Πτήσεις: Γιατί αυξάνονται οι καθυστερήσεις στα ελληνικά αεροδρόμια

Η αυξημένη τουριστική κίνηση, οι αλλαγμένες ροές λόγω πολέμου, τα παλαιότερα συστήματα και η πίεση στα slots δημιουργούν καθυστερήσεις στις πτήσεις, με την Ελλάδα να βρίσκεται μέσα σε ένα ευρύτερο πανευρωπαϊκό πρόβλημα.

Οι καθυστερήσεις στις πτήσεις έχουν γίνει ένα από τα βασικά προβλήματα του φετινού καλοκαιριού στα ελληνικά αεροδρόμια. Η αυξημένη κίνηση, η πίεση στο ευρωπαϊκό δίκτυο εναέριας κυκλοφορίας και οι περιορισμένες υποδομές δημιουργούν συνθήκες μεγάλης επιβάρυνσης, ειδικά στην κορύφωση της τουριστικής περιόδου.

Τα στοιχεία του Eurocontrol δείχνουν αύξηση 63% στις καθυστερήσεις πτήσεων στην Ελλάδα σε σχέση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Για την τελευταία εβδομάδα του Ιουνίου, η Ελλάδα εμφανίζεται να ευθύνεται για το 13% των συνολικών καθυστερήσεων στο ευρωπαϊκό δίκτυο, με το 9% να αποδίδεται στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών και το 4% στο Κέντρο Ελέγχου Μακεδονίας.

Το φαινόμενο δεν είναι μόνο ελληνικό

Οι καθυστερήσεις στις πτήσεις δεν αφορούν αποκλειστικά την Ελλάδα. Πρόκειται για ένα πανευρωπαϊκό φαινόμενο, καθώς η εναέρια κυκλοφορία έχει αυξηθεί σημαντικά και οι ροές των αεροσκαφών έχουν αλλάξει λόγω των γεωπολιτικών εξελίξεων.

Οι κλειστοί εναέριοι χώροι εξαιτίας πολέμων και εντάσεων έχουν οδηγήσει περισσότερες πτήσεις να περνούν μέσα από τον ελληνικό εναέριο χώρο. Αυτό αυξάνει την πίεση στα κέντρα ελέγχου και δημιουργεί μεγαλύτερες ανάγκες διαχείρισης.

Το πρόβλημα δεν είναι μόνο ότι πετούν περισσότεροι επιβάτες. Είναι ότι περισσότερα αεροπλάνα περνούν από τον ίδιο εναέριο χώρο, με τις υποδομές να δουλεύουν στα όριά τους.

Η ζήτηση έχει εκτοξευθεί

Η βασική αιτία των καθυστερήσεων είναι η πολύ αυξημένη ζήτηση. Το Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών – Μακεδονίας διαχειριζόταν πέρυσι σε ημέρες αιχμής περίπου 4.500 πτήσεις. Φέτος, μέσα σε Σαββατοκύριακο, η κίνηση άγγιξε τις 5.000 πτήσεις.

Η Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας αναφέρει ότι ήδη από τις 4 Ιουλίου 2026 καταγράφηκαν 4.925 πτήσεις, αριθμός που ξεπέρασε την υψηλότερη ημερήσια τιμή του 2025, όταν στις 10 Αυγούστου είχαν καταγραφεί 4.916 πτήσεις.

Η εικόνα αυτή δείχνει ότι η κορύφωση της κίνησης ήρθε πολύ νωρίτερα και με μεγαλύτερη ένταση από πέρσι.

Η απάντηση της ΥΠΑ

Η ΥΠΑ τονίζει ότι οι δείκτες του Eurocontrol αφορούν κυρίως καθυστερήσεις διαχείρισης ροής εναέριας κυκλοφορίας σε επίπεδο ευρωπαϊκού δικτύου και δεν πρέπει να ταυτίζονται με τη συνολική εμπειρία του επιβάτη στο αεροδρόμιο.

