Λαγκάρντ: Η «κυρία του ευρώ» φεύγει με μια τελευταία πολιτική κίνηση
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 30 '
Πηγή Φωτογραφίας: Reuters/ΚΡΙΣΤΙΝ
«Δεν είμαστε εδώ για να περιορίζουμε τις διαφορές αποδόσεων των ομολόγων».
Μία φράση ήταν αρκετή για να προκαλέσει αναταραχή στις ευρωπαϊκές αγορές τον Μάρτιο του 2020 και να δείξει πόσο δύσκολο μπορούσε να αποδειχθεί το πέρασμα από την πολιτική στην κεντρική τραπεζική.
Η γυναίκα που την εκστόμισε δεν ήταν μια συνηθισμένη τεχνοκράτης της Φρανκφούρτης. Ήταν η Κριστίν Λαγκάρντ, πρώην υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας, πρώην επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και η πρώτη γυναίκα στην ιστορία που ανέλαβε την προεδρία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Επτά χρόνια αργότερα, η ίδια ετοιμάζεται να αποχωρήσει από την ΕΚΤ, αφήνοντας πίσω της μια θητεία που συνέπεσε με την πανδημία, την ενεργειακή κρίση, τον πόλεμο στην Ουκρανία, την ιστορική έκρηξη του πληθωρισμού και την επιστροφή της γεωπολιτικής αβεβαιότητας στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Η απόφασή της να εγκαταλείψει τη θέση της στις 7 Φεβρουαρίου 2027, πριν από την ολοκλήρωση της οκταετούς θητείας της, δεν κλείνει απλώς έναν κύκλο.
Ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο για τη διαδοχή στην ισχυρότερη νομισματική αρχή της Ευρωζώνης, σε μια στιγμή που η Γαλλία προετοιμάζεται για τις προεδρικές εκλογές του 2027.
Οι Financial Times σκιαγραφούν μια ασυνήθιστη κεντρική τραπεζίτη, η οποία χρησιμοποίησε την πολιτική εμπειρία και τη διπλωματική της ικανότητα για να διαχειριστεί διαδοχικές κρίσεις.
Η διαδρομή της, ωστόσο, περιλαμβάνει και σημαντικές αντιφάσεις: από τη διαχείριση της ελληνικής κρίσης χρέους μέχρι τις λανθασμένες εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό και τις επικρίσεις για τον χρόνο της αποχώρησής της.
Η δικηγόρος που δεν είχε σπουδάσει οικονομικά
Όταν η Λαγκάρντ ανέλαβε την προεδρία της ΕΚΤ τον Νοέμβριο του 2019, αρκετοί παράγοντες των αγορών αντιμετώπισαν την επιλογή της με επιφυλακτικότητα.
Δεν είχε τυπική εκπαίδευση στα οικονομικά ούτε προηγούμενη εμπειρία σε κεντρική τράπεζα.
Ήταν μια δικηγόρος με πολυετή επαγγελματική διαδρομή στις Ηνωμένες Πολιτείες, ισχυρές πολιτικές διασυνδέσεις και σημαντική εμπειρία στη διαχείριση διεθνών οικονομικών κρίσεων.
Η ίδια παραδέχθηκε αργότερα ότι, όταν αποδέχθηκε τη θέση, πίστευε πως η θητεία του προέδρου της ΕΚΤ διαρκούσε πέντε χρόνια, ενώ στην πραγματικότητα διαρκεί οκτώ.
Η παραδοχή αυτή χρησιμοποιήθηκε από επικριτές της ως ένδειξη της απόστασής της από τον παραδοσιακό κόσμο της κεντρικής τραπεζικής.
Ωστόσο, η Λαγκάρντ δεν επιχείρησε ποτέ να παρουσιαστεί ως μια ακόμη ακαδημαϊκή οικονομολόγος.
Αντιθέτως, επέλεξε να αξιοποιήσει την εμπειρία της στις διαπραγματεύσεις, στη διαχείριση πολιτικών ισορροπιών και στην οικοδόμηση συναινέσεων.
Αυτή η επιλογή αποτέλεσε ένα από τα βασικά χαρακτηριστικά της θητείας της.
