Γεωπολιτικά

Ισραήλ–Τουρκία στα άκρα για τη Συρία: Ο φόβος του Νετανιάχου και η αμφιβολία για τον Τραμπ

Ισραήλ–Τουρκία στα άκρα για τη Συρία: Ο φόβος του Νετανιάχου και η αμφιβολία για τον Τραμπ

Πηγή Φωτογραφίας: AP/Ισραήλ–Τουρκία στα άκρα για τη Συρία: Ο φόβος του Νετανιάχου και η αμφιβολία για τον Τραμπ

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του pagenews.gr
στο Google Discover
Το Ισραήλ φοβάται μόνιμη τουρκική στρατιωτική εγκατάσταση στη Συρία και δείχνει αποφασισμένο να τη σταματήσει ακόμη και με πλήγματα – Η Ουάσιγκτον προσπαθεί να αποτρέψει μια σύγκρουση δύο βασικών εταίρων της

Μια νέα και δυνητικά επικίνδυνη γραμμή αντιπαράθεσης ανοίγει στη Μέση Ανατολή, καθώς Ισραήλ και Τουρκία συγκρούονται πλέον ανοιχτά για το ποιος θα καθορίσει τη στρατηγική αρχιτεκτονική της μεταπολεμικής Συρίας.

Το Ισραήλ αντιμετωπίζει με βαθιά καχυποψία τις διαβεβαιώσεις της Άγκυρας και της Δαμασκού ότι η Τουρκία δεν σχεδιάζει να δημιουργήσει νέες στρατιωτικές βάσεις ή να αναπτύξει προηγμένα οπλικά συστήματα στη Συρία.

Και το σημαντικότερο: στο ισραηλινό κατεστημένο ασφαλείας φαίνεται να υπάρχει αμφιβολία για το κατά πόσο η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ είναι πρόθυμη —ή ακόμη και ικανή— να περιορίσει τις φιλοδοξίες του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στη χώρα.

Η ανησυχία αυτή βρίσκεται πίσω από το ισραηλινό πλήγμα στην αεροπορική βάση Abu al-Duhur στη βόρεια Συρία, το οποίο μετέτρεψε τη μέχρι τώρα υπόγεια ισραηλινοτουρκική αντιπαράθεση σε μια πολύ πιο επικίνδυνη στρατιωτική εξίσωση.

Η πληροφορία που σήμανε συναγερμό στο Ισραήλ

Σύμφωνα με το Al-Monitor, υψηλόβαθμες ισραηλινές πολιτικές και στρατιωτικές πηγές εξακολουθούν να αμφισβητούν τις τουρκικές διαψεύσεις περί σχεδιαζόμενης στρατιωτικής εγκατάστασης στη Συρία.

Ισραηλινή πηγή ασφαλείας υποστήριξε στο μέσο ότι οι πληροφορίες που διαθέτει το Ισραήλ είναι ιδιαίτερα ισχυρές και ότι η Άγκυρα σχεδίαζε να τοποθετήσει στην αεροπορική βάση ραντάρ και επιθετικά drones, υπό συριακή κάλυψη.

Το μήνυμα που εκπέμπει η ισραηλινή πλευρά είναι σαφές: δεν προτίθεται να επιτρέψει μια νέα τουρκική στρατιωτική πραγματικότητα στη Συρία, εφόσον θεωρήσει ότι αυτή περιορίζει την επιχειρησιακή ελευθερία της ισραηλινής αεροπορίας ή δημιουργεί δυνητική απειλή κοντά στις περιοχές που το Ισραήλ θεωρεί ζωτικής σημασίας για την ασφάλειά του.

Η ισραηλινή κυβέρνηση επιβεβαίωσε ότι πραγματοποίησε το πλήγμα, υποστηρίζοντας ότι η Δαμασκός βρισκόταν κοντά στην παραβίαση του υφιστάμενου status quo, επιτρέποντας την ανάπτυξη τουρκικών δυνάμεων στη βάση.

Η Άγκυρα διαψεύδει – Το Ισραήλ δεν την πιστεύει

Η Τουρκία απορρίπτει κατηγορηματικά την ισραηλινή εκδοχή.

