Policy Briefs

Τραπεζική Ανταρσία στον Ευρωπαϊκό Νότο: Το Μέτωπο που Απειλεί να Διχάσει την ΕΕ

Τραπεζική Ανταρσία στον Ευρωπαϊκό Νότο: Το Μέτωπο που Απειλεί να Διχάσει την ΕΕ

Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Τραπεζική Ανταρσία στον Ευρωπαϊκό Νότο: Το Μέτωπο που Απειλεί να Διχάσει την ΕΕ

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του pagenews.gr
στο Google Discover
Γαλλία, Ιταλία και Ισπανία αμφισβητούν ανοιχτά το μετα-κρίσης τραπεζικό δόγμα των Βρυξελλών, ανοίγοντας μια στρατηγική σύγκρουση για το μέλλον της ευρωπαϊκής οικονομίας, της τραπεζικής ένωσης και της χρηματοδότησης της νέας ευρωπαϊκής ισχύος.

Τραπεζική Ανταρσία στον Ευρωπαϊκό Νότο: Η Σύγκρουση για το Μέλλον της Ευρωπαϊκής Οικονομίας

Μια νέα πολιτική και οικονομική μάχη ξεκινά στις Βρυξέλλες.Αυτή τη φορά δεν αφορά το μεταναστευτικό, την άμυνα ή την ενέργεια.Αφορά το ίδιο το χρηματοπιστωτικό σύστημα της Ευρώπης.

Η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία συγκροτούν ένα άτυπο μέτωπο αμφισβήτησης απέναντι στην υφιστάμενη τραπεζική αρχιτεκτονική της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ζητώντας χαλάρωση των κανόνων που θεσπίστηκαν μετά την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008.

Πίσω από την τεχνική γλώσσα των εποπτικών κανονισμών κρύβεται μια βαθύτερη γεωπολιτική σύγκρουση:

Πώς θα χρηματοδοτήσει η Ευρώπη τη στρατηγική της επιβίωση σε έναν κόσμο αυξανόμενου ανταγωνισμού;

Η Επιστροφή του Μεγάλου Διχασμού

Η πρωτοβουλία Παρισιού, Ρώμης και Μαδρίτης επαναφέρει στο προσκήνιο έναν παλιό ευρωπαϊκό διχασμό.

Από τη μία πλευρά βρίσκονται οι χώρες που θεωρούν ότι η υπερβολική εποπτεία στραγγαλίζει την ανάπτυξη.

Από την άλλη, τα κράτη που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ως ύψιστη προτεραιότητα μετά τα τραύματα της κρίσης χρέους.

Η διαφορά σήμερα είναι ότι το διακύβευμα έχει αλλάξει.

Πλέον η Ευρώπη δεν καλείται απλώς να προστατεύσει τις τράπεζές της.

Καλείται να χρηματοδοτήσει μια ιστορική μετάβαση.

  • Την αμυντική της επανεξοπλισμό.
  • Την πράσινη μετάβαση.
  • Τη βιομηχανική ανασυγκρότηση.
  • Την τεχνολογική της αυτονομία.

Η Σκιά της Αμερικής

Οι κυβερνήσεις του ευρωπαϊκού Νότου υποστηρίζουν ότι οι ευρωπαϊκές τράπεζες λειτουργούν υπό σημαντικά αυστηρότερο κανονιστικό πλαίσιο σε σχέση με τους αμερικανικούς ανταγωνιστές τους.

Το επιχείρημα δεν είναι μόνο οικονομικό.

Είναι βαθιά γεωπολιτικό.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αξιοποιούν τις χρηματοπιστωτικές τους αγορές ως εργαλείο στρατηγικής ισχύος.

Η Ευρώπη, αντίθετα, συνεχίζει να περιορίζει τη δυνατότητα των τραπεζών της να αναλαμβάνουν μεγαλύτερο ρόλο στη χρηματοδότηση επενδύσεων μεγάλης κλίμακας.

Για το Παρίσι, τη Ρώμη και τη Μαδρίτη, αυτό μετατρέπεται πλέον σε ζήτημα στρατηγικής ανταγωνιστικότητας.

Ο «Διακόπτης Έκτακτης Ανάγκης»

Η πιο εντυπωσιακή πρόταση αφορά τη δημιουργία ενός μηχανισμού προσωρινής αναστολής συγκεκριμένων τραπεζικών κανόνων.

Στην ουσία πρόκειται για έναν ευρωπαϊκό «διακόπτη έκτακτης ανάγκης».

Σε περιόδους κρίσης ή όταν η ανταγωνιστικότητα των τραπεζών απειλείται, η Ευρωπαϊκή Ένωση θα μπορεί να παγώνει προσωρινά ορισμένες εποπτικές απαιτήσεις.

Η πρόταση αυτή αποτελεί σαφή ένδειξη ότι οι τρεις χώρες θεωρούν το σημερινό πλαίσιο υπερβολικά άκαμπτο για τις νέες γεωοικονομικές συνθήκες.

Ωστόσο ανοίγει και ένα επικίνδυνο προηγούμενο.

