Μη κρατικά πανεπιστήμια: «Πράσινο φως» σε επτά παραρτήματα – Ποιοι πέρασαν και ποιοι έμειναν εκτός

Τέσσερις νέες αιτήσεις και τρεις επαναξιολογήσεις έλαβαν άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας για το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027. Georgetown, Iowa State, Roger Williams, Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου, Derby, Essex και Sorbonne Paris Nord αλλάζουν τον χάρτη της Ανώτατης Εκπαίδευσης, ενώ δύο φάκελοι απορρίφθηκαν και η τελική μάχη μεταφέρεται πλέον στην πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών.

Επτά άδειες και μια νέα φάση για την ελληνική Ανώτατη Εκπαίδευση

Στη δεύτερη και ιδιαίτερα κρίσιμη φάση περνά η μεταρρύθμιση για τα μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια, μετά την υπογραφή επτά αποφάσεων χορήγησης άδειας εγκατάστασης και λειτουργίας παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων στην Ελλάδα.

Οι άδειες αφορούν τέσσερις νέες αιτήσεις και τρεις φακέλους επαναξιολόγησης, με προοπτική λειτουργίας από το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027. Οι αποφάσεις ελήφθησαν μετά τη σύμφωνη γνώμη της Εθνικής Αρχής Ανώτατης Εκπαίδευσης και του ΕΟΠΠΕΠ, ενώ για ιδρύματα με έδρα εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης ζητήθηκε και η γνώμη του υπουργείου Εξωτερικών.

Η εξέλιξη δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι τα νέα ιδρύματα μπορούν αυτομάτως να αρχίσουν να εγγράφουν φοιτητές σε οποιοδήποτε πρόγραμμα. Μετά την αδειοδότηση του φορέα ακολουθεί η ξεχωριστή διαδικασία πιστοποίησης των προγραμμάτων σπουδών από την ΕΘΑΑΕ.

Ποια επτά πανεπιστήμια πήραν άδεια

Τα μητρικά ιδρύματα που εγκρίθηκαν είναι:

1. Georgetown University, σε συνεργασία με τον Όμιλο ΔΕΗ
2. Iowa State University of Science and Technology, σε συνεργασία με την Αμερικανική Γεωργική Σχολή Θεσσαλονίκης
3. Roger Williams University, σε συνεργασία με το Αμερικανικό Κολλέγιο Ελλάδος – Deree
4. Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου
5. University of Derby, σε συνεργασία με το Mediterranean College
6. University of Essex, σε συνεργασία με το Aegean College
7. Université Sorbonne Paris Nord, σε συνεργασία με το Institution d’Études Francophones – IdEF.

Από τα επτά εγκεκριμένα παραρτήματα, τα έξι προγραμματίζεται να λειτουργήσουν στην Αθήνα, ενώ το Iowa State θα έχει παρουσία στη Θεσσαλονίκη.

Οι τέσσερις νέες αιτήσεις που πέρασαν τον έλεγχο

Ιδιαίτερο πολιτικό και ακαδημαϊκό βάρος έχει η έγκριση και των τεσσάρων νέων φακέλων που αξιολογήθηκαν στον συγκεκριμένο κύκλο.

Το Roger Williams University προχωρά σε συνεργασία με το Deree, το Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου αποκτά αυτοτελή παρουσία, το Georgetown University συνδέεται με τον Όμιλο ΔΕΗ, ενώ το Iowa State Universityσυνεργάζεται με την Αμερικανική Γεωργική Σχολή στη Θεσσαλονίκη.

Οι συμπράξεις αυτές διευρύνουν το μοντέλο των μη κρατικών πανεπιστημίων πέρα από τις παραδοσιακές συνεργασίες με κολέγια. Εισάγουν στο νέο τοπίο εταιρικούς και εκπαιδευτικούς οργανισμούς με ειδικό βάρος στους τομείς της ενέργειας, της γεωργίας, της τεχνολογίας και της εφαρμοσμένης έρευνας.

Η συνεργασία του Georgetown με τη ΔΕΗ, για παράδειγμα, μπορεί να αποκτήσει ξεχωριστή σημασία, εφόσον τα προγράμματα που θα πιστοποιηθούν συνδεθούν με την ενεργειακή μετάβαση, τη διοίκηση, τις διεθνείς σχέσεις ή τις νέες τεχνολογίες. Αντίστοιχα, η παρουσία του Iowa State στη Θεσσαλονίκη ενισχύει την προοπτική δημιουργίας ενός εκπαιδευτικού πόλου γύρω από την αγροδιατροφή, την καινοτομία και τις επιστήμες παραγωγής.

Derby, Essex και Sorbonne κέρδισαν τη δεύτερη ευκαιρία

Από τις πέντε επανακατατεθείσες αιτήσεις που είχαν απορριφθεί στον προηγούμενο κύκλο, εγκρίθηκαν οι τρεις.

