και οι αμερικανικές επενδύσεις μεταφραστούν σε υψηλότερη παραγωγικότητα, η ευρωπαϊκή οικονομία θα μπορούσε να αντιμετωπίσει πρόσθετες πιέσεις στην ανταγωνιστικότητά της.
Ο κ. Στουρνάρας επισήμανε μάλιστα ότι, υπό τις ίδιες λοιπές συνθήκες, μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να δημιουργήσει πιέσεις υποτίμησης στο ευρώ.
Η πρόκληση δεν περιορίζεται στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών.
Αφορά την ικανότητα της Ευρώπης να χρηματοδοτεί καινοτόμες επιχειρήσεις, να συγκρατεί επενδυτικά κεφάλαια και να δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε η τεχνολογική πρόοδος να ενισχύει την πραγματική οικονομία.
Συναγερμός για το δημόσιο χρέος μεγάλων οικονομιών
Σημαντικό μέρος της ομιλίας αφιερώθηκε στα υψηλά επίπεδα δημόσιου χρέους διεθνώς.
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος σημείωσε ότι πολλές κυβερνήσεις καλούνται να αυξήσουν τις δαπάνες τους για άμυνα, υποδομές, πράσινη μετάβαση και ψηφιακό μετασχηματισμό, ενώ ταυτόχρονα αντιμετωπίζουν περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια.
Αναφέρθηκε στις υποβαθμίσεις της πιστοληπτικής διαβάθμισης αμερικανικών ομοσπονδιακών ομολόγων, αλλά και στα ερωτήματα που έχουν ανακύψει για τη δημοσιονομική κατάσταση της Γαλλίας.
Όπως εξήγησε, όταν αμφισβητείται η ασφάλεια ενός κρατικού ομολόγου που χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς, οι συνέπειες μπορούν να επεκταθούν στη διεθνή αγορά ομολόγων.
Στις ευρωπαϊκές οικονομίες με ασθενέστερα δημοσιονομικά μεγέθη ή μεγαλύτερη πολιτική αβεβαιότητα, οι διαφορές αποδόσεων των κρατικών ομολόγων έχουν διευρυνθεί περισσότερο.
Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει τις ανησυχίες των επενδυτών όχι μόνο για τον πληθωρισμό, αλλά και για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα.
Η ελληνική οικονομία στο 1,9% – Πάνω από την ευρωζώνη
Μέσα στο δύσκολο διεθνές περιβάλλον, ο Γιάννης Στουρνάρας ανέδειξε την ανθεκτικότητα της ελληνικής οικονομίας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το πραγματικό ελληνικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 1,9% σε ετήσια βάση το δεύτερο τρίμηνο του 2026.
Την ίδια περίοδο, η οικονομία της ευρωζώνης αναπτύχθηκε κατά 1,2%.
Η διαφορά αυτή, κατά τον διοικητή της ΤτΕ, αντανακλά τη βελτίωση των θεμελιωδών μεγεθών της ελληνικής οικονομίας τα τελευταία χρόνια.
Στους παράγοντες που συνέβαλαν στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας περιλαμβάνονται η δημοσιονομική εξυγίανση, η αποκατάσταση της λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος, η βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος και οι μεταρρυθμίσεις.
Οι εξελίξεις αυτές υποστήριξαν τις αναβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας της Ελλάδας και ενίσχυσαν την εμπιστοσύνη των επενδυτών.
Ωστόσο, ο κ. Στουρνάρας διευκρίνισε ότι η πρόοδος δεν σημαίνει πως έχουν αντιμετωπιστεί όλες οι διαρθρωτικές αδυναμίες.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο σημαντικό έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί πρόκληση για την ελληνική οικονομία.
Ελληνικά ομόλογα: Το όφελος από την επενδυτική βαθμίδα
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία της ανάκτησης της επενδυτικής βαθμίδας.