Από τη Χάβρη στη Wall Street: Οι ιστορικές πρωτιές
Η Κριστίν Μαντλέν Οντέτ Λαλουέτ γεννήθηκε την 1η Ιανουαρίου 1956 στο Παρίσι και μεγάλωσε στη Χάβρη, σε οικογένεια εκπαιδευτικών.
Η μητέρα της δίδασκε γαλλικά, λατινικά και αρχαία ελληνικά, ενώ ο πατέρας της ήταν καθηγητής Αγγλικής Λογοτεχνίας.
Στα νεανικά της χρόνια ασχολήθηκε συστηματικά με τη συγχρονισμένη κολύμβηση, φτάνοντας μέχρι την εθνική ομάδα της Γαλλίας.
Η εμπειρία αυτή αποτέλεσε, όπως έχει εξηγήσει σε παλαιότερες συνεντεύξεις της, σημαντικό μάθημα πειθαρχίας, αντοχής και ομαδικής προσπάθειας.
Σε νεαρή ηλικία ταξίδεψε στις Ηνωμένες Πολιτείες με υποτροφία, αποκτώντας εμπειρίες που επηρέασαν καθοριστικά τη μετέπειτα επαγγελματική της πορεία.
Σπούδασε νομικά και ακολούθησε καριέρα στη διεθνή δικηγορική εταιρεία Baker McKenzie.
Το 1999 έγινε η πρώτη γυναίκα που ανέλαβε την προεδρία της εταιρείας, σπάζοντας ένα από τα ισχυρότερα ανδρικά στερεότυπα του διεθνούς νομικού κόσμου.
Ακολούθησαν τρεις ακόμη ιστορικές πρωτιές.
Έγινε η πρώτη γυναίκα υπουργός Οικονομικών χώρας της G7, η πρώτη γυναίκα γενική διευθύντρια του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και η πρώτη γυναίκα πρόεδρος της ΕΚΤ.
Η πορεία της δεν ήταν αποτέλεσμα μιας παραδοσιακής ακαδημαϊκής διαδρομής.
Ήταν μια διαδοχική μετάβαση από τη δικηγορία στην πολιτική, από την πολιτική στη διεθνή οικονομική διακυβέρνηση και τελικά στη νομισματική πολιτική.
Η είσοδος στην πολιτική και η εποχή Σαρκοζί
Η Λαγκάρντ μπήκε στη γαλλική κυβέρνηση το 2005, εγκαταλείποντας μια επιτυχημένη διεθνή δικηγορική καριέρα.
Οι πρώτες δημόσιες εμφανίσεις της δεν ήταν πάντα επιτυχημένες.
Ορισμένες ατυχείς τοποθετήσεις της οδήγησαν γαλλικά μέσα ενημέρωσης να της αποδώσουν το ειρωνικό προσωνύμιο «Madame Lagaffe», δηλαδή «Κυρία Γκάφα».
Ωστόσο, σύντομα εξελίχθηκε σε σημαντικό στέλεχος της κυβέρνησης του Νικολά Σαρκοζί.
Ως υπουργός Οικονομικών βρέθηκε αντιμέτωπη με τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση του 2008.
Η κατάρρευση μεγάλων χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, η ανάγκη προστασίας των τραπεζών και η διατήρηση της εμπιστοσύνης στις ευρωπαϊκές αγορές αποτέλεσαν κρίσιμες δοκιμασίες.
Η Λαγκάρντ απέκτησε τότε εμπειρία στη διαχείριση καταστάσεων όπου οι οικονομικές αποφάσεις έπρεπε να ληφθούν μέσα σε εξαιρετικά περιορισμένο χρόνο και υπό έντονη πολιτική πίεση.
Αυτή η εμπειρία θα αποδεικνυόταν σημαντική στη μετέπειτα πορεία της.
Η Ελλάδα και το ΔΝΤ: Η σχέση που σημάδεψε την εικόνα της
Για την Ελλάδα, η Κριστίν Λαγκάρντ δεν αποτελεί απλώς ένα ευρωπαϊκό θεσμικό πρόσωπο.
Το όνομά της συνδέθηκε με μία από τις πιο επώδυνες περιόδους της σύγχρονης ελληνικής οικονομικής ιστορίας.
Το 2011 ανέλαβε την ηγεσία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωζώνη αντιμετώπιζε τη μεγάλη κρίση κρατικού χρέους.
