Τραμπ εναντίον Μπίμπι; Η στιγμή που ο Νετανιάχου μετατράπηκε από σύμμαχο σε βαρίδι

Οργισμένα τηλεφωνήματα, απειλές κατάρρευσης του deal με το Ιράν και το παρασκήνιο μιας ρήξης που μπορεί να αλλάξει τη Μέση Ανατολή

Η πιο επικίνδυνη κρίση στις αμερικανοϊσραηλινές σχέσεις των τελευταίων ετών ίσως να μην εξελίσσεται στα πεδία των μαχών, αλλά πίσω από κλειστές πόρτες, σε τηλεφωνικές γραμμές υψηλής ασφαλείας και σε μυστικές διαπραγματεύσεις που εκτείνονται από την Ουάσιγκτον έως την Τεχεράνη.

Για πρώτη φορά μετά από μήνες συγκρούσεων, διπλωματικών ελιγμών και στρατιωτικών επιχειρήσεων, ο Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται να αναγνωρίζει ότι ο μεγαλύτερος πονοκέφαλος για τη στρατηγική του δεν βρίσκεται στην Τεχεράνη, αλλά στην Ιερουσαλήμ.

Σύμφωνα με πληροφορίες που διαρρέουν από αμερικανικούς κύκλους, ο Λευκός Οίκος δεν κρύβει πλέον την ενόχλησή του απέναντι στον Μπενιαμίν Νετανιάχου, τον άνθρωπο που μέχρι πρότινος θεωρούνταν ο πιο στενός περιφερειακός εταίρος της Ουάσιγκτον.

«Δεν μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί σαν να είναι ο μόνος παίκτης στο τραπέζι», φέρεται να είπε Αμερικανός αξιωματούχος με γνώση των επαφών.

Η ουσία της κρίσης είναι απλή: ο Τραμπ επιδιώκει μια συμφωνία που θα του επιτρέψει να εμφανιστεί ως ο ηγέτης που απέτρεψε έναν γενικευμένο πόλεμο με το Ιράν. Ο Νετανιάχου επιδιώκει να διαμορφώσει ένα στρατηγικό περιβάλλον στο οποίο η Τεχεράνη και οι περιφερειακοί της σύμμαχοι θα υποστούν μια ιστορική ήττα.

Οι δύο στόχοι δεν ταυτίζονται.

Η στιγμή του breaking point

Η πρόσφατη τηλεφωνική επικοινωνία Τραμπ – Νετανιάχου φαίνεται πως αποτέλεσε σημείο καμπής.

Μετά τη νέα ισραηλινή κλιμάκωση στον Λίβανο, ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίστηκε να θεωρεί ότι είχε εξασφαλίσει ένα ευρύτερο πλαίσιο αποκλιμάκωσης. Λίγες ώρες αργότερα, η ισραηλινή ηγεσία παρουσίαζε μια εντελώς διαφορετική εικόνα, περιορίζοντας σημαντικά το εύρος της εκεχειρίας.

Η διάσταση αυτή δεν ήταν απλώς επικοινωνιακή.

Ήταν στρατηγική.

Στην Ουάσιγκτον αυξάνεται η πεποίθηση ότι κάθε φορά που οι συνομιλίες ΗΠΑ–Ιράν πλησιάζουν σε κάποιο σημείο προόδου, ακολουθεί μια νέα περιφερειακή κλιμάκωση που επαναφέρει το σκηνικό στο μηδέν.

Η Τεχεράνη χρησιμοποιεί αυτή τη δυναμική ως επιχείρημα για να αμφισβητήσει την ικανότητα των ΗΠΑ να ελέγξουν τον βασικό τους σύμμαχο στην περιοχή.

Το πολιτικό πρόβλημα που λέγεται Νετανιάχου

Για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, οι εξελίξεις έχουν και έντονη εσωτερική διάσταση.

Η πίεση στο κυβερνητικό του μέτωπο αυξάνεται, η αντιπολίτευση επιχειρεί να συγκροτήσει ενιαίο μέτωπο και το πολιτικό κόστος του πολέμου βαραίνει όλο και περισσότερο το κυβερνητικό στρατόπεδο.

Υπό αυτό το πρίσμα, η διατήρηση μιας υψηλής έντασης στην περιφερειακή ασφάλεια λειτουργεί και ως μηχανισμός πολιτικής επιβίωσης.

Αυτό ακριβώς είναι που ανησυχεί μέρος του αμερικανικού κατεστημένου.

Η Ουάσιγκτον φοβάται ότι οι στρατηγικές αποφάσεις του Ισραήλ αρχίζουν να επηρεάζονται από εσωτερικούς πολιτικούς υπολογισμούς, σε μια στιγμή που οι ΗΠΑ αναζητούν διπλωματική έξοδο από την κρίση.

