Αυθαίρετα, οικοδομικές άδειες και Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου: Οι κρίσιμες προθεσμίες για τους ιδιοκτήτες

Χιλιάδες ακίνητα κινδυνεύουν να «κολλήσουν» σε μεταβιβάσεις, γονικές παροχές και αγοραπωλησίες αν δεν κλείσουν οι τεχνικές εκκρεμότητες

Μπροστά σε νέο κύκλο προθεσμιών και μεταβατικών ρυθμίσεων βρίσκονται χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων, καθώς αυθαίρετα, οικοδομικές άδειες και Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου επηρεάζουν πλέον άμεσα κάθε πράξη στην αγορά.

Παρά τις παρατάσεις των τελευταίων ετών, μηχανικοί προειδοποιούν ότι πολλοί ιδιοκτήτες εξακολουθούν να αφήνουν ανοιχτούς φακέλους, περιμένοντας νέα γενική παράταση. Αυτή η λογική είναι επικίνδυνη. Στην πράξη, χωρίς πλήρη τεχνικό φάκελο, τακτοποιήσεις και σωστά στοιχεία, ένα ακίνητο μπορεί να μπλοκάρει σε πώληση, γονική παροχή, δωρεά ή τραπεζική χρηματοδότηση.

Αυθαίρετα: Προθεσμία έως 31 Μαρτίου 2028

Για τα αυθαίρετα κατηγοριών 1 έως 4, η δυνατότητα ολοκλήρωσης δηλώσεων παρατείνεται έως τις 31 Μαρτίου 2028.

Η προθεσμία αφορά ιδιοκτήτες που:

• δεν έχουν ολοκληρώσει την τακτοποίηση,
• έχουν εκκρεμή δικαιολογητικά,
• δεν έχουν ανεβάσει πλήρη τεχνικά στοιχεία,
• έχουν οικονομικές υποχρεώσεις,
• ή χρειάζονται συμπληρωματικές τεχνικές εκθέσεις.

Όσοι δεν προχωρήσουν εγκαίρως, κινδυνεύουν να βρεθούν με ακίνητα που δεν μπορούν να μεταβιβαστούν ή να αξιοποιηθούν επενδυτικά.

Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου: Το νέο «διαβατήριο» του ακινήτου

Η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου έχει γίνει βασικό προαπαιτούμενο για πολλές συμβολαιογραφικές πράξεις.

Για ειδικά κτίρια και ορισμένες κατηγορίες ακινήτων, η προθεσμία ολοκλήρωσης μεταφέρεται έως την 1η Φεβρουαρίου 2028.

Η Ταυτότητα περιλαμβάνει τον πλήρη ψηφιακό φάκελο του ακινήτου:

• οικοδομική άδεια,
• σχέδια,
• δηλώσεις αυθαιρέτων,
• ενεργειακά στοιχεία,
• τεχνικά δεδομένα,
• στοιχεία επιφανειών και χρήσεων.

Στην αγορά ήδη καταγράφονται καθυστερήσεις σε μεταβιβάσεις επειδή λείπουν σχέδια, υπάρχουν διαφορές στα τετραγωνικά ή έχουν μείνει ατακτοποίητες μικρές πολεοδομικές παραβάσεις.

Οικοδομικές άδειες και ΝΟΚ: Προθεσμία έως 31 Δεκεμβρίου 2026

Ανοιχτό παραμένει και το ζήτημα των οικοδομικών αδειών που συνδέονται με τις αλλαγές στον Νέο Οικοδομικό Κανονισμό και τα bonus δόμησης.

Μετά τις δικαστικές αποφάσεις και τις παρεμβάσεις του ΥΠΕΝ, κρίσιμες διαδικασίες για άδειες που επηρεάζονται από το νέο πλαίσιο παρατείνονται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026.

Το θέμα αφορά κυρίως άδειες που είχαν αξιοποιήσει:

• αυξημένους συντελεστές δόμησης,
• ειδικά πολεοδομικά κίνητρα,
• bonus ύψους ή επιφάνειας,
• μεταβατικές διατάξεις του ΝΟΚ.

Η αβεβαιότητα δεν επηρεάζει μόνο μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες. Επηρεάζει και απλούς ιδιοκτήτες που θέλουν να πουλήσουν οικόπεδα, να προχωρήσουν σε αντιπαροχή ή να λάβουν χρηματοδότηση.

Τι πρέπει να κάνουν οι ιδιοκτήτες

Το πρακτικό βήμα είναι ένα: έλεγχος φακέλου άμεσα, όχι την τελευταία στιγμή.

Οι ιδιοκτήτες πρέπει να δουν με μηχανικό αν:

• υπάρχει πλήρης οικοδομική άδεια,
• τα τετραγωνικά συμφωνούν με τα σχέδια,
• υπάρχουν αυθαίρετες κατασκευές,
• έχουν κλείσει παλιές δηλώσεις,
• απαιτείται Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου,
• υπάρχουν αποκλίσεις που μπορεί να μπλοκάρουν συμβόλαιο.

Η επόμενη διετία θα είναι κρίσιμη για την αγορά ακινήτων. Όποιος αφήσει τον φάκελο ανοιχτό, μπορεί να βρεθεί με ακίνητο «παγωμένο» την ώρα που θα θέλει να το πουλήσει ή να το μεταβιβάσει.

Πηγή: Pagenews.gr