Η Ελλάδα βρισκόταν στο επίκεντρο των προγραμμάτων διάσωσης και των σκληρών διαπραγματεύσεων με τους διεθνείς πιστωτές.
Η Λαγκάρντ συμμετείχε στη διαχείριση των προγραμμάτων που συνδύαζαν χρηματοδοτική στήριξη με αυστηρούς όρους δημοσιονομικής προσαρμογής.
Οι επιλογές αυτές προκάλεσαν βαθιές κοινωνικές και πολιτικές αντιδράσεις.
Στην Ελλάδα, η πολιτική της συνδέθηκε με τη λιτότητα, τις περικοπές και την επιτήρηση της οικονομικής πολιτικής.
Παράλληλα, η Λαγκάρντ είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις όταν κάλεσε τους Έλληνες να πληρώνουν τους φόρους τους, σε μια περίοδο κατά την οποία μεγάλα τμήματα της κοινωνίας αντιμετώπιζαν σοβαρή οικονομική πίεση.
Η συγκεκριμένη παρέμβαση αποτυπώνει μια βασική αντίφαση της παρουσίας της στο ελληνικό ζήτημα.
Από τη μία πλευρά, το ΔΝΤ συμμετείχε στη χρηματοδοτική διάσωση της χώρας.
Από την άλλη, οι όροι των προγραμμάτων και ο δημόσιος λόγος της ηγεσίας του Ταμείου δημιούργησαν σημαντικές εντάσεις.
Η «λίστα Λαγκάρντ» και το ελληνικό πολιτικό σύστημα
Το όνομά της συνδέθηκε επίσης με τη γνωστή «λίστα Λαγκάρντ».
Πρόκειται για στοιχεία τραπεζικών λογαριασμών που είχαν προέλθει από την HSBC στην Ελβετία και παραδόθηκαν στις ελληνικές αρχές, όταν η Λαγκάρντ ήταν υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας.
Η υπόθεση εξελίχθηκε σε μείζον πολιτικό και δικαστικό ζήτημα στην Ελλάδα, λόγω των χειρισμών των ελληνικών αρχών και των ερωτημάτων για τον φορολογικό έλεγχο.
Η ίδια η Λαγκάρντ δεν κατηγορήθηκε για τους μεταγενέστερους χειρισμούς της λίστας στην Ελλάδα.
Ωστόσο, η υπόθεση συνέβαλε στο να γίνει το όνομά της ευρύτερα γνωστό στο ελληνικό κοινό, πέρα από τις διαπραγματεύσεις για το δημόσιο χρέος.
Η υπόθεση Ταπί: Η δικαστική σκιά στη γαλλική καριέρα
Στη γαλλική πολιτική της διαδρομή, η Λαγκάρντ βρέθηκε αντιμέτωπη και με μια ιδιαίτερα σοβαρή δικαστική υπόθεση.
Η υπόθεση αφορούσε τη διαιτητική διαδικασία που οδήγησε στην καταβολή μεγάλης αποζημίωσης στον επιχειρηματία Μπερνάρ Ταπί, στο πλαίσιο μακροχρόνιας διαφοράς με την Crédit Lyonnais.
Το 2016, γαλλικό δικαστήριο έκρινε τη Λαγκάρντ ένοχη για αμέλεια κατά την άσκηση των υπουργικών της καθηκόντων.
Δεν της επιβλήθηκε ποινή.
Η δικαστική απόφαση δεν διέκοψε την καριέρα της στο ΔΝΤ, αλλά παρέμεινε ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα κεφάλαια του δημόσιου βιογραφικού της.
Η υπόθεση υπενθυμίζει ότι η πορεία της δεν χαρακτηρίστηκε μόνο από θεσμικές επιτυχίες και διεθνείς αναγνωρίσεις.
Συνοδεύτηκε και από πολιτικές αντιπαραθέσεις, αμφισβητήσεις και δικαστικές περιπέτειες.
Η διαδοχή Ντράγκι και το δύσκολο ξεκίνημα στην ΕΚΤ
Όταν η Λαγκάρντ διαδέχθηκε τον Μάριο Ντράγκι το 2019, ανέλαβε μια ιδιαίτερα απαιτητική αποστολή.
Ο προκάτοχός της είχε συνδέσει το όνομά του με τη διάσωση του ευρώ κατά την κρίση χρέους.