Η Άγκυρα χαρακτήρισε τους ισραηλινούς ισχυρισμούς αβάσιμους και κατηγόρησε ουσιαστικά το Ισραήλ ότι τους χρησιμοποιεί προκειμένου να δικαιολογήσει στρατιωτικές επιχειρήσεις που παραβιάζουν την κυριαρχία της Συρίας.

Ανάλογη θέση παρουσίασε και ο Σύρος υπουργός Εξωτερικών Ασάαντ αλ-Σαϊμπάνι, δηλώνοντας ότι δεν υπήρχε πρόθεση δημιουργίας τουρκικής βάσης, μόνιμης τουρκικής στρατιωτικής παρουσίας ή ανάπτυξης τουρκικών στρατευμάτων στο Abu al-Duhur.

Παραδέχθηκε, ωστόσο, ότι Τούρκοι στρατιωτικοί είχαν επισκεφθεί τη βάση στο πλαίσιο της συνεργασίας για εκπαίδευση και ανταλλαγή τεχνογνωσίας.

Και εδώ βρίσκεται η ουσία της σύγκρουσης: αυτό που η Άγκυρα παρουσιάζει ως στρατιωτική συνεργασία με τη νέα Συρία, το Ισραήλ φοβάται ότι μπορεί σταδιακά να εξελιχθεί σε στρατηγική εγκατάσταση της Τουρκίας.

Από το Ιράν στην Τουρκία: Η νέα ισραηλινή απειλή στη Συρία

Η ανατροπή του καθεστώτος Άσαντ άλλαξε ριζικά τον ισραηλινό υπολογισμό.

Για χρόνια, ο βασικός φόβος του Ισραήλ στη Συρία ήταν η στρατιωτική παρουσία του Ιράν και των οργανώσεων που υποστηρίζονταν από την Τεχεράνη.

Στη νέα πραγματικότητα, όμως, η Τουρκία αναδεικνύεται σε έναν από τους σημαντικότερους εξωτερικούς υποστηρικτές της κυβέρνησης του Αχμέντ αλ-Σάραα.

Η Άγκυρα έχει ήδη βαθύ στρατιωτικό αποτύπωμα στη βόρεια Συρία. Από το 2016 ανέπτυξε δυνάμεις μέσω επανειλημμένων στρατιωτικών επιχειρήσεων, κυρίως εναντίον κουρδικών οργανώσεων, ενώ σύμφωνα με το Al-Monitor ο αριθμός των τουρκικών στρατευμάτων που είχαν αναπτυχθεί στη βόρεια Συρία εκτιμάται περίπου στις 20.000.

Για την Ιερουσαλήμ, όμως, άλλο πράγμα είναι η τουρκική παρουσία στον βορρά και άλλο η σταδιακή μετακίνησή της νοτιότερα και η δημιουργία υποδομών που θα μπορούσαν να φιλοξενήσουν προηγμένα τουρκικά συστήματα.

Νετανιάχου: «Το μήνυμά μας ήταν ξεκάθαρο»

Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν επιχείρησε να υποβαθμίσει το επεισόδιο.

Αναφερόμενος στις προειδοποιήσεις προς τη συριακή πλευρά, δήλωσε:

«Το μήνυμά μας ήταν πολύ ξεκάθαρο. Μην το κάνετε. Προφανώς δεν κατάλαβαν ακριβώς το μήνυμα.»

Ακόμη σκληρότερη ήταν η παρέμβαση του υπουργού Άμυνας Ισραέλ Κατζ, ο οποίος προειδοποίησε τον Ερντογάν να μη σύρει την Τουρκία σε «επικίνδυνες περιπέτειες στη Συρία» και να μην επιχειρήσει να δοκιμάσει την αποφασιστικότητα του Ισραήλ να υπερασπιστεί την ασφάλειά του.

Η επιλογή των λέξεων έχει τη σημασία της.

Το Ισραήλ δεν στέλνει πλέον μηνύματα μόνο στη Δαμασκό. Απευθύνεται ευθέως στην Άγκυρα και προσωπικά στον Ερντογάν.