Όπως υπενθύμισε, πριν από την αναβάθμιση του 2023, μελέτη της ΤτΕ εκτιμούσε ότι η επιστροφή στην επενδυτική κατηγορία θα μπορούσε να μειώσει τη διαφορά απόδοσης του ελληνικού δεκαετούς ομολόγου έναντι του αντίστοιχου γερμανικού κατά περίπου 70 μονάδες βάσης.
Η πραγματική εξέλιξη κινήθηκε κοντά σε αυτή την εκτίμηση.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ομιλίας, τα ελληνικά spreads βρίσκονται περίπου 60 μονάδες βάσης χαμηλότερα σε σύγκριση με τις 4 Αυγούστου 2023, όταν η Scope Ratings απέδωσε στην Ελλάδα πιστοληπτική διαβάθμιση εντός της επενδυτικής κατηγορίας.
Ο κ. Στουρνάρας χαρακτήρισε την Ελλάδα παράδειγμα των πλεονεκτημάτων της δημοσιονομικής σύνεσης.
Επισήμανε ότι, παρά τη μεταβλητότητα στις διεθνείς αγορές ομολόγων, τα ελληνικά spreads έχουν καταγράψει μόνο μέτρια αύξηση από την αρχή του έτους.
Η εικόνα αυτή διαφοροποιείται από την περίοδο πριν από την ελληνική κρίση χρέους, όταν η απότομη ανατιμολόγηση του κινδύνου αποκάλυψε σοβαρές δημοσιονομικές αδυναμίες.
Το μεγάλο στοίχημα: Αξιολόγηση «Α» πριν από το 2030
Μια από τις σημαντικότερες επισημάνσεις της ομιλίας αφορά την επόμενη βαθμίδα πιστοληπτικής αξιολόγησης της χώρας.
Ο Γιάννης Στουρνάρας υπογράμμισε ότι για να αποκτήσει η Ελλάδα αξιολόγηση «Α» πριν από το 2030, απαιτούνται συνεχείς βελτιώσεις στην ποιότητα των θεσμών.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην αποτελεσματικότητα της δημόσιας διοίκησης, στην ασφάλεια δικαίου και στη λειτουργία της Δικαιοσύνης.
Ο διοικητής της ΤτΕ εκτίμησε ότι οι πρόσφατες μεταρρυθμίσεις πρέπει σταδιακά να αποτυπωθούν και στους θεσμικούς δείκτες που παρακολουθούν οι διεθνείς οίκοι αξιολόγησης.
Η αναβάθμιση στην κατηγορία «Α» δεν παρουσιάστηκε ως δεδομένη εξέλιξη, αλλά ως στόχος που προϋποθέτει περαιτέρω πρόοδο.
Δικαιοσύνη: Από τις 774 στις 357 ημέρες για πρωτόδικη απόφαση
Σημαντική αναφορά έκανε ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος και στις μεταρρυθμίσεις του δικαστικού συστήματος.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της βάσης JustStat που επικαλέστηκε, ο μέσος χρόνος έκδοσης πρωτόδικης απόφασης μειώθηκε από τις 774 στις περίπου 357 ημέρες μετά τη μεταρρύθμιση του δικαστικού χάρτη.
Πρόκειται για μείωση μεγαλύτερη από 50%.
Ο κ. Στουρνάρας υπογράμμισε ότι οι ταχύτερες και περισσότερο προβλέψιμες δικαστικές διαδικασίες ενισχύουν την ασφάλεια δικαίου και την εμπιστοσύνη των επενδυτών.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του υπουργείου Δικαιοσύνης που παρέθεσε, ο χρόνος τελεσιδικίας αναμένεται να συγκλίνει προς τον ευρωπαϊκό μέσο όρο έως το 2027.
Η λειτουργία της Δικαιοσύνης συνδέεται άμεσα με το επιχειρηματικό περιβάλλον, καθώς επηρεάζει την ταχύτητα επίλυσης διαφορών, την προστασία των επενδύσεων και τη συνολική προβλεψιμότητα της οικονομικής δραστηριότητας.
