ΗΠΑ και Ιράν συζητούν στην Ελβετία: Οι παίκτες, η ατζέντα και τα μηνύματα
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 6 '
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//ΗΠΑ και Ιράν συζητούν στην Ελβετία: Οι παίκτες, η ατζέντα και τα μηνύματα
Σήμερα στην Ελβετία διεξάγεται ο πρώτος γύρος διαπραγματεύσεων μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν μετά την υπογραφή του Μνημονίου Κατανόησης (MoU) για την εκεχειρία στη Μέση Ανατολή, σε μια διαδικασία που ενδέχεται να καθορίσει τις ισορροπίες στην περιοχή για τα επόμενα χρόνια.
Η χρονική συγκυρία είναι ιδιαίτερα κρίσιμη. Η Τεχεράνη καταγγέλλει παραβίαση της συμφωνίας από το Ισραήλ στον Λίβανο, έχει προχωρήσει σε περιορισμό της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, αλλά ταυτόχρονα στέλνει υψηλόβαθμη αντιπροσωπεία στο Μπούργκενστοκ της Ελβετίας για συνομιλίες με την αμερικανική πλευρά.
Το μήνυμα είναι σαφές: το Ιράν επιδιώκει τη διπλωματική διέξοδο, χωρίς όμως να εγκαταλείπει τα στρατηγικά εργαλεία πίεσης που διαθέτει.
Οι δύο πλευρές προσέρχονται με διαφορετικούς στόχους
Οι διαπραγματεύσεις είχαν αρχικά προγραμματιστεί να ξεκινήσουν την Παρασκευή, όμως οι νέες στρατιωτικές επιχειρήσεις στον νότιο Λίβανο οδήγησαν σε αναβολή δύο ημερών.
Παρά τις εντάσεις, τόσο η Ουάσιγκτον όσο και η Τεχεράνη φαίνεται ότι αντιμετωπίζουν τη διαδικασία ως κομβική.
Οι συνομιλίες πραγματοποιούνται εντός του 60ήμερου πλαισίου που προβλέπει το μνημόνιο που υπέγραψε ο Ντόναλντ Τραμπ στο Παρίσι, με δυνατότητα παράτασης εφόσον υπάρξει πρόοδος.
Για την Ουάσιγκτον, στόχος είναι να δημιουργηθεί ένα σταθερό πλαίσιο ελέγχου του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος και να περιοριστεί ο κίνδυνος νέας ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή.
Για την Τεχεράνη, το ζητούμενο είναι η εφαρμογή των αμερικανικών δεσμεύσεων, η σταδιακή άρση κυρώσεων και η κατοχύρωση του περιφερειακού της ρόλου.
Ποιοι κάθονται στο τραπέζι
Η σύνθεση των αντιπροσωπειών αποκαλύπτει τη βαρύτητα της συνάντησης.
Από αμερικανικής πλευράς συμμετέχουν:
- Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς
- Ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ
- Ο στενός συνεργάτης του Τραμπ Τζάρεντ Κούσνερ
Από την πλευρά του Ιράν συμμετέχουν:
- Ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί
- Ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ
- Ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Αμπντολνασέρ Χεμματί
Παράλληλα, Πακιστάν και Κατάρ αναλαμβάνουν ρόλο διαμεσολαβητών, αναβαθμίζοντας τη γεωπολιτική τους επιρροή.
Η ατζέντα των συνομιλιών
Επισήμως, οι συζητήσεις αφορούν την εφαρμογή της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός.
Στην πραγματικότητα, η ατζέντα είναι πολύ ευρύτερη.
Πυρηνικό πρόγραμμα
Το βασικό θέμα παραμένει το μέλλον του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος.
Οι ΗΠΑ επιδιώκουν:
- αυστηρούς μηχανισμούς επιτήρησης,
- διαρκείς ελέγχους συμμόρφωσης,
- σαφή χρονοδιαγράμματα.
Το Ιράν ζητά:
- εγγυήσεις εφαρμογής,
- οικονομικά ανταλλάγματα,
- συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα άρσης κυρώσεων.
Λίβανος και Χεζμπολάχ
Η κατάσταση στον νότιο Λίβανο αναμένεται να κυριαρχήσει στις συνομιλίες.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει αποκλιμάκωση.
Η Τεχεράνη κατηγορεί το Ισραήλ ότι υπονομεύει τη διαδικασία.
Περιφερειακή ασφάλεια
Στο τραπέζι βρίσκονται επίσης:
- η ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών,
- οι ενεργειακές ροές,
- η σταθερότητα στον Περσικό Κόλπο,
- η επόμενη φάση των αμερικανοϊρανικών σχέσεων.
«Μπορώ να μείνω μία ή δύο ημέρες»
Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς έφτασε στην Ελβετία τα ξημερώματα της Κυριακής.
«Μπορώ να παραμείνω εκεί μόνο μία ή δύο ημέρες. Ελπίζω ότι θα σημειώσουμε πρόοδο στο πυρηνικό ζήτημα και πρόοδο στο θέμα της κατάπαυσης του πυρός στον Λίβανο», δήλωσε πριν από την αναχώρησή του.
