Σύγκρουση στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Η Γερμανία ζητά περικοπές εκατοντάδων δισ. ευρώ – Τι σημαίνει για την Ελλάδα

Μεγάλη πολιτική και οικονομική αντιπαράθεση βρίσκεται σε εξέλιξη στις Βρυξέλλες, με τη Γερμανία να ηγείται συμμαχίας έξι χωρών που απαιτούν δραστική μείωση των ευρωπαϊκών δαπανών. Στο επίκεντρο βρίσκεται ο προϋπολογισμός της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034, με τη διαμάχη να αφορά εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ για αγρότες, περιφέρειες, επιχειρήσεις, έρευνα και άμυνα. Απέναντι στον Γερμανό καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς σχηματίζεται ένα ισχυρό μπλοκ 17 κρατών, με επικεφαλής την Ιταλία, που επιδιώκει να προστατεύσει τις παραδοσιακές ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις.

Ευρωπαϊκή Ένωση: Η μεγάλη μάχη για τα χρήματα της επόμενης επταετίας

Σε ένα ιδιαίτερα δύσκολο πολιτικό περιβάλλον ξεκινά η συζήτηση των Ευρωπαίων ηγετών για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στη Σύνοδο Κορυφής της 15ης και 16ης Οκτωβρίου 2026, στις Βρυξέλλες, οι 27 χώρες καλούνται να αντιμετωπίσουν ένα από τα μεγαλύτερα οικονομικά ζητήματα της επόμενης περιόδου: πόσα χρήματα θα διαθέτει η Ευρώπη και πού θα κατευθυνθούν.

Η διαφωνία δεν αφορά μόνο το συνολικό ύψος των δαπανών.

Αφορά και τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωπαϊκή Ένωση θα κατανείμει τους πόρους ανάμεσα σε παραδοσιακές πολιτικές, όπως η αγροτική ανάπτυξη και η περιφερειακή συνοχή, και σε νέες προτεραιότητες, όπως η άμυνα, η τεχνητή νοημοσύνη και η τεχνολογική ανταγωνιστικότητα.

Η Γερμανία ζητά σημαντικά μεγαλύτερες περικοπές από εκείνες που περιλαμβάνονται στις προτάσεις που βρίσκονται στο τραπέζι, ενώ πολλές χώρες εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις για τη μείωση χρηματοδοτήσεων που στηρίζουν τις οικονομίες τους.

Φρίντριχ Μερτς: Η συμμαχία των έξι που απαιτεί περικοπές

Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς έχει αναλάβει πρωταγωνιστικό ρόλο στη διαμόρφωση μιας αυστηρότερης δημοσιονομικής πολιτικής για την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στο πλευρό της Γερμανίας βρίσκονται άλλες πέντε χώρες: η Αυστρία, η Ολλανδία, η Φινλανδία, η Δανία και η Σουηδία.

Οι έξι κυβερνήσεις θεωρούν ότι το προτεινόμενο ύψος του νέου προϋπολογισμού είναι υπερβολικά υψηλό και ζητούν περικοπές που θα μπορούσαν να φτάσουν σε πολλές εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ.

Παράλληλα, επιδιώκουν αλλαγές στον τρόπο διάθεσης των χρημάτων.

Το συγκεκριμένο μπλοκ, που στις Βρυξέλλες είναι γνωστό για τη δημοσιονομική του αυστηρότητα, χρησιμοποιεί και την ονομασία «Friends of Modernisation», δηλαδή «Φίλοι του Εκσυγχρονισμού».

Η βασική του επιδίωξη δεν είναι αποκλειστικά η μείωση των δαπανών.

Θέλει επίσης να μεταφερθούν περισσότερα κονδύλια προς την ευρωπαϊκή άμυνα, την τεχνολογία και την ανταγωνιστικότητα, περιορίζοντας το βάρος της γεωργίας και των παραδοσιακών περιφερειακών ενισχύσεων.

Η πρόταση για περικοπές 141 δισ. ευρώ δεν ικανοποιεί τη Γερμανία

Η ιρλανδική προεδρία του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχει παρουσιάσει νέα πρόταση για τον επταετή προϋπολογισμό.