Το University of Derby, το University of Essex και το Université Sorbonne Paris Nord επανήλθαν με αναμορφωμένους φακέλους και πέρασαν τη νέα αξιολόγηση.

Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι η απόρριψη μιας αίτησης δεν λειτουργεί κατ’ ανάγκην ως οριστικός αποκλεισμός. Τα ιδρύματα έχουν τη δυνατότητα να διορθώσουν ελλείψεις σε υποδομές, στελέχωση, διοικητική οργάνωση ή συστήματα διασφάλισης ποιότητας και να διεκδικήσουν εκ νέου την αδειοδότησή τους.

Παράλληλα, όμως, η έγκριση μόνο τριών από τους πέντε επανακατατεθέντες φακέλους ενισχύει το κυβερνητικό επιχείρημα ότι η διαδικασία δεν είναι τυπική ούτε αυτοματοποιημένη.

Ποιοι κόπηκαν και γιατί

Εκτός αδειοδότησης έμειναν:

• το London Metropolitan University, σε συνεργασία με το City Unity College,
• το University of West London, σε συνεργασία με το BCA.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που δημοσιεύθηκαν, ο φάκελος της συνεργασίας με το City Unity College φέρεται να αντιμετώπισε πρόβλημα λόγω προηγούμενης μη πιστοποιημένης συνεργασίας, ενώ για το BCA αναφέρθηκε ζήτημα κτιριακής συστέγασης με κολέγιο. Οι λόγοι αυτοί έχουν αποδοθεί σε πηγές και όχι σε αναλυτική δημόσια αιτιολόγηση των αρμόδιων αρχών, επομένως απαιτείται προσοχή ως προς την οριστική τους αποτίμηση.

Οι δύο απορρίψεις αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς καταδεικνύουν ότι η θεσμική αξιολόγηση δεν αφορά μόνο το διεθνές κύρος του μητρικού πανεπιστημίου. Εξετάζεται ολόκληρη η ελληνική δομή λειτουργίας: οι εγκαταστάσεις, η αυτοτέλεια, η διοίκηση, το προσωπικό, οι διαδικασίες ποιότητας και η πραγματική σύνδεση με το μητρικό ίδρυμα.

Η αίτηση του Sunderland μεταφέρεται για το 2027

Η αίτηση του University of Sunderland, σε συνεργασία με το Κολλέγιο DEI στη Θεσσαλονίκη, δεν περιλαμβάνεται στις φετινές κρίσεις, καθώς αφορά το ακαδημαϊκό έτος 2027-2028.

Η διαδικασία αξιολόγησής της αναμένεται να αρχίσει από τον Φεβρουάριο του 2027.

Επομένως, δεν πρόκειται για απόρριψη ή καθυστέρηση του ίδιου κύκλου, αλλά για αίτηση με διαφορετικό χρονοδιάγραμμα λειτουργίας.

Η άδεια του ιδρύματος δεν ισοδυναμεί με πιστοποίηση πτυχίων

Το επόμενο βήμα είναι ίσως και το πιο ουσιαστικό.

Η ΕΘΑΑΕ θα εξετάσει ξεχωριστά κάθε πρόγραμμα σπουδών, αξιολογώντας:

• το ακαδημαϊκό περιεχόμενο,
• τα μαθησιακά αποτελέσματα,
• τα προσόντα του διδακτικού προσωπικού,
• τη σχέση με το μητρικό πανεπιστήμιο,
• τις ερευνητικές και εργαστηριακές υποδομές,
• τη φοιτητική υποστήριξη,
• τους μηχανισμούς εσωτερικής αξιολόγησης.

Μόνο όσα προγράμματα λάβουν πιστοποίηση θα μπορούν να λειτουργήσουν κανονικά. Η διάκριση αυτή είναι κρίσιμη: η σημερινή απόφαση αφορά την άδεια εγκατάστασης και λειτουργίας του νομικού προσώπου και όχι μια άνευ όρων έγκριση κάθε σχολής ή τίτλου σπουδών.

Ζαχαράκη: «Δεν υπάρχουν εκπτώσεις και εξαιρέσεις»

Η υπουργός Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη παρουσίασε τον δεύτερο κύκλο αδειοδότησης ως επιβεβαίωση ότι η μεταρρύθμιση αποκτά συνέχεια και θεσμικό βάθος.

«Πέρυσι κάναμε το πρώτο βήμα. Φέτος αποδεικνύουμε ότι η ιστορική αυτή μεταρρύθμιση δεν ήταν μια μόνο στιγμή, αλλά η πυξίδα για μια νέα πορεία στην ελληνική Ανώτατη Εκπαίδευση», ανέφερε.

