«Κουμπαράς» έως €60.000 για κάθε παιδί: Το νέο μέτρο Μητσοτάκη που «πατά» στο γερμανικό μοντέλο

Ένας νέος ατομικός λογαριασμός για τη νέα γενιά μπαίνει στον σχεδιασμό της κυβέρνησης από τον Ιανουάριο του 2027: για κάθε ποσό που αποταμιεύουν οι γονείς, το κράτος θα καταθέτει ισόποση συμμετοχή έως €1.200 τον χρόνο, με τα χρήματα να επενδύονται και να παραμένουν «κλειδωμένα» έως την ενηλικίωση. Στο παράδειγμα του Κυριάκου Μητσοτάκη, ο κουμπαράς μπορεί να ξεπεράσει τα €60.000 στα 18 χρόνια.

Μία από τις πιο διαφορετικές εξαγγελίες της φετινής ΔΕΘ δεν αφορά έναν φόρο, ένα επίδομα ή μία άμεση ενίσχυση.

Αφορά τα παιδιά που μεγαλώνουν σήμερα — και το κεφάλαιο με το οποίο θα μπορούσαν να ξεκινήσουν την ενήλικη ζωή τους αύριο.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε τον νέο «Κουμπαρά για τη Νέα Γενιά», έναν ατομικό αποταμιευτικό και επενδυτικό λογαριασμό στον οποίο θα συμμετέχουν από κοινού οικογένεια και κράτος.

Η φιλοσοφία αλλάζει σημαντικά σε σχέση με την κλασική επιδοματική πολιτική: αντί το Δημόσιο να καταβάλλει ένα ποσό που καταναλώνεται άμεσα, θα συνεισφέρει στη δημιουργία ενός μακροχρόνιου κεφαλαίου για το παιδί.

Και ο αριθμός που ξεχώρισε από την εξαγγελία είναι εντυπωσιακός: πάνω από €60.000 στα 18 χρόνια, υπό τις παραδοχές του παραδείγματος που παρουσίασε ο πρωθυπουργός.

Πώς θα λειτουργεί ο νέος «κουμπαράς»

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν παρουσιαστεί, από τον Ιανουάριο του 2027 οι γονείς θα μπορούν να ανοίγουν ειδικό λογαριασμό για το παιδί τους.

Για κάθε ποσό που καταθέτει η οικογένεια, το κράτος θα βάζει αντίστοιχο ποσό, με ανώτατη κρατική συμμετοχή τα €1.200 ετησίως.

Ο Μητσοτάκης το περιέγραψε με τον απλούστερο δυνατό τρόπο:

«Εκατό ευρώ ο γονιός; Εκατό ευρώ η πολιτεία.»

Εάν επομένως η οικογένεια αποταμιεύει €100 τον μήνα, καταθέτει €1.200 τον χρόνο και το κράτος προσθέτει άλλα €1.200.

Το κεφάλαιο παραμένει κλειδωμένο έως την ηλικία των 18 ετών.

Πώς τα €43.200 μπορούν να γίνουν πάνω από €60.000

Εδώ βρίσκεται το πιο ενδιαφέρον οικονομικό στοιχείο του προγράμματος.

Με €100 τον μήνα επί 18 χρόνια, οι γονείς θα έχουν καταβάλει συνολικά €21.600.

Με ισόποση κρατική συμμετοχή, προστίθενται άλλα €21.600.

Οι συνολικές καταβολές φτάνουν έτσι τα €43.200.

Ο στόχος όμως δεν είναι τα χρήματα να παραμένουν απλώς σε έναν τραπεζικό λογαριασμό. Προβλέπεται η επενδυτική αξιοποίησή τους σε βάθος χρόνου, ώστε στο αρχικό κεφάλαιο να προστίθενται οι αποδόσεις. Σύμφωνα με το παράδειγμα της εξαγγελίας, αυτές είναι που μπορούν να οδηγήσουν το τελικό ποσό πάνω από τις €60.000.

«Δημιουργούμε έναν κλειστό “Κουμπαρά για τη Νέα Γενιά”», είπε ο πρωθυπουργός, εξηγώντας ότι με αποταμίευση €100 τον μήνα από τους γονείς ένα παιδί θα μπορούσε στα 18 του να έχει «παραπάνω από 60.000 ευρώ ως βάση για να ξεκινήσει την ενήλικη ζωή του».

Υπάρχει όμως μία σημαντική διευκρίνιση: τα €60.000 δεν αποτελούν εγγυημένο ποσό για κάθε παιδί. Είναι το αποτέλεσμα του συγκεκριμένου παραδείγματος, το οποίο προϋποθέτει σταθερές καταβολές και επενδυτικές αποδόσεις σε βάθος 18ετίας.

Από το επίδομα στο κεφάλαιο

Αυτό είναι ίσως και το πιο ενδιαφέρον πολιτικό στοιχείο της εξαγγελίας.

Η κυβέρνηση επιχειρεί να εισαγάγει στην οικογενειακή πολιτική μία διαφορετική λογική: το κράτος δεν χρηματοδοτεί μόνο τις ανάγκες της οικογένειας σήμερα, αλλά συμμετέχει στη δημιουργία περιουσιακού κεφαλαίου για την επόμενη γενιά.

Το παιδί που ενηλικιώνεται θα μπορούσε έτσι να διαθέτει μια πρώτη οικονομική βάση για σπουδές, στέγη, επαγγελματική δραστηριότητα ή άλλη ανάγκη της ενήλικης ζωής — αν και οι ακριβείς κανόνες χρήσης του κεφαλαίου θα πρέπει να αποσαφηνιστούν στον τελικό σχεδιασμό.