Για τον Ιούνιο του 2026, η μέση καθυστέρηση στο FIR Αθηνών υπολογίζεται στα 2,26 λεπτά ανά πτήση. Στο Κέντρο Ελέγχου Περιοχής Αθηνών – Μακεδονίας, η μέση καθυστέρηση διαμορφώθηκε στα 2,26 λεπτά, από 1,62 λεπτά τον Ιούνιο του 2025.

Αν εξαιρεθούν καιρικά και άλλα εξωτερικά αίτια, η μέση καθυστέρηση υπολογίζεται στα 0,97 λεπτά ανά πτήση, από 0,85 λεπτά πέρσι.

Στο αεροδρόμιο της Αθήνας, η μέση καθυστέρηση ανά πτήση λόγω εναέριας κυκλοφορίας τον Ιούνιο διαμορφώθηκε στα 4,43 λεπτά, από 6,50 λεπτά την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Οι συνολικές καθυστερήσεις στο «Ελευθέριος Βενιζέλος» εμφανίζονται μειωμένες κατά 31,77%.

Γιατί καθυστερεί μια πτήση

Μια καθυστέρηση δεν ξεκινά πάντα από τον έλεγχο εναέριας κυκλοφορίας. Η πτήση είναι μια αλυσίδα πολλών σταδίων: προγραμματισμός από την αεροπορική εταιρεία, check-in, έλεγχος ασφαλείας, μεταφορά επιβατών, φόρτωση αποσκευών, εξυπηρέτηση εδάφους, slot αναχώρησης και τελική έγκριση από τον έλεγχο.

Αν υπάρξει πρόβλημα σε ένα από αυτά τα στάδια, η καθυστέρηση μεταφέρεται σε όλη την αλυσίδα. Αν ένα αεροπλάνο χάσει το slot του, μπορεί να χρειαστεί νέα χρονοθυρίδα, άρα να καθυστερήσει περισσότερο.

Έτσι, μια καθυστέρηση μπορεί να καταγράφεται τεχνικά στο σύστημα διαχείρισης ροής, χωρίς να σημαίνει απαραίτητα ότι προκλήθηκε αποκλειστικά από τους ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας.

Το αεροδρόμιο της Αθήνας στα όρια

Το «Ελευθέριος Βενιζέλος» βρίσκεται σε πολύ υψηλή επιχειρησιακή πίεση. Η Αθήνα έχει φτάσει σε επίπεδα μέγιστης λειτουργίας, με τις αφίξεις και τις αναχωρήσεις να ξεπερνούν συχνά τα όρια που είχαν προβλεφθεί.

Οι ελεγκτές έχουν μιλήσει για στόχο 28 έως 31 αφίξεων ανά ώρα, όμως σε ώρες αιχμής εξυπηρετήθηκαν ακόμη και 37 αφίξεις. Αντίστοιχα, όταν έχουν δοθεί slots για περίπου 35 αναχωρήσεις την ώρα και στην πράξη περιμένουν 45 αεροσκάφη, οι καθυστερήσεις αρχίζουν να δημιουργούνται από νωρίς μέσα στην ημέρα.

Τα παλαιά συστήματα και οι προσλήψεις

Ένα από τα βασικά προβλήματα είναι ο παρωχημένος εξοπλισμός. Τα σύγχρονα ηλεκτρονικά συστήματα εναέριας κυκλοφορίας μπορούν να αυξήσουν τη χωρητικότητα με ασφάλεια και να δώσουν στους ελεγκτές περισσότερα εργαλεία διαχείρισης.

Με καλύτερα συστήματα, το αεροδρόμιο της Αθήνας θα μπορούσε να διαχειριστεί περισσότερες αφίξεις με μεγαλύτερη ασφάλεια και λιγότερη πίεση. Αυτό δεν σημαίνει ότι οι καθυστερήσεις θα εξαφανιστούν, ειδικά αν η ζήτηση συνεχίσει να αυξάνεται, αλλά μπορεί να αποσυμπιεστεί σημαντικά η κατάσταση.

