Γεραπετρίτης προς Άγκυρα: «Επιχειρησιακή απάντηση» αν εμποδιστεί το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου

Σαφές μήνυμα αποτροπής από τον υπουργό Εξωτερικών στη Βουλή, εν αναμονή της ελληνικής NAVTEX για το Great Sea Interconnector. Η Αθήνα δηλώνει αποφασισμένη να προχωρήσει το έργο, με τον Γιώργο Γεραπετρίτη να εκτιμά ότι η Τουρκία δεν θα επιχειρήσει νέα παρεμπόδιση, αλλά να διαμηνύει ότι η Ελλάδα είναι προετοιμασμένη για κάθε ενδεχόμενο.

Ένα σαφές μήνυμα προς την Άγκυρα, με επίκεντρο την υπεράσπιση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων και την απρόσκοπτη υλοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, έστειλε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, κατά την ενημέρωση της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων και Εθνικής Άμυνας της Βουλής, την Τρίτη 3 Νοεμβρίου.

Η ελληνική πλευρά εμφανίζεται αποφασισμένη να προχωρήσει στην επόμενη φάση του Great Sea Interconnector (GSI), ενός έργου με στρατηγική σημασία για την ενεργειακή ασφάλεια της Ανατολικής Μεσογείου.

Το μήνυμα που μεταφέρθηκε από τον επικεφαλής της ελληνικής διπλωματίας ήταν συγκεκριμένο: ενδεχόμενη τουρκική παρεμπόδιση των εργασιών πόντισης του καλωδίου δεν θα αντιμετωπιστεί μόνο με διπλωματικές διαμαρτυρίες, αλλά θα υπάρξει επιχειρησιακή αντιμετώπιση.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που μεταδόθηκαν από την κοινοβουλευτική ενημέρωση, ο υπουργός επανέλαβε παράλληλα την εκτίμηση ότι η Τουρκία δεν θα επιλέξει να αντιδράσει στο πεδίο.

Η διατύπωση αυτή συνδυάζει δύο διαφορετικές πτυχές της ελληνικής στάσης: την επιδίωξη αποφυγής μιας νέας κρίσης και την προετοιμασία για το ενδεχόμενο η Άγκυρα να επιχειρήσει να εμποδίσει την πρόοδο του έργου.

Η ελληνική NAVTEX και το γαλλικό πλοίο που φέρνουν το καλώδιο στο προσκήνιο

Η παρέμβαση Γεραπετρίτη πραγματοποιήθηκε σε μια κρίσιμη χρονική συγκυρία, καθώς αναμένεται η έκδοση της σχετικής ελληνικής NAVTEX για τις εργασίες του γαλλικού πλοίου Abeille Marengo.

Η NAVTEX αποτελεί ναυτιλιακή ειδοποίηση προς τα πλοία για δραστηριότητες και κινδύνους στη θάλασσα. Στην προκειμένη περίπτωση, συνδέεται με τον προγραμματισμό των εργασιών για την ηλεκτρική διασύνδεση.

Το ζήτημα, ωστόσο, υπερβαίνει τον τεχνικό χαρακτήρα μιας υποθαλάσσιας υποδομής.

Η δυνατότητα υλοποίησης του GSI χωρίς παρεμβάσεις τρίτων χωρών συνδέεται με την εφαρμογή του Δικαίου της Θάλασσας και με την ελευθερία εγκατάστασης υποθαλάσσιων καλωδίων, υπό τους όρους που προβλέπει το διεθνές δίκαιο.

Η Τουρκία έχει κατά το παρελθόν αμφισβητήσει ελληνικές και κυπριακές θαλάσσιες αρμοδιότητες στην ευρύτερη περιοχή, δημιουργώντας εντάσεις γύρω από ερευνητικές δραστηριότητες.

Για την Αθήνα, η πρόοδος του έργου αποτελεί επομένως και ζήτημα συνέπειας στην άσκηση των δικαιωμάτων που αναγνωρίζει το διεθνές δίκαιο.

Γιατί ο Γεραπετρίτης εκτιμά ότι η Τουρκία δεν θα αντιδράσει

Ιδιαίτερη σημασία έχει η εκτίμηση που φέρεται να επανέλαβε ο υπουργός Εξωτερικών ότι η Άγκυρα δεν θα επιλέξει την επιχειρησιακή παρεμπόδιση του έργου.

Η εκτίμηση συνδέεται, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, με δύο παράγοντες: τη συμμετοχή γαλλικών επιχειρηματικών συμφερόντων και την ευρωπαϊκή διάσταση της χρηματοδότησης.

Η παρουσία γαλλικών συμφερόντων προσδίδει στο έργο ευρύτερη διεθνή διάσταση, καθώς ενδεχόμενη παρέμβαση δεν θα αφορούσε αποκλειστικά την Ελλάδα και την Κύπρο.

Παράλληλα, το Great Sea Interconnector αποτελεί έργο ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος, με στόχο την ενίσχυση της ενεργειακής διασυνδεσιμότητας και τη μείωση της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η γαλλική συμμετοχή ή η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση συνεπάγονται αυτομάτως στρατιωτική προστασία.