Ο Βανς ξεκαθάρισε ότι στόχος είναι να δημιουργηθεί:
«Η πραγματική δομή των διαπραγματεύσεων».
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και ο Ντόναλντ Τραμπ.
«Διαφορετικά θα κάνουμε πράγματα που δεν θα τους αρέσουν, αλλά δεν πιστεύω ότι θα φτάσουμε εκεί. Πιστεύω ότι θα εξελιχθεί πολύ καλά», ανέφερε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Η προειδοποίηση της Τεχεράνης
Η ιρανική πλευρά εμφανίζεται πρόθυμη να συνεχίσει τον διάλογο, αλλά παράλληλα εκπέμπει προειδοποιητικά μηνύματα.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού ΥΠΕΞ Εσμαΐλ Μπαγαεΐ δήλωσε:
«Η άλλη πλευρά πρέπει να λάβει τα απαραίτητα μέτρα το συντομότερο δυνατό. Διαφορετικά, ολόκληρη η συμφωνία θα τεθεί σε κίνδυνο».
Παράλληλα επιβεβαίωσε ότι η ιρανική αποστολή μεταβαίνει στην Ελβετία:
«Για να παρακολουθήσει την πορεία εφαρμογής και να απαιτήσει την υλοποίηση των δεσμεύσεων της άλλης πλευράς».
Οι δηλώσεις αυτές δείχνουν ότι η Τεχεράνη αντιμετωπίζει τη συμφωνία περισσότερο ως δοκιμασία αξιοπιστίας της Ουάσιγκτον παρά ως οριστική διπλωματική επιτυχία.
Το Ορμούζ ως μοχλός πίεσης
Η μεγαλύτερη σκιά πάνω από τις συνομιλίες παραμένει το Ορμούζ.
Το Ιράν ανακοίνωσε περιορισμούς στη διέλευση πλοίων από τα χωρικά του ύδατα, κίνηση που ερμηνεύεται ως σαφές διαπραγματευτικό μήνυμα.
Περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου περνά από το συγκεκριμένο πέρασμα.
Παρά το γεγονός ότι η ναυσιπλοΐα συνεχίζεται μέσω εναλλακτικών διαδρομών στα ύδατα του Ομάν, η Τεχεράνη υπενθυμίζει ότι εξακολουθεί να διαθέτει ισχυρούς μοχλούς πίεσης.
Η CENTCOM ανακοίνωσε ότι μόνο το Σάββατο διήλθαν από την περιοχή:
- 55 εμπορικά πλοία
- περισσότερα από 17 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου
Η σημασία του περάσματος για την παγκόσμια οικονομία παραμένει τεράστια.
Ο παράγοντας Νετανιάχου
Οι συνομιλίες διεξάγονται υπό τη βαριά σκιά των εξελίξεων στον Λίβανο.
Η Τεχεράνη θεωρεί ότι το Ισραήλ επιχειρεί να εκτροχιάσει τη διαδικασία.
Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου έχει καταστήσει σαφές ότι οι ισραηλινές δυνάμεις δεν πρόκειται να αποχωρήσουν από τις ζώνες ασφαλείας.
«Το Ισραήλ θα παραμείνει στη ζώνη ασφαλείας στο νότιο Λίβανο για όσο διάστημα απαιτείται ώστε να προστατεύσει τις κοινότητες του βορρά», δήλωσε.
Από την πλευρά της Ουάσιγκτον καταγράφονται πλέον δημόσιες επιφυλάξεις.
Ο Βανς τόνισε:
«Οι Ισραηλινοί, όπως και όλοι οι υπόλοιποι, πρέπει να σεβαστούν αυτή την ειρηνευτική διαδικασία».
Η διατύπωση θεωρείται έμμεσο μήνυμα προς τον Νετανιάχου.
Οι επόμενες 72 ώρες
Η σημερινή συνάντηση δεν θα κρίνει μόνη της το μέλλον της Μέσης Ανατολής.
Θα δείξει όμως εάν υπάρχει πραγματική βούληση για μετάβαση από την εκεχειρία σε μια μόνιμη συμφωνία.
Η Ουάσιγκτον θέλει σταθερότητα.
Η Τεχεράνη θέλει εγγυήσεις.
Το Ισραήλ παραμένει επιφυλακτικό.
Και το Ορμούζ εξακολουθεί να υπενθυμίζει ότι πίσω από κάθε διπλωματική χειραψία βρίσκεται η σκληρή γεωπολιτική πραγματικότητα.
Οι συνομιλίες στο Μπούργκενστοκ δεν αποτελούν απλώς μία ακόμη διπλωματική συνάντηση.
Αποτελούν ίσως το σημαντικότερο τεστ για το εάν η εύθραυστη εκεχειρία μπορεί να μετατραπεί σε μια νέα αρχιτεκτονική ασφάλειας για ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
