«ΣΥΓΚΕΝΤΡΩΣΗ ΕΞΟΥΣΙΑΣ» στο Ιράν: Ο Γκαλιμπάφ στο κέντρο τριπλού ρόλου και νέας γεωπολιτικής ισορροπίας

Πρόεδρος Βουλής, κορυφαίος διαπραγματευτής και ειδικός απεσταλμένος προς την Κίνα – η Τεχεράνη χτίζει ένα νέο μοντέλο εξουσίας με επίκεντρο τον Μοχάμαντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ.

Η πολιτική αρχιτεκτονική του Ιράν δείχνει να μετασχηματίζεται ραγδαία, με τον πρόεδρο του κοινοβουλίου Μοχάμαντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ να συγκεντρώνει πλέον έναν ασυνήθιστα ευρύ κύκλο εξουσιών: νομοθετική ισχύ, διπλωματικό ρόλο και στρατηγική αποστολή στις σχέσεις με την Κίνα.

Το αποτέλεσμα, όπως επισημαίνουν αναλυτές, είναι μια «συμπύκνωση ρόλων» που δεν έχει προηγούμενο στη σύγχρονη ιρανική πολιτική δομή και δημιουργεί ερωτήματα για το πού πραγματικά βρίσκεται το κέντρο λήψης αποφάσεων.

Από πρόεδρος Βουλής… σε «κόμβο εξουσίας»

Ο Γκαλιμπάφ δεν λειτουργεί πλέον μόνο ως πρόεδρος της Κοινοβούλιο του Ιράν (Majlis), αλλά έχει αναδειχθεί σε κεντρικό διαχειριστή στρατηγικών χαρτοφυλακίων.

Σύμφωνα με την πολιτική αναδιάταξη που περιγράφεται στο ρεπορτάζ, έχει πλέον τρεις ταυτόχρονους ρόλους:

• Πρόεδρος του κοινοβουλίου
• Κύριος διαπραγματευτής σε κρίσιμες διεθνείς επαφές
• Ειδικός απεσταλμένος για τις σχέσεις Ιράν–Κίνας

Η ανάθεση της κινεζικής «φακέλου» θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη, καθώς το Πεκίνο έχει εξελιχθεί στον βασικό οικονομικό και διπλωματικό εταίρο της Τεχεράνης μετά τη ρήξη με τη Δύση.

Το “China file” και η νέα γεωπολιτική γραμμή

Η τοποθέτηση του Γκαλιμπάφ ως απεσταλμένου προς την Κίνα δεν είναι τυπική.

Αντίθετα, όπως σημειώνουν αναλυτές, σηματοδοτεί μια προσπάθεια της Τεχεράνης να:

• συγκεντρώσει τη χάραξη πολιτικής προς την Κίνα σε στενό πυρήνα εξουσίας
• επιταχύνει την ενεργειακή και οικονομική σύσφιξη με το Πεκίνο
• μειώσει την εξάρτηση από δυτικά συστήματα και κυρώσεις

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο που η Ρωσία και η Κίνα αποτελούν τους δύο βασικούς εξωτερικούς πυλώνες στήριξης της ιρανικής οικονομίας.

«Κεντρικοποίηση εξουσίας» μέσα σε σύστημα πολλών κέντρων

Το παράδοξο είναι ότι το ιρανικό σύστημα παραμένει τυπικά πολυκεντρικό, με τον ανώτατο ηγέτη και τους θεσμούς ασφαλείας να διατηρούν τον τελικό λόγο.

Ωστόσο, η πρακτική εικόνα δείχνει κάτι διαφορετικό:

• Η εκτελεστική εξουσία λειτουργεί αποσπασματικά
• Οι αποφάσεις συγκεντρώνονται σε στενές επιτροπές
• Ο ρόλος του Γκαλιμπάφ επεκτείνεται πέρα από τον θεσμικό του τίτλο

Αναλυτές περιγράφουν την κατάσταση ως ένα σύστημα «δικτύου εξουσίας», όπου συγκεκριμένα πρόσωπα-κλειδιά λειτουργούν ως κόμβοι συντονισμού αντί για παραδοσιακή ιεραρχία.

Από στρατιωτικός στον πυρήνα της πολιτικής

Η πορεία του Γκαλιμπάφ εξηγεί εν μέρει την άνοδό του:

• πρώην διοικητής των Φρουρών της Επανάστασης
• πρώην δήμαρχος Τεχεράνης
• μακροχρόνιο πολιτικό στέλεχος του συντηρητικού μπλοκ

Αυτή η διαδρομή του επιτρέπει να λειτουργεί ως «γέφυρα» ανάμεσα στον στρατιωτικό και πολιτικό μηχανισμό του καθεστώτος.

Τι σημαίνει η συγκέντρωση εξουσιών

Η ταυτόχρονη ανάθεση τριών κρίσιμων ρόλων στον ίδιο άνθρωπο ερμηνεύεται από πολλούς ως:

• ένδειξη ενίσχυσης του σκληρού πυρήνα εξουσίας
• προσπάθεια καλύτερου συντονισμού σε περίοδο γεωπολιτικής πίεσης
• αλλά και πιθανή συγκέντρωση κινδύνου σε ένα πρόσωπο-κλειδί

Άλλοι αναλυτές θεωρούν ότι πρόκειται για προσωρινή «λειτουργική λύση» σε ένα σύστημα που δέχεται εξωτερικές και εσωτερικές πιέσεις.

Το μεγάλο ερώτημα

Το κρίσιμο ερώτημα που προκύπτει είναι αν ο Γκαλιμπάφ εξελίσσεται σε πραγματικό κέντρο ισχύος ή απλώς λειτουργεί ως συντονιστής ενός βαθύτερου μηχανισμού που παραμένει αόρατος.

Σε κάθε περίπτωση, το Ιράν φαίνεται να περνά σε μια φάση όπου οι θεσμοί υποχωρούν μπροστά σε πρόσωπα με πολλαπλούς ρόλους — και ο Γκαλιμπάφ βρίσκεται στο επίκεντρο αυτής της μετάβασης.

Πηγή: pagenews.gr