Αποτελούν, όμως, παράγοντες που αυξάνουν το διπλωματικό και οικονομικό κόστος μιας ενδεχόμενης παρεμπόδισης.

Τι σημαίνει «επιχειρησιακή αντιμετώπιση»

Η αναφορά σε επιχειρησιακή αντιμετώπιση αποτελεί το πιο σημαντικό στοιχείο της σημερινής ενημέρωσης.

Δεν περιορίζει την ελληνική αντίδραση σε επίπεδο δηλώσεων ή διπλωματικών διαβημάτων, αλλά παραπέμπει στην ετοιμότητα των αρμόδιων κρατικών μηχανισμών να διαχειριστούν ένα περιστατικό στο πεδίο.

Ωστόσο, δεν έχουν δημοσιοποιηθεί συγκεκριμένοι κανόνες εμπλοκής ή επιχειρησιακά μέτρα και δεν μπορεί να συναχθεί ότι ο υπουργός προανήγγειλε αυτομάτως στρατιωτική σύγκρουση.

Η διαφορά είναι ουσιώδης.

Η αποτρεπτική στάση αποσκοπεί στο να καταστήσει σαφές ότι η παρεμπόδιση του έργου δεν θεωρείται αποδεκτή, χωρίς να προεξοφλεί τον τρόπο διαχείρισης κάθε πιθανού περιστατικού.

Η ελληνική διπλωματία επιδιώκει έτσι να συνδυάσει τη συνέχιση των εργασιών με την αποφυγή ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.

Το GSI δεν είναι απλώς ένα καλώδιο – Είναι γεωπολιτική υποδομή

Το Great Sea Interconnector σχεδιάζεται για να συνδέσει ηλεκτρικά την Ελλάδα με την Κύπρο, δημιουργώντας μια κρίσιμη ενεργειακή γέφυρα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η σημασία του έργου είναι πολλαπλή.

Πρώτον, ενισχύει τις δυνατότητες της Κύπρου να αποκτήσει πρόσβαση στο ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα, περιορίζοντας την απομόνωση του νησιού.

Δεύτερον, μπορεί να διευκολύνει την ενσωμάτωση περισσότερης ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, καθώς οι διασυνδέσεις επιτρέπουν μεγαλύτερη ευελιξία στη διαχείριση της παραγωγής και της ζήτησης.

Τρίτον, προσδίδει στην Ελλάδα ενισχυμένο ρόλο ως κόμβο ενεργειακών υποδομών στην ευρύτερη περιοχή.

Και τέταρτον, συνδέει την ενεργειακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης με τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η στρατηγική αξία του GSI εξηγεί γιατί η συζήτηση γύρω από την πόντισή του δεν περιορίζεται στις οικονομικές και τεχνικές παραμέτρους του έργου.

Το μήνυμα προς την Άγκυρα και η ευρωπαϊκή διάσταση

Η τοποθέτηση του υπουργού Εξωτερικών αποκτά πρόσθετη βαρύτητα μέσα στο ευρύτερο περιβάλλον των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Η Αθήνα επιδιώκει τη διατήρηση διαύλων επικοινωνίας με την Τουρκία, χωρίς αυτό να σημαίνει αποδοχή περιορισμών σε δραστηριότητες που θεωρεί νόμιμες βάσει του διεθνούς δικαίου.

Στην περίπτωση του GSI, η ελληνική θέση συνδέει την υλοποίηση μιας ευρωπαϊκής ενεργειακής υποδομής με την ανάγκη αποτροπής μονομερών παρεμβάσεων.

Η ευρωπαϊκή διάσταση έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το έργο δεν αφορά μόνο τις διμερείς σχέσεις Ελλάδας–Κύπρου, αλλά εντάσσεται στον ευρύτερο σχεδιασμό της ΕΕ για ενεργειακές διασυνδέσεις και ανθεκτικότητα των υποδομών.

Ταυτόχρονα, η συνέχισή του απαιτεί συντονισμό μεταξύ των εμπλεκόμενων κρατών, των αρμόδιων φορέων και των αναδόχων.

Η ενημέρωση της Βουλής και το επόμενο βήμα

Ο Γιώργος Γεραπετρίτης ενημέρωσε την Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων και Εθνικής Άμυνας με δική του πρωτοβουλία, στο πλαίσιο συζήτησης για τις διατλαντικές σχέσεις και τις τελευταίες εξελίξεις στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών.

Η αναφορά στο καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου έφερε στο προσκήνιο ένα από τα σημαντικότερα ανοιχτά ζητήματα της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής στην Ανατολική Μεσόγειο.

Το άμεσο επόμενο βήμα είναι η έκδοση της σχετικής NAVTEX και η εξέλιξη των προγραμματισμένων εργασιών.

Η στάση της Τουρκίας θα αποτελέσει κρίσιμο παράγοντα για την πορεία τους.

Η Αθήνα, πάντως, διαμηνύει ότι η πολιτική βούληση για την υλοποίηση του έργου παραμένει δεδομένη και ότι η χώρα διαθέτει την ετοιμότητα να αντιμετωπίσει ενδεχόμενη παρεμπόδιση.

Πηγή: pagenews.gr