Το δημόσιο χρέος και η ευνοϊκή δυναμική των επόμενων ετών
Ο διοικητής της ΤτΕ αναφέρθηκε και στις προοπτικές του ελληνικού δημόσιου χρέους.
Σύμφωνα με τις προβολές της Τράπεζας της Ελλάδος, η σχέση μεταξύ του έμμεσου επιτοκίου εξυπηρέτησης του χρέους και του ρυθμού αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ αναμένεται να παραμείνει ευνοϊκή μεσοπρόθεσμα.
Αυτό σημαίνει ότι, υπό τις συγκεκριμένες παραδοχές, η οικονομική ανάπτυξη μπορεί να συνεχίσει να υποστηρίζει τη μείωση του λόγου δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ.
Ωστόσο, ο κ. Στουρνάρας συνέδεσε ρητά αυτή την προοπτική με τη διατήρηση της δημοσιονομικής υπευθυνότητας.
Η ευνοϊκή δυναμική δεν αποτελεί ανεξάρτητη εγγύηση απέναντι σε μελλοντικές οικονομικές διαταραχές.
Η Ευρώπη εξάγει αποταμιεύσεις και χάνει επενδυτικές ευκαιρίες
Ο Γιάννης Στουρνάρας ανέδειξε ένα διαρθρωτικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής οικονομίας: τη διοχέτευση σημαντικού μέρους των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων εκτός Ευρώπης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, περίπου το ένα τρίτο των επενδύσεων κατοίκων της ευρωζώνης σε εισηγμένες μετοχές κατευθύνεται στις αμερικανικές κεφαλαιαγορές.
Το ποσοστό αυτό είναι συγκρίσιμο με τις αντίστοιχες επενδύσεις εντός της ίδιας της ευρωζώνης.
Οι τοποθετήσεις αυτές μπορούν να αποφέρουν αποδόσεις στους Ευρωπαίους επενδυτές.
Ωστόσο, τα παραγωγικά οφέλη από τη χρηματοδότηση καινοτόμων επιχειρήσεων και νέων τεχνολογιών συγκεντρώνονται κυρίως στις οικονομίες όπου πραγματοποιούνται οι επενδύσεις.
Για τον διοικητή της ΤτΕ, η Ευρώπη χρειάζεται να κινητοποιήσει περισσότερα κεφάλαια για την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, την ενεργειακή ασφάλεια, την άμυνα και τις υποδομές.
Κοινό ευρωπαϊκό χρέος και ενίσχυση του ευρώ
Στην ομιλία του ο κ. Στουρνάρας υποστήριξε την ανάγκη βαθύτερης ευρωπαϊκής οικονομικής ενοποίησης.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη δημιουργία κοινών ευρωπαϊκών ασφαλών τίτλων μέσω κοινών εκδόσεων χρέους, με σκοπό τη χρηματοδότηση ευρωπαϊκών δημόσιων αγαθών.
Μεταξύ των προτεραιοτήτων ανέφερε την άμυνα, την ενεργειακή ασφάλεια, την πράσινη και ψηφιακή μετάβαση και τον εκσυγχρονισμό των υποδομών.
Σύμφωνα με την προσέγγισή του, τέτοιες πρωτοβουλίες θα μπορούσαν να περιορίσουν τον κατακερματισμό των ευρωπαϊκών αγορών και να ενισχύσουν τον διεθνή ρόλο του ευρώ.
Παράλληλα, υπογράμμισε την ανάγκη ολοκλήρωσης της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων και της Τραπεζικής Ένωσης.
Για την τελευταία, ανέδειξε τη σημασία δημιουργίας Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασφάλισης Καταθέσεων με σαφές χρονοδιάγραμμα.
Ψηφιακό ευρώ: Το επόμενο βήμα στις ευρωπαϊκές πληρωμές
Ο διοικητής της ΤτΕ αναφέρθηκε επίσης στον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει το ψηφιακό ευρώ.