Το σχέδιο προβλέπει μείωση δαπανών κατά περίπου 141 δισεκατομμύρια ευρώ σε σύγκριση με την αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Η εξοικονόμηση πόρων αφορά κυρίως προγράμματα έρευνας, ανταγωνιστικότητας και άλλες αναπτυξιακές πρωτοβουλίες, ενώ οι παραδοσιακές χρηματοδοτήσεις για τη γεωργία και τις περιφέρειες προστατεύονται σε μεγαλύτερο βαθμό.

Ωστόσο, η γερμανική πλευρά θεωρεί ότι οι αλλαγές αυτές δεν επαρκούν.

Η κυβέρνηση Μερτς επιμένει ότι η Ευρώπη πρέπει να αναπροσαρμόσει τις οικονομικές φιλοδοξίες της στις πραγματικές δημοσιονομικές δυνατότητες των κρατών-μελών.

Το πρόβλημα είναι ότι οι διαφορετικές οικονομικές ανάγκες των ευρωπαϊκών χωρών δυσκολεύουν σημαντικά την εξεύρεση κοινής λύσης.

Γερμανία: Πάνω από 40 δισ. ευρώ η ετήσια συνεισφορά της στην ΕΕ

Ένα από τα βασικά επιχειρήματα του Βερολίνου αφορά το οικονομικό βάρος που σηκώνει η χώρα για τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Γερμανία παραμένει ο μεγαλύτερος καθαρός χρηματοδότης του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.

Η σημερινή ετήσια συνεισφορά της υπολογίζεται σε λίγο περισσότερα από 40 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ με βάση τις προτάσεις που εξετάζονται θα μπορούσε να υπερβεί τα 60 δισεκατομμύρια ευρώ.

Πρόκειται για ποσά ακαθάριστης συνεισφοράς, τα οποία δεν πρέπει να συγχέονται με την καθαρή δημοσιονομική επιβάρυνση της χώρας.

Για το 2024, η καθαρή γερμανική συνεισφορά υπολογίστηκε σε περίπου 13,1 δισεκατομμύρια ευρώ, καθώς από τα χρήματα που καταβάλλει η χώρα αφαιρούνται οι ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις που επιστρέφουν στην οικονομία της.

Οι πιέσεις στη γερμανική οικονομία, οι δημοσιονομικοί περιορισμοί και οι αυξημένες απαιτήσεις για εθνικές δαπάνες έχουν ενισχύσει την επιφυλακτικότητα του Βερολίνου απέναντι σε έναν ακριβότερο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.

Τζόρτζια Μελόνι: Το μπλοκ των 17 χωρών που αντιδρά στις περικοπές

Απέναντι στη γερμανική προσέγγιση βρίσκεται μια ευρύτερη ομάδα κρατών-μελών που επιθυμούν να διατηρήσουν ισχυρές τις παραδοσιακές ευρωπαϊκές πολιτικές χρηματοδότησης.

Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι έχει αναδειχθεί σε κεντρικό πρόσωπο μιας συμμαχίας 17 κρατών, γνωστής ως «Friends of Cohesion», δηλαδή «Φίλοι της Συνοχής».

Η ομάδα αυτή δίνει προτεραιότητα στην προστασία των χρηματοδοτήσεων για τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες και τον αγροτικό τομέα.

Οι χώρες που στηρίζουν αυτή την προσέγγιση επισημαίνουν ότι οι ευρωπαϊκοί πόροι δεν αποτελούν απλώς μια λογιστική δαπάνη.

Χρησιμοποιούνται για έργα υποδομών, αγροτική παραγωγή, τοπική ανάπτυξη, επιχειρηματικές επενδύσεις και τη μείωση των οικονομικών ανισοτήτων μεταξύ των ευρωπαϊκών περιοχών.

Η σύγκρουση επομένως αφορά δύο διαφορετικές προτεραιότητες: τη δημοσιονομική συγκράτηση και την ανακατανομή των πόρων από τη μία πλευρά, και τη διατήρηση ισχυρών αναπτυξιακών χρηματοδοτήσεων από την άλλη.

