Οι διαταραχές στα Στενά του Ορμούζ, τα πλήγματα σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και η μείωση των ρωσικών εξαγωγών ντίζελ έχουν εκτινάξει τα περιθώρια διύλισης σε ιστορικά επίπεδα. Οι πετρελαϊκοί όμιλοι καταγράφουν απρόσμενα κέρδη, αλλά η αγορά γνωρίζει ότι πρόκειται για μια άνθηση που στηρίζεται στον πόλεμο και στη σπανιότητα — όχι σε μόνιμη αύξηση της ζήτησης.
Αλγερία, Λιβύη, Αίγυπτος, Τυνησία και Μαρόκο αναδεικνύονται σε κρίσιμους κρίκους της μεταρωσικής ενεργειακής στρατηγικής της Ευρώπης. Ωστόσο, τα περιορισμένα διαθέσιμα αποθέματα προς εξαγωγή, οι πολιτικοί κίνδυνοι και οι δύο ανταγωνιστικοί αγωγοί από τη Νιγηρία δείχνουν ότι η Βόρεια Αφρική μπορεί να μειώσει —όχι να εξαλείψει— την ευρωπαϊκή εξάρτηση από το LNG.
Η κρίση στον Περσικό Κόλπο και ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν αποτελούν πλέον δύο ξεχωριστά μέτωπα. Δημιουργούν ένα ενιαίο γεωπολιτικό σύστημα υψηλού κινδύνου, όπου κάθε νέα ένταση επηρεάζει τις ενεργειακές αγορές, τη ναυσιπλοΐα και τη στρατηγική ασφάλεια της Ευρώπης. Από τα Στενά του Ορμούζ έως τη Βαλτική και τη Μαύρη Θάλασσα, διαμορφώνεται ένας νέος χάρτης διαρκούς αστάθειας.
Η στρατηγική της Τεχεράνης να χρησιμοποιεί τα Στενά του Ορμούζ ως γεωπολιτικό όπλο φαίνεται να δοκιμάζεται. Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Ομάν και ΗΠΑ δημιουργούν ένα νέο πλέγμα ενεργειακών και εμπορικών διαδρομών που περιορίζει σταδιακά την ικανότητα του Ιράν να επηρεάζει το παγκόσμιο εμπόριο.
Η σύγκρουση μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν δεν αποτελεί πλέον μια πρόσκαιρη γεωπολιτική κρίση. Δημιουργεί ένα νέο, μόνιμο περιβάλλον κινδύνου για τις παγκόσμιες ενεργειακές αγορές, όπου η ασφάλεια των θαλάσσιων διαδρόμων αποκτά την ίδια βαρύτητα με την τιμή του πετρελαίου. Οι εισαγωγείς αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές, ενώ οι παραγωγοί του Κόλπου καλούνται να προσαρμοστούν σε μια νέα πραγματικότητα.
Μπορεί ένας υπόγειος πετρελαϊκός αγωγός από τον Περσικό Κόλπο έως τη Μεσόγειο να μετατραπεί στο μεγαλύτερο έργο ενεργειακής ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης; Η συζήτηση επιστρέφει στο προσκήνιο, καθώς οι γεωπολιτικές κρίσεις στη Μέση Ανατολή, οι επιθέσεις στη ναυσιπλοΐα και η αναζήτηση στρατηγικής ενεργειακής αυτονομίας επαναφέρουν ένα σχέδιο που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν υπερβολικά φιλόδοξο.
Η Άγκυρα και η Βαγδάτη ανεβάζουν επίπεδο στη στρατηγική συνεργασία τους, με επίκεντρο τον αγωγό Κιρκούκ–Τσεϊχάν, τη συμμετοχή της TPAO στα κοιτάσματα του Κιρκούκ και την προοπτική μετατροπής της Τουρκίας στον βασικό ενεργειακό κόμβο της Ανατολικής Μεσογείου και της Ευρώπης.
Η ανάλυση της Wood Mackenzie προειδοποιεί ότι η Ευρώπη εισέρχεται στον χειμώνα 2026-2027 με ιστορικά χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου, περιορισμένη παγκόσμια προσφορά LNG και αυξημένο γεωπολιτικό κίνδυνο στα Στενά του Ορμούζ.
Πηγή: Axios | Η δραστική μείωση των κινεζικών εισαγωγών πετρελαίου απορρόφησε μεγάλο μέρος του σοκ από τον πόλεμο ΗΠΑ–Ιράν, αναδεικνύοντας το Πεκίνο σε καθοριστικό παράγοντα της παγκόσμιας ενεργειακής ισορροπίας.
Πηγή: Al Monitor | Το Πεκίνο εξασφαλίζει ασφαλή διέλευση των δεξαμενόπλοιών του από την Ερυθρά Θάλασσα, διατηρεί τις εισαγωγές ιρανικού και σαουδαραβικού πετρελαίου και προετοιμάζεται για έναν παρατεταμένο πόλεμο ΗΠΑ–Ιράν.