Η αλλαγή φιλοσοφίας είναι ουσιαστική: από την κοινωνική μεταβίβαση στην κοινωνική αποταμίευση και επένδυση.

Το γερμανικό Frühstart-Rente

Το ελληνικό σχέδιο αντλεί στοιχεία από τη φιλοσοφία του γερμανικού Frühstart-Rente, χωρίς όμως να αποτελεί πιστή αντιγραφή του.

Κοινός πυρήνας είναι η ιδέα ότι το κράτος μπορεί να βοηθά από μικρή ηλικία στη δημιουργία μακροχρόνιου επενδυτικού κεφαλαίου, αξιοποιώντας τον χρόνο και τη δύναμη της συσσώρευσης αποδόσεων.

Το ελληνικό μοντέλο, ωστόσο, διαμορφώνεται με δικούς του κανόνες και με σημαντικό ρόλο της γονικής συμμετοχής.

Και αυτή η διαφοροποίηση έχει σημασία: το πρόγραμμα δεν είναι απλώς μια «ελληνική Frühstart-Rente», αλλά μια νέα παρέμβαση που χρησιμοποιεί στοιχεία της γερμανικής φιλοσοφίας για διαφορετικό κοινωνικό στόχο.

Το δημογραφικό πίσω από τον «κουμπαρά»

Η κυβέρνηση εντάσσει την παρέμβαση στο ευρύτερο σχέδιό της για το δημογραφικό.

Στην ίδια ομιλία, ο Μητσοτάκης συνέδεσε τον νέο λογαριασμό με τις προηγούμενες φορολογικές παρεμβάσεις για οικογένειες με παιδιά και με τις νέες ρυθμίσεις για τρίτεκνους.

Ωστόσο, ο «κουμπαράς» επιχειρεί να αντιμετωπίσει μια διαφορετική πλευρά του προβλήματος: την οικονομική ανασφάλεια που συνοδεύει την απόφαση δημιουργίας οικογένειας και, αργότερα, το δύσκολο ξεκίνημα των νέων στην ενήλικη ζωή.

Στέγη, σπουδές και επαγγελματική εκκίνηση απαιτούν πλέον σημαντικό αρχικό κεφάλαιο. Η κυβέρνηση επιχειρεί να δημιουργήσει αυτό το κεφάλαιο σταδιακά, αντί να αναζητείται όταν το παιδί φτάσει ήδη στα 18 ή στα 25.

Το δύσκολο ερώτημα: Τι γίνεται με τις οικογένειες που δεν μπορούν να βάζουν €100;

Υπάρχει, όμως, ένα κρίσιμο κοινωνικό ζήτημα που θα κρίνει και το πραγματικό αποτύπωμα του μέτρου.

Το μοντέλο είναι ισχυρότερο για τις οικογένειες που έχουν τη δυνατότητα συστηματικής αποταμίευσης.

Μια οικογένεια που μπορεί να διαθέτει €100 κάθε μήνα αξιοποιεί πλήρως την κρατική συμμετοχή. Μια οικογένεια που δεν διαθέτει αντίστοιχο δημοσιονομικό χώρο στο νοικοκυριό της δεν μπορεί να δημιουργήσει το ίδιο κεφάλαιο.

Άρα ο τελικός σχεδιασμός θα πρέπει να δείξει πόσο καθολικό θα είναι στην πράξη το πρόγραμμα και εάν θα υπάρχουν πρόσθετες δικλίδες για τα παιδιά των χαμηλότερων εισοδηματικών στρωμάτων.

Είναι η βασική κοινωνική δοκιμασία μιας κατά τα άλλα ιδιαίτερα ενδιαφέρουσας ιδέας.

Η «σιωπηλή» μεταρρύθμιση της ΔΕΘ

Μέσα σε μια ΔΕΘ γεμάτη μισθούς, συντάξεις, φόρους και άμεσες ενισχύσεις, ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά» μπορεί εύκολα να περάσει ως μία ακόμη εξαγγελία.

Στην πραγματικότητα, έχει πολύ μεγαλύτερο ορίζοντα.

Δεν υπόσχεται περισσότερα χρήματα τον επόμενο μήνα. Επιχειρεί να δημιουργήσει μια πρώτη μορφή κεφαλαίου για τη γενιά που θα ενηλικιωθεί στην Ελλάδα της δεκαετίας του 2040.

Και εκεί βρίσκεται το πραγματικό στοίχημα του μέτρου.

Εάν σχεδιαστεί σωστά, έχει τη δυνατότητα να μετατρέψει ένα μέρος της κοινωνικής πολιτικής από μηχανισμό άμεσης κατανάλωσης σε μηχανισμό μακροχρόνιας δημιουργίας κεφαλαίου.

Εάν όμως η δυνατότητα πλήρους αξιοποίησής του περιοριστεί κυρίως στις οικογένειες που ήδη μπορούν να αποταμιεύουν, υπάρχει ο κίνδυνος να αναπαράγει μέρος των ανισοτήτων που φιλοδοξεί να περιορίσει.

Η μεγάλη ιδέα της εξαγγελίας, πάντως, είναι σαφής: το κράτος να αρχίζει να επενδύει οικονομικά στο παιδί όχι όταν ενηλικιωθεί, αλλά από τα πρώτα χρόνια της ζωής του.

Πηγή: pagenews.gr