Ελλάδα: Τι μπορεί να αλλάξει σε ΕΣΠΑ, αγρότες και περιφέρειες

Ιδιαίτερο ελληνικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι διαπραγματεύσεις, καθώς η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες που λαμβάνουν σημαντική καθαρή χρηματοδότηση από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.

Οι πόροι αυτοί στηρίζουν την αγροτική οικονομία, την περιφερειακή ανάπτυξη και πλήθος δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων.

Στο επίκεντρο της διαπραγμάτευσης βρίσκονται πολιτικές που συνδέονται άμεσα με την ελληνική οικονομία, όπως η Κοινή Αγροτική Πολιτική και τα προγράμματα συνοχής.

Για την Ελλάδα, οι τελικές αποφάσεις θα έχουν ιδιαίτερη σημασία σε τρεις βασικούς τομείς:

• Αγροτικές ενισχύσεις: Η μελλοντική χρηματοδότηση της γεωργίας και της αγροτικής ανάπτυξης.
• ΕΣΠΑ και περιφερειακά προγράμματα: Οι διαθέσιμοι πόροι για υποδομές, επιχειρήσεις, απασχόληση και τοπική ανάπτυξη.
• Νέες ευρωπαϊκές προτεραιότητες: Η πρόσβαση σε χρηματοδοτήσεις για τεχνολογία, άμυνα, έρευνα και καινοτομία.

Ωστόσο, είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι δεν έχει ληφθεί οριστική απόφαση για περικοπές στα ελληνικά κονδύλια.

Η συζήτηση αφορά τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, που θα ισχύσει από το 2028 έως το 2034, και όχι την άμεση κατάργηση υφιστάμενων χρηματοδοτικών προγραμμάτων.

Το μεγάλο πολιτικό παζάρι και η πίεση για συμφωνία

Οι ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις πραγματοποιούνται σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας.

Η ενεργειακή κρίση, οι νέες αμυντικές ανάγκες, οι εμπορικές προκλήσεις από την Κίνα και οι εσωτερικές οικονομικές δυσκολίες των κρατών-μελών περιπλέκουν τη διαμόρφωση μιας κοινής δημοσιονομικής πολιτικής.

Παράλληλα, το πολιτικό ημερολόγιο δημιουργεί επιπλέον πίεση.

Οι εκλογικές αναμετρήσεις που αναμένονται σε σημαντικές ευρωπαϊκές χώρες κατά το 2027 ενδέχεται να δυσκολέψουν ακόμη περισσότερο την επίτευξη συμβιβασμού.

Γι’ αυτό και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί επιδιώκουν να προχωρήσουν οι διαπραγματεύσεις μέσα στο 2026, με στόχο να υπάρξει συμφωνία πριν από την έναρξη της επόμενης δημοσιονομικής περιόδου.

Προς το παρόν, οι διαφορές παραμένουν μεγάλες και η Σύνοδος Κορυφής δύσκολα αναμένεται να οδηγήσει σε οριστική συμφωνία.

Ευρωπαϊκά κονδύλια: Τι διακυβεύεται για τα επόμενα χρόνια

Η διαμάχη ανάμεσα στη Γερμανία και στις χώρες που ζητούν προστασία των παραδοσιακών χρηματοδοτήσεων αποτελεί μία από τις σημαντικότερες οικονομικές συγκρούσεις στο εσωτερικό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Από τη μία πλευρά, το Βερολίνο και οι σύμμαχοί του ζητούν μικρότερο προϋπολογισμό και περισσότερη έμφαση σε νέες στρατηγικές προτεραιότητες.

Από την άλλη, οι χώρες που υπερασπίζονται την πολιτική συνοχής και την αγροτική χρηματοδότηση φοβούνται ότι μια δραστική ανακατανομή θα αποδυναμώσει σημαντικά αναπτυξιακά εργαλεία.

Για την Ελλάδα, το αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων θα είναι καθοριστικό για το ύψος και τη μορφή των ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων μετά το 2027. Η τελική συμφωνία δεν θα κρίνει μόνο πόσα χρήματα θα δαπανά η Ευρώπη, αλλά και ποιες οικονομίες, περιφέρειες και παραγωγικοί τομείς θα αποτελέσουν προτεραιότητα την επόμενη επταετία.

Πηγή: Pagenews.gr