Η περίφημη δέσμευσή του να κάνει «ό,τι χρειαστεί» για τη διατήρηση του ενιαίου νομίσματος είχε αποτελέσει σημείο αναφοράς για τις αγορές.
Η Λαγκάρντ δεν διέθετε το ίδιο τεχνοκρατικό προφίλ.
Επιχείρησε, όμως, να διαφοροποιήσει τον τρόπο λειτουργίας της ΕΚΤ, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στη συνεργασία και στην οικοδόμηση συναίνεσης μεταξύ των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου.
Η προσέγγιση αυτή αποκτούσε ιδιαίτερη σημασία σε έναν θεσμό όπου συμμετέχουν κεντρικοί τραπεζίτες χωρών με διαφορετικές οικονομικές ανάγκες.
Η πρώτη μεγάλη κρίση ήρθε σχεδόν αμέσως.
Η πανδημία και η φράση που αναστάτωσε τα ομόλογα
Τον Μάρτιο του 2020, ενώ η πανδημία προκαλούσε πρωτοφανή αβεβαιότητα στις ευρωπαϊκές οικονομίες, η Λαγκάρντ έκανε τη δήλωση που σημάδεψε την αρχή της θητείας της.
«Δεν είμαστε εδώ για να περιορίζουμε τις διαφορές αποδόσεων των ομολόγων», ανέφερε, αναφερόμενη στα spreads των κρατικών τίτλων.
Η τοποθέτηση προκάλεσε ισχυρές αντιδράσεις, ιδιαίτερα στην Ιταλία, όπου οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων αυξάνονταν.
Οι αγορές εξέλαβαν τη δήλωση ως ένδειξη ότι η ΕΚΤ δεν θα παρενέβαινε αποφασιστικά για να αντιμετωπίσει τις πιέσεις στις χώρες της Ευρωζώνης.
Η αντίδραση ανάγκασε τη Λαγκάρντ να αναπροσαρμόσει γρήγορα το μήνυμά της.
Λίγο αργότερα, η ΕΚΤ ανακοίνωσε το έκτακτο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων για την πανδημία, γνωστό ως PEPP.
Το πρόγραμμα αποτέλεσε βασικό εργαλείο για τη σταθεροποίηση των αγορών και τη διατήρηση ευνοϊκών χρηματοδοτικών συνθηκών.
Το επεισόδιο ανέδειξε τόσο τη σημασία της επικοινωνίας στην κεντρική τραπεζική όσο και την ικανότητα της ΕΚΤ να προσαρμόζει τα εργαλεία της σε έκτακτες συνθήκες.
Η μεγάλη μάχη με τον πληθωρισμό
Η δυσκολότερη οικονομική δοκιμασία της θητείας Λαγκάρντ ήρθε μετά την πανδημία.
Η επανεκκίνηση της παγκόσμιας οικονομίας, οι διαταραχές στις εφοδιαστικές αλυσίδες και η ενεργειακή κρίση που ακολούθησε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία προκάλεσαν ιστορική αύξηση των τιμών.
Το 2022, ο πληθωρισμός στην Ευρωζώνη ξεπέρασε το 10%.
Η ΕΚΤ κατηγορήθηκε ότι καθυστέρησε να αναγνωρίσει τη διάρκεια και την ένταση των πληθωριστικών πιέσεων.
Ο οικονομολόγος Άντριου Κένινγκχαμ της Capital Economics εκτίμησε ότι η ΕΚΤ καθυστέρησε περίπου έξι μήνες να ξεκινήσει τις αυξήσεις επιτοκίων.
Η κριτική αυτή δεν περιορίστηκε στην ΕΚΤ, καθώς αντίστοιχες εκτιμήσεις διατυπώθηκαν και για άλλες μεγάλες κεντρικές τράπεζες.
Όταν η Φρανκφούρτη αποφάσισε να κινηθεί, ακολούθησε μια ιστορικά γρήγορη νομισματική σύσφιγξη.
Το επιτόκιο καταθέσεων αυξήθηκε από αρνητικά επίπεδα το 2022 στο 4% το 2023.
Οι αυξήσεις επιτοκίων επιβάρυναν το κόστος δανεισμού για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και κυβερνήσεις.