Η αποδέσμευση από το ρωσικό φυσικό αέριο μπαίνει στην τελική ευθεία, όμως η νέα στρατηγική των Βρυξελλών αποδεικνύεται πιο εύθραυστη απ' όσο φαίνεται. Η Αίγυπτος έχει μετατραπεί σε εισαγωγέα LNG, ενώ η Ευρώπη βασίζεται ουσιαστικά σε δύο μόνο χώρες – την Αλγερία και τη Λιβύη – για να καλύψει ένα κρίσιμο ενεργειακό κενό.
Η συμφωνία Ηνωμένων Πολιτειών και Σαουδικής Αραβίας ανοίγει έναν νέο στρατηγικό κύκλο συνεργασίας, με ενεργειακά, οικονομικά και γεωπολιτικά ανταλλάγματα που αλλάζουν τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή.
Η παγκόσμια πείνα υποχώρησε για τρίτη συνεχόμενη χρονιά, όμως ο ΟΗΕ προειδοποιεί ότι η πρόοδος παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη. Η ενεργειακή αστάθεια, οι συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή, οι διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές και η κλιματική αλλαγή μετατρέπουν την επισιτιστική ασφάλεια σε ζήτημα γεωπολιτικής ισχύος και διεθνούς ενεργειακής σταθερότητας.
Η κλιμάκωση των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή εκτόξευσε το Brent πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι, αναζωπυρώνοντας τους φόβους για νέα ενεργειακή κρίση, άνοδο του πληθωρισμού και επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας.
Η παγκόσμια ενεργειακή σκακιέρα αλλάζει δραματικά. Οι ΗΠΑ, η Σαουδική Αραβία και η Ρωσία κυριαρχούν στην παραγωγή, όμως η πραγματική μάχη για το μέλλον του πετρελαίου μεταφέρεται στην Ασία, όπου Κίνα και Ινδία διαμορφώνουν πλέον την παγκόσμια ζήτηση. Η ισχύς δεν ανήκει πλέον μόνο σε όποιον παράγει, αλλά και σε όποιον καταναλώνει.
Η σύγκρουση για τη Dynagas του Γιώργου Προκοπίου αποκαλύπτει ότι πίσω από το 21ο πακέτο κυρώσεων της Ε.Ε. διεξάγεται μια μάχη για τον έλεγχο της ευρωπαϊκής ναυτιλίας, της ενεργειακής ασφάλειας και της γεωοικονομικής ισχύος.
Λίγους μήνες πριν από την πλήρη απαγόρευση του ρωσικού LNG, η Ευρωπαϊκή Ένωση απορρόφησε σχεδόν ολόκληρη την παραγωγή του μεγαλύτερου έργου υγροποιημένου φυσικού αερίου της Ρωσίας. Γαλλία, Βέλγιο και Ισπανία πρωταγωνίστησαν στις αγορές, αποκαλύπτοντας το παράδοξο μιας Ευρώπης που επιταχύνει την ενεργειακή απεξάρτηση από τη Μόσχα — αλλά πρώτα γεμίζει τις δεξαμενές της με ρωσικό αέριο.
Η νέα στρατηγική του Ντόναλντ Τραμπ στα Στενά του Ορμούζ δημιουργεί ένα γεωπολιτικό παράδοξο: η Ουάσιγκτον φαίνεται να υιοθετεί μια λογική που μέχρι πρόσφατα κατηγορούσε την Τεχεράνη ότι επιδιώκει. Το διακύβευμα πλέον δεν είναι μόνο ο έλεγχος του σημαντικότερου ενεργειακού διαδρόμου του πλανήτη, αλλά ποιος έχει το δικαίωμα να χρεώνει την ασφάλειά του.
Ο πόλεμος Ισραήλ–Ιράν δεν άλλαξε μόνο τις στρατιωτικές ισορροπίες. Ανέδειξε ένα νέο ενεργειακό και διπλωματικό δόγμα, όπου οι δίαυλοι επικοινωνίας, τα Στενά του Ορμούζ και ο έλεγχος των θαλάσσιων ενεργειακών ροών αποκτούν μεγαλύτερη σημασία ακόμη και από τα ίδια τα όπλα. Δύο χώρες, το Πακιστάν και το Ομάν, βρέθηκαν στο επίκεντρο αυτής της νέας γεωπολιτικής σκακιέρας.
Η επαναφορά του αμερικανικού αποκλεισμού και η αμφιλεγόμενη εξαγγελία για χρέωση 20% στα διερχόμενα φορτία μετατρέπουν τα Στενά του Ορμούζ σε πεδίο στρατιωτικού και οικονομικού ελέγχου. Για τις αραβικές χώρες, όμως, το πραγματικό δίλημμα είναι βαθύτερο: αποτροπή και περιφερειακή συνεργασία ή μόνιμη εξάρτηση από τις μεταβαλλόμενες επιλογές της Ουάσιγκτον.
POLITICO: Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες θα αναλάβουν τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ ως «εγγυητής ασφαλείας», προαναγγέλλοντας επιβολή τέλους 20% σε όλα τα φορτία που διέρχονται από τη σημαντικότερη ενεργειακή αρτηρία του πλανήτη.