Όπως εξήγησε, θα αποτελεί ψηφιακή μορφή χρήματος για καθημερινές συναλλαγές, συμπληρώνοντας και όχι αντικαθιστώντας τα τραπεζογραμμάτια και τις ιδιωτικές λύσεις πληρωμών.
Παράλληλα, μίλησε για τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες Pontes και Appia, οι οποίες αποσκοπούν στην ανάπτυξη ενός καινοτόμου χρηματοπιστωτικού οικοσυστήματος για συναλλαγές χονδρικής, αξιοποιώντας τεχνολογίες κατανεμημένου καθολικού.
Οι πρωτοβουλίες αυτές συνδέονται με τη συνολική προσπάθεια ενίσχυσης της ευρωπαϊκής χρηματοπιστωτικής αυτονομίας.
Τα δύο μεγάλα μαθήματα από την ελληνική κρίση
Στο καταληκτικό μέρος της ομιλίας του, ο Γιάννης Στουρνάρας επέστρεψε στην εμπειρία της ευρωπαϊκής κρίσης χρέους.
Αναφέρθηκε στην Ελλάδα, την Ιρλανδία, την Κύπρο και την Πορτογαλία, υπογραμμίζοντας ότι οι χώρες αυτές αντιμετώπισαν ιδιαίτερα δύσκολες οικονομικές συνθήκες πριν από περίπου 16 χρόνια.
Όπως σημείωσε, η εμπειρία τους προσφέρει δύο σημαντικά μαθήματα.
Το πρώτο είναι ότι τα οικονομικά προβλήματα μπορούν να αντιμετωπιστούν όταν υπάρχει η απαραίτητη πολιτική βούληση και εφαρμόζονται κατάλληλες πολιτικές.
Κατά τον διοικητή της ΤτΕ, καθοριστικό ρόλο διαδραμάτισε ο συνδυασμός εθνικής ευθύνης για την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων και ευρωπαϊκής οικονομικής στήριξης.
Το δεύτερο μάθημα αφορά το κόστος της καθυστέρησης.
Όπως υπογράμμισε:
«Η καθυστέρηση αναγνώρισης, αποδοχής και επίλυσης των προβλημάτων, αυξάνει το τελικό συνολικό κόστος επίλυσής τους».
Η επισήμανση απευθύνεται κυρίως στις ευρωπαϊκές οικονομίες που αντιμετωπίζουν σήμερα δημοσιονομικές δυσκολίες.
Ο κ. Στουρνάρας τις κάλεσε να αντιμετωπίσουν έγκαιρα τις αδυναμίες τους, αξιοποιώντας την εμπειρία των χωρών που πέρασαν από προγράμματα οικονομικής προσαρμογής.
Το μήνυμα για την επόμενη ημέρα της ελληνικής οικονομίας
Ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος ολοκλήρωσε την παρέμβασή του υπογραμμίζοντας ότι η Ελλάδα πρέπει να διατηρήσει τα κεκτημένα της υπεύθυνης δημοσιονομικής και χρηματοπιστωτικής πολιτικής.
Παράλληλα, ζήτησε επιτάχυνση των μεταρρυθμίσεων, με στόχο την αύξηση της παραγωγικότητας, τη βελτίωση της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας και την αντιμετώπιση των αδυναμιών στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.
Για την Ευρώπη, η κατεύθυνση που περιέγραψε βασίζεται στις προτάσεις των εκθέσεων Ντράγκι και Λέτα, με έμφαση στην ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς, την κινητοποίηση επενδύσεων και τη χρηματοδότηση κοινών στρατηγικών προτεραιοτήτων.
Το κεντρικό συμπέρασμα της ομιλίας του είναι ότι η ελληνική οικονομία βρίσκεται σε καλύτερη θέση να αντιμετωπίσει τις διεθνείς αναταράξεις σε σχέση με το παρελθόν, αλλά η συνέχιση της προόδου εξαρτάται από την ποιότητα των θεσμών, τη δημοσιονομική συνέπεια και την ενίσχυση της παραγωγικότητας.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
