Θα «δέσει τα χέρια» της ΕΚΤ η Γαλλία; Το χρέος που απειλεί την επόμενη αύξηση επιτοκίων

Η Φρανκφούρτη βρίσκεται ανάμεσα στην ενεργειακή ακρίβεια και στην αναταραχή των ομολόγων. Αναμένεται παύση την Πέμπτη, αλλά το μεγάλο ερώτημα αφορά τον Δεκέμβριο: πόση επιπλέον πίεση αντέχει η ευρωζώνη;

Μπορεί η κρίση χρέους της Γαλλίας να ανακόψει τις αυξήσεις επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας; Το ερώτημα αποκτά βάρος καθώς η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων ακριβαίνει τη χρηματοδότηση, την ώρα που οι υψηλές ενεργειακές τιμές συντηρούν τον πληθωριστικό κίνδυνο.

Η ΕΚΤ αναμένεται ευρέως να διατηρήσει αμετάβλητα τα επιτόκια στη συνεδρίαση της Πέμπτης 29 Οκτωβρίου. Το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων βρίσκεται στο 2,50%, έπειτα από αυξήσεις τον Ιούνιο και τον Σεπτέμβριο.

Το ενδιαφέρον, ωστόσο, στρέφεται ήδη στη συνεδρίαση της 17ης Δεκεμβρίου και στις ενδείξεις που θα δώσει η Κριστίν Λαγκάρντ για τη συνέχεια.

Παύση τώρα δεν σημαίνει απαραίτητα τέλος των αυξήσεων. Η γαλλική αναταραχή προσθέτει όμως μια δύσκολη μεταβλητή στην απόφαση: οι αγορές ενδέχεται να αυστηροποιούν ήδη τις συνθήκες χρηματοδότησης περισσότερο από όσο επιθυμεί η κεντρική τράπεζα.

Το γαλλικό spread γίνεται ευρωπαϊκό πρόβλημα

Οι πιέσεις στα γαλλικά ομόλογα αντανακλούν την ανησυχία για τα δημόσια οικονομικά και την πολιτική δυνατότητα αντιμετώπισής τους.

Στις πρόσφατες καταγραφές του Reuters, η απόδοση του γαλλικού δεκαετούς ξεπέρασε το 5%, ενώ η διαφορά από το αντίστοιχο γερμανικό ομόλογο διευρύνθηκε αισθητά.

Αυτό το spread εκφράζει την πρόσθετη απόδοση που ζητούν οι επενδυτές για να διακρατούν γαλλικό χρέος αντί του γερμανικού τίτλου αναφοράς.

Η αύξησή του επιβαρύνει το κόστος νέου δανεισμού και αναχρηματοδότησης του Δημοσίου. Παράλληλα, μπορεί να επηρεάσει ευρύτερα τις αποτιμήσεις κινδύνου, το τραπεζικό σύστημα και τη χρηματοδότηση της οικονομίας.

Η Γαλλία δεν αποτελεί απομονωμένη αγορά. Το μέγεθός της καθιστά την εξέλιξη των χρηματοδοτικών της συνθηκών σημαντική για ολόκληρη την ευρωζώνη.

Κάνουν οι αγορές τη δουλειά της ΕΚΤ;

Τα υψηλότερα επιτόκια περιορίζουν τη ζήτηση, καθιστώντας ακριβότερη τη χρηματοδότηση. Αντίστοιχη επίδραση μπορεί να έχει η άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων, όταν περνά στο κόστος δανεισμού επιχειρήσεων και νοικοκυριών.

Αυτό δημιουργεί το βασικό δίλημμα της Φρανκφούρτης: εάν η αγορά έχει ήδη αυξήσει σημαντικά το κόστος χρήματος, χρειάζεται ακόμη μία αύξηση από την ΕΚΤ;

Η απάντηση δεν προκύπτει μόνο από τις αποδόσεις των κρατικών τίτλων. Απαιτεί συνολική αξιολόγηση:

• Των όρων και της διαθεσιμότητας τραπεζικού δανεισμού.
• Της ζήτησης για στεγαστικά και επιχειρηματικά δάνεια.
• Της συναλλαγματικής ισοτιμίας και των χρηματιστηριακών αποτιμήσεων.
• Των επιπτώσεων στην κατανάλωση και στις επενδύσεις.

Η άνοδος του κόστους χρηματοδότησης μπορεί να βοηθά στον περιορισμό του πληθωρισμού. Εάν όμως εξελιχθεί σε απότομη πιστωτική πίεση, μπορεί να προκαλέσει μεγαλύτερη οικονομική επιβράδυνση από την επιδιωκόμενη.

Η ενέργεια δυσκολεύει την αναμονή

Στην άλλη πλευρά βρίσκεται η ενεργειακή ακρίβεια, την οποία τροφοδοτούν ο πόλεμος με το Ιράν και οι διαταραχές στον εφοδιασμό.

