Καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου: Η Δευτέρα κρίνει το «όλα καλά» του Φιντάν — Αθήνα και Παρίσι στο τεστ της πράξης

Το «Abeille Marengo» ετοιμάζεται να αποπλεύσει από το Ηράκλειο, με Ελλάδα και Κύπρο σε διαρκή συντονισμό. Η γαλλική στήριξη προσθέτει στρατηγικό βάρος, ενώ η Άγκυρα δεν έχει αποσύρει δημοσίως τις αξιώσεις της.

«Όλα είναι φυσιολογικά, όλα είναι καλά». Η φράση του Χακάν Φιντάν χαμήλωσε τους τόνους γύρω από την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου. Τη Δευτέρα, όμως, η εικόνα θα αρχίσει να κρίνεται από την πορεία του γαλλικού ερευνητικού πλοίου και τη δυνατότητά του να εκτελέσει τις προγραμματισμένες εργασίες.

Το «Abeille Marengo» αναμένεται να αποπλεύσει από το Ηράκλειο στις 9 Νοεμβρίου, εφόσον το επιτρέψουν οι επιχειρησιακές και καιρικές συνθήκες. Η προετοιμασία αφορά την επανέναρξη των ερευνών για τον Great Sea Interconnector, ένα απαραίτητο βήμα προς την κατασκευή της διασύνδεσης.

Αθήνα και Λευκωσία επιμένουν ότι προχωρούν στις αρμόδιες διαδικασίες χωρίς να αναγνωρίζουν τουρκικό δικαίωμα έγκρισης. Η γαλλική συμμετοχή, επιχειρηματική και πολιτική, ενισχύει τη σημασία της επόμενης φάσης.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι συγκεκριμένο: θα συνεχιστούν οι εργασίες απρόσκοπτα, παρά την τουρκική αμφισβήτηση;

Η δήλωση Φιντάν δεν καταργεί την τουρκική ανακοίνωση

Η αποκλιμακωτική διατύπωση του Τούρκου υπουργού Εξωτερικών δεν συνοδεύτηκε από δημόσια εξήγηση για το τι ακριβώς θεωρεί η Άγκυρα ότι έχει διευθετηθεί.

Η επίσημη ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών εκδόθηκε στις 6 Νοεμβρίου και υποστήριζε ότι η σχεδιαζόμενη δραστηριότητα απαιτεί τουρκική συγκατάθεση, επικαλούμενη τις μονομερείς τουρκικές διεκδικήσεις στην περιοχή.

Η Αθήνα απορρίπτει αυτή τη θέση. Διπλωματικές πηγές υπογραμμίζουν ότι η εσωτερική διαχείριση της υπόθεσης από την Τουρκία δεν αφορά την ελληνική πλευρά.

Επομένως, η χαμηλότερη ένταση στις δηλώσεις αποτελεί θετικό σήμα, χωρίς να συνιστά από μόνη της εγκατάλειψη των τουρκικών απαιτήσεων. Η συμπεριφορά απέναντι στο πλοίο θα προσφέρει το πρώτο ουσιαστικό δεδομένο.

Από την αδειοδότηση στην εκτέλεση των εργασιών

Η ελληνική διαδικασία ολοκληρώθηκε μετά το αίτημα της Nexans, που κατατέθηκε για λογαριασμό της εταιρείας GSI.

Ακολούθησε η θετική γνωμοδότηση της αρμόδιας διυπουργικής επιτροπής και η απόφαση αδειοδότησης του υπουργού Εξωτερικών στις 6 Νοεμβρίου. Στη συνέχεια εκδόθηκε η προβλεπόμενη NAVTEX.

Η διάκριση παραμένει ουσιώδης: η υπουργική απόφαση αφορά την αδειοδότηση, ενώ η NAVTEX αποτελεί ναυτιλιακή ενημέρωση για τις εργασίες. Δεν οριοθετεί θαλάσσιες ζώνες ούτε επιλύει διαφορές δικαιοδοσίας.

Αντίστοιχα, η τουρκική αντι-NAVTEX καταγράφει την αμφισβήτηση της Άγκυρας, χωρίς να δημιουργεί αυτομάτως δικαίωμα αδειοδότησης ή να επιλύει υπέρ της τις θαλάσσιες διεκδικήσεις.

Κοινός σχεδιασμός Αθήνας και Λευκωσίας

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του ΕΡΤnews, Ελλάδα και Κύπρος βρίσκονται σε διαρκή επικοινωνία για την επιχειρησιακή εξέλιξη του έργου και την αντιμετώπιση της τουρκικής στάσης.

Κάθε χώρα προχωρά στις διαδικασίες που την αφορούν. Η κυπριακή NAVTEX προβλέπεται να τεθεί σε ισχύ στις 19 Νοεμβρίου, στο πλαίσιο του διαδοχικού προγραμματισμού των ερευνών.