Η υπουργός έδωσε έμφαση στην αυστηρή αξιολόγηση, στα ακαδημαϊκά κριτήρια και στον ρόλο της ΕΘΑΑΕ, υποστηρίζοντας ότι οι εγκρίσεις αλλά και οι απορρίψεις αποδεικνύουν πως «δεν υπάρχουν εκπτώσεις και εξαιρέσεις, αλλά κανόνες που ισχύουν για όλους».

Παράλληλα, επιχείρησε να αποσυνδέσει τη μεταρρύθμιση από τη σύγκρουση δημόσιου και μη κρατικού πανεπιστημίου, επιμένοντας ότι η κυβερνητική στρατηγική προβλέπει ταυτόχρονη ενίσχυση των δημόσιων ΑΕΙ με χρηματοδότηση, φοιτητική μέριμνα, νέες υποδομές, έρευνα και διεθνείς συνεργασίες.

Παπαϊωάννου: «Αλλάζει ο ακαδημαϊκός χάρτης της χώρας»

Ο υφυπουργός Παιδείας, αρμόδιος για την Ανώτατη Εκπαίδευση, Νίκος Παπαϊωάννου, χαρακτήρισε την ολοκλήρωση του δεύτερου κύκλου ως ορόσημο μιας μεταρρύθμισης που, όπως δήλωσε, αφήνει πίσω τις «ιδεολογικές αγκυλώσεις του παρελθόντος».

Κατά τον υφυπουργό, η συνύπαρξη δημόσιων ΑΕΙ και ΝΠΠΕ μπορεί να ενισχύσει την ανταγωνιστικότητα του ελληνικού συστήματος, να δημιουργήσει νέες συνεργασίες και να προσελκύσει επενδύσεις στην έρευνα και στην καινοτομία.

Η κυβέρνηση επενδύει πολιτικά στην άποψη ότι η Ελλάδα μπορεί να μετατραπεί από χώρα εξαγωγής φοιτητών σε περιφερειακό εκπαιδευτικό κόμβο, προσελκύοντας τόσο διεθνή πανεπιστήμια όσο και φοιτητές από τη Νοτιοανατολική Ευρώπη, την Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.

Οι ευκαιρίες αλλά και τα δύσκολα ερωτήματα

Η είσοδος επτά ακόμη διεθνών ιδρυμάτων μπορεί να ενισχύσει τον ανταγωνισμό, τη διεθνοποίηση και τη σύνδεση της εκπαίδευσης με την αγορά εργασίας. Μπορεί επίσης να περιορίσει τη φυγή νέων στο εξωτερικό και να δημιουργήσει νέες θέσεις για ακαδημαϊκούς και διοικητικό προσωπικό.

Ταυτόχρονα, όμως, ανοίγει μια σειρά κρίσιμων ερωτημάτων:

Θα υπάρχει πράγματι ακαδημαϊκή αυτονομία ή ορισμένα παραρτήματα θα λειτουργούν ως αναβαθμισμένα κολέγια; Θα διαθέτουν σταθερό διδακτικό και ερευνητικό προσωπικό; Θα αναπτύξουν πραγματική έρευνα ή θα επικεντρωθούν κυρίως στη διδασκαλία; Πώς θα διασφαλίζεται ότι οι τίτλοι θα έχουν το ίδιο ακαδημαϊκό βάρος με εκείνους του μητρικού ιδρύματος;

Οι απαντήσεις δεν θα δοθούν μόνο από τον νόμο ή από τις άδειες. Θα κριθούν στην καθημερινή λειτουργία, στις πιστοποιήσεις, στους ελέγχους και στην ποιότητα των πρώτων αποφοίτων.

Ένας νέος ακαδημαϊκός χάρτης αρχίζει να διαμορφώνεται

Οι επτά άδειες αποτελούν σαφές πολιτικό ορόσημο. Η μεταρρύθμιση περνά πλέον από τη θεωρητική και νομοθετική αντιπαράθεση στην πρακτική εφαρμογή.

Η επιτυχία της, ωστόσο, δεν θα μετρηθεί από τον αριθμό των ξένων σημάτων που θα εμφανιστούν στην Αθήνα και στη Θεσσαλονίκη. Θα κριθεί από το εάν τα νέα παραρτήματα θα προσφέρουν σπουδές πραγματικά πανεπιστημιακού επιπέδου, θα παράγουν έρευνα, θα λειτουργούν με διαφάνεια και θα δημιουργήσουν υγιή πίεση αναβάθμισης σε ολόκληρο το σύστημα.

Η Ελλάδα κάνει ένα ακόμη βήμα προς ένα πιο ανοιχτό και διεθνοποιημένο ακαδημαϊκό μοντέλο. Η επόμενη και δυσκολότερη δοκιμασία είναι να αποδείξει ότι η εξωστρέφεια μπορεί να συνδυαστεί με ποιότητα, αυστηρή εποπτεία και ουσιαστική ενίσχυση του δημόσιου πανεπιστημίου.

Πηγή: pagenews.gr