Η ΕΚΤ δεν μπορεί να παράγει περισσότερο πετρέλαιο ή φυσικό αέριο. Μπορεί, όμως, να προσπαθήσει να εμποδίσει τη μεταφορά ενός ενεργειακού σοκ σε ευρύτερη και επίμονη αύξηση τιμών.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν εμφανίζονται δευτερογενείς επιδράσεις: μετακύλιση του κόστους σε περισσότερα προϊόντα και υπηρεσίες, αλλαγή πληθωριστικών προσδοκιών και ενσωμάτωση της ακρίβειας στις μισθολογικές και τιμολογιακές αποφάσεις.

Επομένως, η γαλλική πίεση δεν εξαφανίζει την ανάγκη ελέγχου του πληθωρισμού. Μεταβάλλει το κόστος και τους κινδύνους κάθε επόμενης κίνησης.

Γιατί η Λαγκάρντ μπορεί να αποφύγει τις υποσχέσεις

Μια σαφής ένδειξη ότι δεν θα υπάρξει νέα αύξηση θα μπορούσε να ανακουφίσει τις αγορές. Θα περιόριζε, όμως, την ευελιξία της ΕΚΤ πριν από τον Δεκέμβριο.

Μέχρι τότε μπορούν να αλλάξουν οι ενεργειακές τιμές, η γαλλική δημοσιονομική εικόνα και οι χρηματοδοτικές συνθήκες.

Η πιθανότερη επικοινωνιακή ισορροπία είναι η διατήρηση επιλογών, χωρίς προδέσμευση ούτε για αύξηση ούτε για οριστικό τερματισμό της σύσφιγξης.

Δεν προκύπτει, άλλωστε, ότι η ΕΚΤ επιθυμεί να αντικαταστήσει τις αποφάσεις της γαλλικής δημοσιονομικής πολιτικής. Το ερώτημα για τη Φρανκφούρτη είναι πότε ένα εθνικό πρόβλημα αρχίζει να εμποδίζει τη λειτουργία της ενιαίας νομισματικής πολιτικής.

Το TPI είναι ασπίδα, αλλά όχι αυτόματο δίχτυ διάσωσης

Η ΕΚΤ διαθέτει το Transmission Protection Instrument — TPI, εργαλείο αγορών τίτλων για την αντιμετώπιση αδικαιολόγητων και άτακτων εξελίξεων στις αγορές που απειλούν τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής.

Η ενεργοποίησή του απαιτεί αξιολόγηση των συνθηκών και κριτηρίων, μεταξύ άλλων για τη δημοσιονομική και μακροοικονομική βιωσιμότητα.

Η αύξηση μιας απόδοσης ή ενός spread δεν ενεργοποιεί αυτομάτως παρέμβαση. Η ΕΚΤ πρέπει να κρίνει εάν πρόκειται για δυσλειτουργία της αγοράς ή για επίμονες πιέσεις που συνδέονται με τα οικονομικά δεδομένα της χώρας.

Επιπλέον, η χρήση ενός εργαλείου προστασίας της μετάδοσης δεν ταυτίζεται αναγκαστικά με χαλάρωση της συνολικής πολιτικής. Θεωρητικά, η ΕΚΤ μπορεί να διατηρεί περιοριστικά επιτόκια και ταυτόχρονα να αντιμετωπίζει συγκεκριμένες διαταραχές στις αγορές ομολόγων.

Το ευρώ προσθέτει μία ακόμη αντίφαση

Η εξασθένηση του ευρώ μπορεί να στηρίζει την ανταγωνιστικότητα των εξαγωγών και να αντισταθμίζει μέρος της χρηματοδοτικής πίεσης.

Ταυτόχρονα, αυξάνει δυνητικά το κόστος εισαγωγών που τιμολογούνται σε ξένο νόμισμα, μεταξύ αυτών της ενέργειας.

Έτσι, μια μεταβολή που διευκολύνει ορισμένες επιχειρήσεις μπορεί να δυσκολεύει τον έλεγχο του πληθωρισμού. Η κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής πρέπει να λαμβάνει υπόψη και τις δύο επιδράσεις.

Τι θα κρίνει την επόμενη κίνηση;

Η γαλλική κρίση μπορεί να ενισχύσει τα επιχειρήματα υπέρ της προσοχής, ιδίως εάν η άνοδος του κόστους δανεισμού περιορίσει σημαντικά τη ζήτηση ή μεταδοθεί σε άλλες αγορές.

Δεν ακυρώνει, όμως, αυτομάτως μια νέα αύξηση επιτοκίων.

Η απόφαση θα κριθεί από τη σχέση δύο κινδύνων: επίμονος πληθωρισμός ή υπερβολική χρηματοδοτική πίεση. Η συνεδρίαση της Πέμπτης θα δείξει πόσο βάρος δίνει η ΕΚΤ στον καθένα — και πόσο ανοιχτή παραμένει η πόρτα του Δεκεμβρίου.

Πηγή: pagenews.gr