Σταδιακά, όμως, συνέβαλαν στον περιορισμό του πληθωρισμού.
Η συζήτηση για το εάν η ΕΚΤ έπρεπε να κινηθεί νωρίτερα παραμένει ένα από τα βασικά σημεία αξιολόγησης της θητείας της.
«Γεράκι», «περιστέρι» ή «κουκουβάγια»;
Η Λαγκάρντ προσπάθησε να διαμορφώσει μια διαφορετική εικόνα για τον ρόλο της στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ.
Στην κεντρική τραπεζική, οι υποστηρικτές μιας αυστηρότερης νομισματικής πολιτικής περιγράφονται συχνά ως «γεράκια», ενώ όσοι προτιμούν χαμηλότερα επιτόκια ως «περιστέρια».
Η ίδια επέλεξε ένα τρίτο σύμβολο.
«Η φιλοδοξία μου είναι να είμαι αυτή η κουκουβάγια που συχνά συνδέεται με λίγη σοφία», είχε δηλώσει το 2019.
Η επιλογή της δεν ήταν μόνο επικοινωνιακή.
Αντανακλούσε την επιδίωξή της να διατηρήσει ισορροπίες μεταξύ των διαφορετικών απόψεων στο Διοικητικό Συμβούλιο.
Σε αντίθεση με πιο συγκεντρωτικά μοντέλα ηγεσίας, η Λαγκάρντ έδωσε ιδιαίτερη σημασία στη συμμετοχή των εθνικών κεντρικών τραπεζιτών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων.
Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, μιλώντας ανώνυμα στο AFP, περιέγραψε την προσέγγισή της λέγοντας ότι έκανε όλους να αισθάνονται πως αποτελούν μέρος της ίδιας ομάδας.
Η ικανότητα οικοδόμησης συναίνεσης αναγνωρίζεται από αρκετούς παρατηρητές ως ένα από τα ισχυρά στοιχεία της θητείας της.
Το νέο όπλο της ΕΚΤ απέναντι στις κρίσεις χρέους
Το 2022, η ΕΚΤ δημιούργησε το Transmission Protection Instrument (TPI), έναν μηχανισμό που επιτρέπει υπό προϋποθέσεις την παρέμβαση στις αγορές κρατικών ομολόγων.
Στόχος του είναι να αποτρέπονται αδικαιολόγητες και ανεξέλεγκτες πιέσεις που θα μπορούσαν να διαταράξουν τη μετάδοση της ενιαίας νομισματικής πολιτικής.
Ο μηχανισμός δεν έχει χρησιμοποιηθεί μέχρι σήμερα.
Ωστόσο, η ύπαρξή του αποτελεί μέρος της θεσμικής προετοιμασίας της ΕΚΤ για ενδεχόμενες νέες κρίσεις.
Η σημασία του επανέρχεται στο προσκήνιο λόγω των πιέσεων που αντιμετωπίζουν τα γαλλικά κρατικά ομόλογα.
Η αύξηση του κόστους δανεισμού της Γαλλίας και η δημοσιονομική αβεβαιότητα δημιουργούν ερωτήματα για την ανθεκτικότητα της Ευρωζώνης σε ένα νέο επεισόδιο αναταραχής.
Η ΕΚΤ, πάντως, δεν μπορεί να υποκαθιστά τις κυβερνήσεις στην άσκηση δημοσιονομικής πολιτικής.
Η χρήση οποιουδήποτε εργαλείου παρέμβασης υπόκειται σε συγκεκριμένες προϋποθέσεις και θεσμικούς περιορισμούς.
Η ΕΚΤ αλλάζει: Ψηφιακό ευρώ και νέες προκλήσεις
Η κληρονομιά της Λαγκάρντ δεν περιορίζεται στα επιτόκια και στις αγορές ομολόγων.
Κατά τη διάρκεια της θητείας της, η ΕΚΤ προχώρησε σε αναθεώρηση της στρατηγικής νομισματικής πολιτικής της.
Παράλληλα, ενίσχυσε τις προετοιμασίες για την ανάπτυξη του ψηφιακού ευρώ, ενός σχεδίου που επιδιώκει να προσαρμόσει το ευρωπαϊκό νομισματικό σύστημα στις νέες τεχνολογικές συνθήκες.