Διότι κάθε χαλάρωση κανόνων αυξάνει θεωρητικά τον συστημικό κίνδυνο.

Η Αμφισβήτηση της Βασιλείας ΙΙΙ

Ακόμη πιο σημαντική είναι η αμφισβήτηση του πλαισίου Βασιλεία ΙΙΙ.

Οι κεφαλαιακές απαιτήσεις που θεσπίστηκαν μετά το κραχ του 2008 είχαν στόχο να καταστήσουν τις τράπεζες πιο ανθεκτικές απέναντι σε μελλοντικές κρίσεις.

Σήμερα όμως πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις υποστηρίζουν ότι οι ίδιες αυτές δικλείδες ασφαλείας περιορίζουν την πιστωτική επέκταση.

Με απλά λόγια:

  • Οι τράπεζες διαθέτουν κεφάλαια.
  • Υπάρχουν επενδυτικές ανάγκες.

Αλλά οι κανόνες δυσκολεύουν τη διοχέτευση χρημάτων στην πραγματική οικονομία.

Το ερώτημα που τίθεται είναι αν η Ευρώπη κινδυνεύει περισσότερο από μια πιθανή τραπεζική κρίση ή από τη χρόνια επενδυτική στασιμότητα.

Η Μάχη για την Τραπεζική Ένωση

Η συζήτηση δεν περιορίζεται στην εποπτεία.

Επανέρχεται και το πιο αμφιλεγόμενο κεφάλαιο της τραπεζικής ένωσης.

Το Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασφάλισης Καταθέσεων.

Το γνωστό EDIS.

Για περισσότερα από δέκα χρόνια το έργο παραμένει ουσιαστικά παγωμένο.

Οι χώρες του Βορρά φοβούνται ότι θα κληθούν να καλύψουν προβλήματα τραπεζικών συστημάτων άλλων κρατών.

Οι χώρες του Νότου υποστηρίζουν ότι χωρίς κοινή προστασία καταθέσεων δεν μπορεί να υπάρξει πραγματικά ενιαία τραπεζική αγορά.

Η επιστροφή του EDIS στο τραπέζι δείχνει ότι η συζήτηση ξεπερνά κατά πολύ τις κεφαλαιακές απαιτήσεις.

Αφορά τον βαθμό οικονομικής ενοποίησης που είναι διατεθειμένη να αποδεχθεί η Ευρώπη.

Η Σιωπή της Γερμανίας

Ιδιαίτερη σημασία έχει η απουσία της Γερμανίας από την κοινή πρωτοβουλία.

Το Βερολίνο παραμένει επιφυλακτικό απέναντι σε κάθε πρόταση που μπορεί να οδηγήσει σε μεγαλύτερη αμοιβαιοποίηση κινδύνων.

Μαζί με την Ολλανδία και άλλες χώρες του βόρειου μπλοκ, θεωρεί ότι η αυστηρή εποπτεία αποτελεί θεμέλιο της εμπιστοσύνης στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα.

Η στάση αυτή αποκαλύπτει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση παραμένει διαιρεμένη σε δύο διαφορετικές σχολές οικονομικής σκέψης.

Την σχολή της σταθερότητας.

Και την σχολή της ανάπτυξης.

Η τραπεζική ανταρσία της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Ισπανίας δεν είναι μια τεχνική διαφωνία μεταξύ υπουργείων Οικονομικών και εποπτικών αρχών.

Είναι η πρώτη μεγάλη πολιτική σύγκρουση της νέας ευρωπαϊκής εποχής.

Μετά την πανδημία, τον πόλεμο στην Ουκρανία, την ενεργειακή κρίση και τον παγκόσμιο γεωοικονομικό ανταγωνισμό, η Ευρώπη ανακαλύπτει ότι οι κανόνες που σχεδιάστηκαν για να αποτρέψουν την επόμενη κρίση ίσως εμποδίζουν τη χρηματοδότηση της επόμενης ανάπτυξης.

Το δίλημμα είναι υπαρξιακό.

Περισσότερη ασφάλεια ή περισσότερη ισχύς;

Περισσότερη εποπτεία ή περισσότερη ανταγωνιστικότητα;

Η έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις 15 Ιουλίου θα αποτελέσει κάτι πολύ περισσότερο από μια τεχνική αξιολόγηση.

Θα είναι το πρώτο μεγάλο τεστ για το αν η Ευρώπη είναι έτοιμη να μεταβεί από το δόγμα της μετα-κρίσης πειθαρχίας στο δόγμα της στρατηγικής οικονομικής ισχύος.

Και ίσως καθορίσει ποια Ευρώπη θα κυριαρχήσει την επόμενη δεκαετία.

Πηγή: pagenews.gr

Αφροδίτη Πάνου
Αφροδίτη Πάνου

Κάλυψη Βουλής και νομοθετικού έργου. Δημοσιογράφος κοινοβουλευτικού ρεπορτάζ με εξειδίκευση στη Βουλή και την πολιτική διαδικασία.

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο