Πετρέλαιο πάνω από 90 δολάρια: Η σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν απειλεί με νέο παγκόσμιο ενεργειακό και πληθωριστικό σοκ

Η κλιμάκωση των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή εκτόξευσε το Brent πάνω από τα 90 δολάρια το βαρέλι, αναζωπυρώνοντας τους φόβους για νέα ενεργειακή κρίση, άνοδο του πληθωρισμού και επιβράδυνση της παγκόσμιας οικονομίας.

Το πετρέλαιο επιστρέφει στο επίκεντρο της γεωπολιτικής

Η πρώτη αντίδραση των διεθνών αγορών μετά τη νέα στρατιωτική κλιμάκωση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν ήταν άμεση και έντονη. Η τιμή του Brent ξεπέρασε την Κυριακή τα 90 δολάρια ανά βαρέλι, φτάνοντας στα 90,88 δολάρια, στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων μηνών, καθώς οι επενδυτές αποτιμούν πλέον σοβαρό κίνδυνο διαταραχής της προσφοράς πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή.

Η άνοδος καταγράφηκε στην πρώτη μεγάλη συνεδρίαση μετά την επιβεβαίωση του θανάτου Αμερικανών στρατιωτών από ιρανική πυραυλική επίθεση στην Ιορδανία και τις νέες αμερικανικές επιδρομές κατά στρατιωτικών στόχων στο Ιράν. Η αγορά ενσωματώνει πλέον ένα αυξημένο «γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου» (geopolitical risk premium) στις τιμές του αργού.

Από την ασφάλεια στην οικονομία

Η εξέλιξη επιβεβαιώνει για ακόμη μία φορά ότι οι γεωπολιτικές συγκρούσεις δεν παραμένουν αποκλειστικά στρατιωτικές. Πολύ γρήγορα μετατρέπονται σε οικονομικό ζήτημα με παγκόσμιες συνέπειες.

Η Μέση Ανατολή εξακολουθεί να παράγει σχεδόν το ένα τρίτο του παγκόσμιου πετρελαίου, ενώ από τα Στενά του Ορμούζ διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης αργού. Ακόμη και χωρίς πραγματική διακοπή των εξαγωγών, η πιθανότητα επέκτασης των συγκρούσεων αρκεί για να αυξήσει σημαντικά το κόστος της ενέργειας.

Οι αγορές δεν τιμολογούν μόνο όσα συμβαίνουν σήμερα, αλλά κυρίως όσα φοβούνται ότι μπορεί να συμβούν αύριο.

Νέος πονοκέφαλος για τις κεντρικές τράπεζες

Η νέα άνοδος του πετρελαίου έρχεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη συγκυρία για τις μεγάλες οικονομίες.

Οι κεντρικές τράπεζες σε ΗΠΑ και Ευρώπη βρίσκονται στη διαδικασία αποκλιμάκωσης των υψηλών επιτοκίων μετά τη μεγάλη μάχη κατά του πληθωρισμού. Ωστόσο, μια παρατεταμένη αύξηση στις τιμές της ενέργειας θα μπορούσε να ανατρέψει τους σχεδιασμούς τους.

Ακριβότερο πετρέλαιο σημαίνει:

• υψηλότερες τιμές στα καύσιμα,
• ακριβότερες μεταφορές και logistics,
• αυξημένο κόστος παραγωγής για τη βιομηχανία,
• νέα πίεση στις τιμές των τροφίμων και των βασικών αγαθών.

Με άλλα λόγια, το ενεργειακό σοκ κινδυνεύει να μετατραπεί ξανά σε πληθωριστικό σοκ.

Η αγορά φοβάται περισσότερο τη διάρκεια παρά την ένταση

Οι περισσότεροι αναλυτές επισημαίνουν ότι η σημερινή άνοδος των τιμών δεν οφείλεται τόσο στις μέχρι τώρα απώλειες παραγωγής όσο στην πιθανότητα μιας παρατεταμένης στρατιωτικής αντιπαράθεσης.

Εάν οι συγκρούσεις επεκταθούν ή επηρεάσουν κρίσιμες ενεργειακές υποδομές ή τη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο, το Brent θα μπορούσε να κινηθεί ακόμη υψηλότερα, με ορισμένες επενδυτικές τράπεζες να μην αποκλείουν ακόμη και επίπεδα άνω των 100 δολαρίων ανά βαρέλι.

Η εμπειρία των τελευταίων δεκαετιών δείχνει ότι οι αγορές ενέργειας αντιδρούν δυσανάλογα όταν τίθεται υπό αμφισβήτηση η ασφάλεια των θαλάσσιων εμπορικών οδών.

Η νέα γεωοικονομία της αστάθειας

Πέρα από τις άμεσες επιπτώσεις στις τιμές των καυσίμων, η νέα κρίση αναδεικνύει μια βαθύτερη μεταβολή στη διεθνή οικονομία. Η ενέργεια επανέρχεται ως εργαλείο γεωπολιτικής ισχύος, ενώ οι αγορές καλούνται να λειτουργήσουν σε ένα περιβάλλον όπου οι στρατιωτικές εξελίξεις επηρεάζουν άμεσα τις επενδύσεις, το εμπόριο και τη νομισματική πολιτική.

Για τις κυβερνήσεις, η εξίσωση γίνεται ολοένα δυσκολότερη: πρέπει ταυτόχρονα να διαχειριστούν την ενεργειακή ασφάλεια, να συγκρατήσουν τον πληθωρισμό και να προστατεύσουν την οικονομική ανάπτυξη.

Η εκτόξευση του Brent πάνω από τα 90 δολάρια δεν αποτελεί απλώς μια ακόμη διακύμανση της αγοράς. Είναι η πρώτη οικονομική προειδοποίηση ότι η νέα φάση της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή μπορεί να εξελιχθεί σε μια ευρύτερη γεωοικονομική κρίση, με επιπτώσεις πολύ πέρα από τα πεδία των μαχών.

Πηγή: pagenews.gr