Ο συντονισμός αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή η όδευση αφορά διαφορετικά θαλάσσια τμήματα και απαιτεί συνέχεια στις τεχνικές εργασίες. Μια επιτυχής αναχώρηση αποτελεί την αρχή· το ζητούμενο είναι η διατήρηση της δραστηριότητας σε όλη την προβλεπόμενη διαδρομή.

Ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου υποστήριξε ότι η άδεια ζητήθηκε και δόθηκε αποκλειστικά από τις ελληνικές αρχές, απορρίπτοντας συνεννόηση Ελλάδας–Τουρκίας για την αδειοδότηση.

Παράλληλα, δήλωσε ότι υπάρχει σχεδιασμός για τα ενδεχόμενα που μπορεί να προκύψουν, συστήνοντας ψυχραιμία.

Η γαλλική στήριξη και τα όριά της

Η παρουσία γαλλικών εταιρειών και πλοίου προσδίδει στην υπόθεση πρόσθετη ευρωπαϊκή διάσταση. Οι σχετικές δηλώσεις του Παρισιού υπογραμμίζουν επίσης το στρατηγικό ενδιαφέρον της Γαλλίας για την Ανατολική Μεσόγειο.

Η υπουργός Άμυνας Κατρίν Βοτρίν, σε δηλώσεις της που δημοσιεύθηκαν στα «Νέα» και μεταδόθηκαν από το ΕΡΤnews, ανέφερε:

«Η Γαλλία συμμετέχει ενεργά στην υπεράσπιση των συμφερόντων ασφαλείας της Ελλάδας».

Η τοποθέτηση ενισχύει το πολιτικό μήνυμα στήριξης. Δεν αποτελεί, ωστόσο, ανακοίνωση συγκεκριμένης αποστολής συνοδείας του ερευνητικού ή επιχειρησιακού μέτρου για τις επικείμενες εργασίες.

Η αποτελεσματικότητα της συνεργασίας θα κριθεί από τον συντονισμό, την πρόληψη εντάσεων και τη δυνατότητα συνέχισης του έργου.

Γιατί το καλώδιο έχει ευρωπαϊκό βάρος

Ο GSI προορίζεται να συνδέσει την Κύπρο με το ευρωπαϊκό ηλεκτρικό σύστημα μέσω Κρήτης, τερματίζοντας την ηλεκτρική της απομόνωση.

Το σκέλος Ελλάδας–Κύπρου προβλέπει αρχική ισχύ 1.000 MW, υποθαλάσσια διαδρομή περίπου 900 χιλιομέτρων και ευρωπαϊκή επιχορήγηση 657 εκατ. ευρώ. Στον ευρύτερο σχεδιασμό περιλαμβάνεται και η επέκταση προς το Ισραήλ.

Η σημασία του αφορά την ασφάλεια εφοδιασμού, τις αμφίδρομες ροές ηλεκτρικής ενέργειας και τη δυνατότητα συμμετοχής της Κύπρου σε μια περισσότερο διασυνδεδεμένη αγορά.

Αυτές οι προοπτικές εξαρτώνται από την ολοκλήρωση τεχνικών, χρηματοδοτικών και κατασκευαστικών σταδίων. Η επικείμενη έναρξη ερευνών αποτελεί πρόοδο, αλλά δεν σημαίνει ότι ολόκληρο το έργο βρίσκεται κοντά στην παράδοση.

Η πολιτική αντιπαράθεση παραμένει ανοιχτή

Το ΠΑΣΟΚ ζητά να προχωρήσει το έργο χωρίς υποχωρήσεις και υπογραμμίζει την ανάγκη εθνικού μετώπου.

Ο ΣΥΡΙΖΑ ζητά συγκεκριμένες εγγυήσεις ότι δεν θα επαναληφθούν οι δυσκολίες που καταγράφηκαν στην Κάσο. Το ΚΚΕ απορρίπτει τις τουρκικές αξιώσεις, διαφωνώντας παράλληλα με την ενεργειακή στρατηγική που υπηρετεί το έργο. Η Ελληνική Λύση κατηγορεί την κυβέρνηση για διστακτικότητα.

Η κυβέρνηση καλείται πλέον να στηρίξει τις διαβεβαιώσεις της με συνέχεια των εργασιών, διατηρώντας σαφή ενημέρωση για κάθε εξέλιξη.

Από την Κρήτη, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας έδωσε έμφαση στον ευρωπαϊκό χαρακτήρα της διασύνδεσης:

«Πρόκειται για ένα ευρωπαϊκό έργο που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση με εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ και φυσικά δεν πρόκειται για καμία πρόκληση της Ελλάδας απέναντι σε κανέναν».

Πηγή: pagenews.gr