Η συζήτηση για το ψηφιακό ευρώ συνδέεται με την ανάγκη διατήρησης της νομισματικής κυριαρχίας της Ευρώπης σε ένα περιβάλλον όπου οι ψηφιακές πληρωμές αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία.
Η Λαγκάρντ υποστήριξε επίσης την ανάγκη ενίσχυσης του διεθνούς ρόλου του ευρώ.
Ωστόσο, η πρόοδος σε ορισμένους από αυτούς τους τομείς υπήρξε πιο περιορισμένη από τις αρχικές φιλοδοξίες.
Οι θεσμικές και πολιτικές αποφάσεις που απαιτούνται για την ολοκλήρωση του ψηφιακού ευρώ παραμένουν σημαντικές.
Η πολιτική επιστρέφει: Γιατί φεύγει πριν από τις γαλλικές εκλογές;
Η πρόωρη αποχώρηση της Λαγκάρντ έχει προκαλέσει έντονη συζήτηση για τη σχέση ανάμεσα στην ΕΚΤ και στην ευρωπαϊκή πολιτική.
Η οκταετής θητεία της κανονικά θα ολοκληρωνόταν το 2027.
Η απόφασή της να αποχωρήσει τον Φεβρουάριο επιτρέπει στους Ευρωπαίους ηγέτες να επιλέξουν τον διάδοχό της πριν από τις γαλλικές προεδρικές εκλογές.
Το γεγονός αυτό έχει οδηγήσει ορισμένους οικονομολόγους να αμφισβητήσουν τον χρόνο της απόφασης.
Ο καθηγητής του London School of Economics Πολ Ντε Γκράουβε άσκησε έντονη κριτική, υποστηρίζοντας ότι η εξέλιξη συνδέεται με πολιτικούς υπολογισμούς του Γάλλου προέδρου.
«Αυτό υποβαθμίζει τον θεσμό και απλώς ακολουθεί τον καθαρά πολιτικό υπολογισμό του Γάλλου προέδρου», δήλωσε στο Reuters.
Η Λαγκάρντ και ο Εμανουέλ Μακρόν δεν έχουν απαντήσει άμεσα σε αυτή την κριτική.
Η ίδια έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν θα είναι υποψήφια για τη γαλλική προεδρία.
Παράλληλα, έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να συνεχίσει να υποστηρίζει τις φιλοευρωπαϊκές αξίες στη χώρα της, χωρίς να προσδιορίζει συγκεκριμένο μελλοντικό θεσμικό ρόλο.
Η συζήτηση έχει ιδιαίτερη σημασία επειδή η ανεξαρτησία της ΕΚΤ αποτελεί θεμελιώδη αρχή της Ευρωζώνης.
Η τελευταία κρίση: Γαλλικά ομόλογα και Μέση Ανατολή
Ο επόμενος πρόεδρος της ΕΚΤ θα αναλάβει σε μια περίοδο έντονης αβεβαιότητας.
Η Γαλλία αντιμετωπίζει δημοσιονομικές πιέσεις, ενώ η πολιτική συγκυρία ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027 δημιουργεί πρόσθετους κινδύνους για τις αγορές.
Παράλληλα, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή απειλεί να προκαλέσει νέες αναταράξεις στις τιμές της ενέργειας.
Μια νέα ενεργειακή κρίση θα μπορούσε να επιβαρύνει τον πληθωρισμό, την οικονομική ανάπτυξη και τις χρηματοδοτικές συνθήκες.
Η ΕΚΤ θα πρέπει να διατηρήσει την αξιοπιστία της χωρίς να παραβλέπει τους κινδύνους για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Η διαδοχή της Λαγκάρντ, επομένως, δεν αφορά μόνο την επιλογή ενός νέου προσώπου.
Αφορά και τον τρόπο με τον οποίο η Ευρωζώνη θα αντιμετωπίσει μια περίοδο όπου οι οικονομικές κρίσεις συνδέονται ολοένα περισσότερο με γεωπολιτικές εξελίξεις.
Τι λένε οι οικονομολόγοι για την κληρονομιά της
Η αποτίμηση της θητείας Λαγκάρντ δεν είναι ενιαία.