«Ο Τραμπ χρειάζεται συμφωνία. Ο Νετανιάχου χρειάζεται χρόνο. Και αυτά τα δύο δεν συμβαδίζουν πάντα», σημειώνει δυτικός διπλωματικός παράγοντας.

Το μεγάλο παζάρι με το Ιράν

Πίσω από τις στρατιωτικές επιχειρήσεις διεξάγεται μια παράλληλη μάχη.

Οι διαπραγματεύσεις ΗΠΑ–Ιράν δεν αφορούν μόνο το πυρηνικό πρόγραμμα.

Αφορούν:

• Τη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
• Την ασφάλεια στον Περσικό Κόλπο.
• Τη μελλοντική παρουσία φιλοϊρανικών οργανώσεων στη Μέση Ανατολή.
• Τα δεσμευμένα ιρανικά κεφάλαια στο εξωτερικό.
• Τη νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας της περιοχής.

Για την Τεχεράνη, ο Λίβανος και η Χεζμπολάχ αποτελούν αναπόσπαστο τμήμα αυτής της εξίσωσης.

Για το Ισραήλ, η εξουδετέρωση της Χεζμπολάχ αποτελεί προϋπόθεση οποιασδήποτε συμφωνίας.

Η απόσταση μεταξύ των δύο θέσεων παραμένει τεράστια.

Οι αγορές βλέπουν αυτό που οι πολιτικοί προσπαθούν να κρύψουν

Οι αγορές πετρελαίου ίσως προσφέρουν την πιο ψυχρή αποτίμηση της κατάστασης.

Παρά τις δηλώσεις περί επικείμενης συμφωνίας, οι traders συνεχίζουν να ενσωματώνουν υψηλό γεωπολιτικό ασφάλιστρο κινδύνου στις τιμές του πετρελαίου.

Το μήνυμα είναι σαφές:

Οι επενδυτές δεν πιστεύουν ακόμη ότι η περιοχή βρίσκεται κοντά σε σταθερή ειρήνη.

Αντιθέτως, θεωρούν πιθανότερο ένα νέο επεισόδιο κλιμάκωσης παρά μια οριστική διευθέτηση.

Η αλλαγή φρουράς στις αμερικανικές υπηρεσίες

Ένα από τα λιγότερο συζητημένα αλλά πιο κρίσιμα στοιχεία είναι οι αλλαγές στο αμερικανικό σύστημα πληροφοριών.

Η αναδιάταξη προσώπων σε καίριες θέσεις ασφαλείας δημιουργεί νέα κέντρα επιρροής στην Ουάσιγκτον και ενδέχεται να περιορίσει την παραδοσιακή πολιτική ασυλίας που απολάμβανε το Ισραήλ σε συγκεκριμένους κύκλους λήψης αποφάσεων.

Εάν η αμερικανική ηγεσία καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο Νετανιάχου λειτουργεί ως παράγοντας αποσταθεροποίησης της στρατηγικής της, τότε το επόμενο βήμα δεν θα είναι απαραίτητα μια δημόσια σύγκρουση.

Θα μπορούσε να είναι κάτι πιο αποτελεσματικό:

Η σταδιακή πολιτική αποστασιοποίηση.

Το σενάριο που φοβάται το Τελ Αβίβ

Για δεκαετίες, η θεμελιώδης παραδοχή της ισραηλινής στρατηγικής ήταν ότι η υποστήριξη της Ουάσιγκτον παραμένει δεδομένη ανεξαρτήτως προσώπων.

Αυτό που αλλάζει σήμερα δεν είναι η αμερικανική στήριξη προς το Ισραήλ.

Αυτό που αλλάζει είναι η στάση απέναντι στον ίδιο τον Νετανιάχου.

Και αν ο Τραμπ καταλήξει στο συμπέρασμα ότι ο Ισραηλινός πρωθυπουργός απειλεί την κληρονομιά που επιδιώκει να οικοδομήσει ως «ειρηνοποιός πρόεδρος», τότε η σχέση των δύο ανδρών μπορεί να εισέλθει σε αχαρτογράφητα νερά.

Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν υπάρχει ένταση.

Το ερώτημα είναι αν η ένταση αυτή θα εξελιχθεί σε ανοιχτή πολιτική σύγκρουση.

Και τότε, η κρίση δεν θα αφορά μόνο το Ιράν, τον Λίβανο ή τη Χεζμπολάχ.

Θα αφορά τον ίδιο τον άξονα πάνω στον οποίο στηρίχθηκε η αμερικανική στρατηγική στη Μέση Ανατολή για περισσότερο από μία γενιά.

Key Takeaway

Η πραγματική διαπραγμάτευση δεν διεξάγεται πλέον μόνο μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης. Διεξάγεται μεταξύ Τραμπ και Νετανιάχου για το ποιος θα καθορίσει το τέλος του πολέμου και τη νέα τάξη πραγμάτων στη Μέση Ανατολή.

Πηγή: pagenews.gr