Η ΥΠΑ αναφέρει ότι βρίσκεται σε εξέλιξη η ενίσχυση της στελέχωσης. Το 2025 διορίστηκαν 92 ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας, ενώ μέσα στο 2026 δρομολογείται η ορκωμοσία 51 από τους 77 που θα προσληφθούν. Ωστόσο, οι νέοι ελεγκτές χρειάζονται χρόνο εκπαίδευσης πριν μπουν πλήρως στην επιχειρησιακή διαδικασία.

Οι γεωπολιτικές ροές πιέζουν την Ελλάδα

Οι αλλαγές στις διεθνείς αεροπορικές διαδρομές έχουν αυξήσει τον όγκο των υπερπτήσεων πάνω από την Ελλάδα. Όταν εναέριοι χώροι κλείνουν ή περιορίζονται λόγω πολέμων, τα αεροσκάφη αναζητούν εναλλακτικές διαδρομές.

Η Ελλάδα, λόγω γεωγραφικής θέσης, δέχεται μεγαλύτερη πίεση. Αυτό σημαίνει ότι το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τις πτήσεις που ξεκινούν ή καταλήγουν σε ελληνικά αεροδρόμια, αλλά και μεγάλο αριθμό διερχόμενων πτήσεων που πρέπει να διαχειριστεί ο ελληνικός έλεγχος εναέριας κυκλοφορίας.

Τι σημαίνει για τους επιβάτες

Για τους ταξιδιώτες, το πρακτικό αποτέλεσμα είναι απλό: το καλοκαίρι χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή στον προγραμματισμό. Οι επιβάτες καλό είναι να φτάνουν νωρίτερα στο αεροδρόμιο, να παρακολουθούν την πτήση τους από την εφαρμογή της εταιρείας και να υπολογίζουν πιθανές καθυστερήσεις, ειδικά σε ανταποκρίσεις.

Οι καθυστερήσεις μπορεί να μην είναι μεγάλες σε κάθε πτήση, όμως σε ημέρες αιχμής και σε ώρες υψηλής κίνησης μπορούν να συσσωρευτούν. Ένα μικρό πρόβλημα το πρωί μπορεί να επηρεάσει αρκετές πτήσεις μέσα στην ημέρα.

Η ανάγκη για συνολική λύση

Η εικόνα δείχνει ότι οι καθυστερήσεις δεν λύνονται με μία μόνο παρέμβαση. Χρειάζεται συνδυασμός καλύτερου εξοπλισμού, περισσότερου εκπαιδευμένου προσωπικού, σωστού συντονισμού με τις αεροπορικές εταιρείες, ρεαλιστικών slots και καλύτερης διαχείρισης της ζήτησης.

Η ΥΠΑ, το Eurocontrol, οι διαχειριστές αεροδρομίων, οι αεροπορικές εταιρείες, η Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας και ο Συντονισμός Πτήσεων καλούνται να δουλέψουν πάνω σε ένα σύστημα που φέτος πιέζεται περισσότερο από ποτέ.

Ένα δύσκολο καλοκαίρι για την αεροπορία

Η Ελλάδα βρίσκεται στο κέντρο μιας πολύ έντονης τουριστικής περιόδου. Τα αεροδρόμια δουλεύουν στα όρια, η ζήτηση ανεβαίνει, οι υπερπτήσεις αυξάνονται και το ευρωπαϊκό δίκτυο εναέριας κυκλοφορίας συνολικά πιέζεται.

Οι καθυστερήσεις στις πτήσεις είναι αποτέλεσμα αυτής της σύνθετης πραγματικότητας. Δεν οφείλονται σε έναν μόνο παράγοντα, αλλά σε ένα σύνολο πιέσεων που ξεκινούν από την αυξημένη τουριστική ζήτηση και φτάνουν μέχρι τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις στον εναέριο χώρο.

Το ζητούμενο πλέον είναι να μη μετατραπεί η πίεση σε μόνιμο πρόβλημα. Γιατί όσο η Ελλάδα θέλει να αυξάνει την αεροπορική και τουριστική της κίνηση, τόσο περισσότερο χρειάζεται υποδομές και προσωπικό που να μπορούν να στηρίξουν αυτή την ανάπτυξη.

Πηγή: Pagenews.gr