Ο οικονομολόγος Βίλεμ Μπάιτερ, πρώην στέλεχος της Τράπεζας της Αγγλίας, δήλωσε στο Reuters:
«Τα επτά χρόνια της στην ΕΚΤ ήταν, συνολικά, αρκετά καλά».
Ο ίδιος σημείωσε ότι η ΕΚΤ κατάφερε να περιορίσει τον πληθωρισμό ταχύτερα σε σύγκριση με τις κεντρικές τράπεζες της Βρετανίας και των Ηνωμένων Πολιτειών.
Από την άλλη πλευρά, επικριτές της επισημαίνουν την αρχική καθυστέρηση στην αντιμετώπιση του πληθωρισμού και τις επικοινωνιακές αστοχίες της πρώτης περιόδου.
Ο Φρεντερίκ Ντικροζέ, επικεφαλής στρατηγικής και μακροοικονομικής έρευνας στην Pictet Wealth Management, εστίασε στον ιδιαίτερο χαρακτήρα της ηγεσίας της.
«Τοποθετήθηκε εκεί για έναν λόγο: να είναι περισσότερο πολιτική από τον προκάτοχό της. Και σε αυτή την αποστολή θεωρώ ότι πέτυχε σε μεγάλο βαθμό», ανέφερε στο Reuters.
Η εκτίμηση αυτή συνοψίζει μια βασική διάσταση της θητείας της.
Η Λαγκάρντ δεν άλλαξε μόνο τις αποφάσεις που έλαβε η ΕΚΤ σε συγκεκριμένες κρίσεις.
Επηρέασε και τον τρόπο με τον οποίο η κεντρική τράπεζα επικοινωνεί, διαπραγματεύεται και επιχειρεί να διαμορφώνει εσωτερική συναίνεση.
Η γυναίκα που έσπασε τα στερεότυπα – Και άφησε ανοιχτές συζητήσεις
Η Λαγκάρντ ετοιμάζεται να αποχωρήσει από την ΕΚΤ έχοντας διανύσει μια επαγγελματική πορεία με ελάχιστα προηγούμενα.
Από τη δικηγορία στη γαλλική κυβέρνηση, από το ΔΝΤ στην κεντρική τράπεζα της Ευρωζώνης, βρέθηκε επανειλημμένα στην πρώτη γραμμή μεγάλων οικονομικών και πολιτικών κρίσεων.
Η ίδια έχει αναφερθεί στις ιστορικές πρωτιές της ως μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας να ανοίξουν οι κορυφαίοι θεσμοί σε περισσότερες γυναίκες.
«Έσπασα μερικές γυάλινες οροφές στην πορεία μου», δήλωσε φέτος στο περιοδικό Elle.
Η φράση αυτή αποτυπώνει τη συμβολική διάσταση της διαδρομής της.
Όμως η ουσιαστική αποτίμηση της θητείας της στην ΕΚΤ θα εξαρτηθεί από περισσότερα από τις προσωπικές της πρωτιές.
Θα περιλαμβάνει τη διαχείριση της πανδημίας, την καθυστερημένη αρχική αντίδραση στον πληθωρισμό, τη νομισματική σύσφιγξη που ακολούθησε, την ενίσχυση των εργαλείων προστασίας της Ευρωζώνης και την προσπάθεια διατήρησης της ενότητας στο Διοικητικό Συμβούλιο.
Για την Ελλάδα, η ιστορία της θα παραμένει άρρηκτα συνδεδεμένη με την περίοδο των μνημονίων και τις δύσκολες αποφάσεις του ΔΝΤ.
Για την Ευρώπη, η πρόωρη αποχώρησή της ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο, στο οποίο η νομισματική πολιτική, οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι και οι πολιτικές ισορροπίες θα συνεχίσουν να αλληλεπιδρούν.
Η Κριστίν Λαγκάρντ ανέλαβε την ΕΚΤ ως μια ασυνήθιστη επιλογή. Αποχωρεί έχοντας αποδείξει ότι η ηγεσία μιας κεντρικής τράπεζας απαιτεί όχι μόνο οικονομική τεχνογνωσία, αλλά και διαχείριση θεσμικών και πολιτικών ισορροπιών. Το κατά πόσο η δική της προσέγγιση ενίσχυσε μακροπρόθεσμα τον θεσμό θα συνεχίσει να αποτελεί αντικείμενο συζήτησης.
Πηγή: Pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