Το μεγάλο ερώτημα: Τι θα κάνει ο Τραμπ;

Κάπου εδώ εμφανίζεται ο πιο δύσκολος παράγοντας της εξίσωσης: οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει συμφέρον να διατηρήσει καλές σχέσεις τόσο με το Ισραήλ όσο και με την Τουρκία, ενώ παράλληλα επιδιώκει τη σταθεροποίηση της νέας συριακής κυβέρνησης.

Όμως τα συμφέροντα των δύο συμμάχων της Ουάσιγκτον στη Συρία δεν συμπίπτουν πλέον.

Η Τουρκία θέλει να ενισχύσει την επιρροή της στη νέα Συρία και να συμμετάσχει στην αναδιοργάνωση των στρατιωτικών της δυνατοτήτων.

Το Ισραήλ θέλει ακριβώς το αντίθετο όταν αυτή η συνεργασία κινδυνεύει να δημιουργήσει έναν ισχυρό στρατιωτικό παίκτη που μπορεί να περιορίσει τη δική του ελευθερία κινήσεων.

Και η αμερικανική αντίδραση στο τελευταίο ισραηλινό πλήγμα είναι ενδεικτική.

Ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για τη Συρία, Τομ Μπάρακ, χαρακτήρισε την ισραηλινή επιχείρηση «περιττή κλιμάκωση» που δεν συμβάλλει στην περιφερειακή σταθερότητα. Παράλληλα, η Ουάσιγκτον εργάζεται για τη δημιουργία μηχανισμού αποκλιμάκωσης μεταξύ Ισραήλ, Τουρκίας και Συρίας.

Ο Μπάρακ, πάντως, εμφανίστηκε καθησυχαστικός ως προς το ενδεχόμενο άμεσης ισραηλινοτουρκικής σύγκρουσης:

«Δεν νομίζω ότι έχουμε φτάσει εκεί. Δεν νομίζω ότι είμαστε καν κοντά σε αυτό.»

Το πρόβλημα για την Ουάσιγκτον: δύο σύμμαχοι, δύο «κόκκινες γραμμές»

Αυτό ακριβώς είναι το γεωπολιτικό αδιέξοδο.

Η Τουρκία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στρατό του ΝΑΤΟ και μοιράζεται περίπου 900 χιλιόμετρα συνόρων με τη Συρία. Για την Άγκυρα, η Συρία αποτελεί χώρο άμεσου εθνικού συμφέροντος, ιδιαίτερα ως προς το κουρδικό ζήτημα.

Για το Ισραήλ, από την άλλη πλευρά, η ελευθερία στρατιωτικής δράσης στη Συρία αποτελεί επί χρόνια θεμελιώδες κομμάτι της περιφερειακής στρατηγικής ασφαλείας του.

Αν η Τουρκία αναπτύξει ισχυρά ραντάρ, drones ή —ακόμη περισσότερο— προηγμένη αντιαεροπορική άμυνα σε συριακό έδαφος, οι δύο στρατηγικές αρχίζουν να γίνονται δυνητικά ασύμβατες.

Και αυτό δημιουργεί μια εξαιρετικά δύσκολη επιλογή για τον Τραμπ: πόσο μακριά είναι διατεθειμένη να φτάσει η Ουάσιγκτον για να περιορίσει έναν σύμμαχο του ΝΑΤΟ προκειμένου να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις ασφαλείας του Ισραήλ;

Η Συρία γίνεται το νέο πεδίο ισχύος

Το πραγματικό διακύβευμα συνεπώς είναι πολύ μεγαλύτερο από μία αεροπορική βάση.

Η μετα-Άσαντ Συρία εξελίσσεται σε πεδίο ανταγωνισμού για τη νέα ισορροπία ισχύος στη Μέση Ανατολή.

Η Τουρκία βλέπει μια ιστορική ευκαιρία να μετατρέψει την πολιτική επιρροή που απέκτησε μετά την πτώση του Άσαντ σε μακροχρόνιο στρατηγικό αποτύπωμα.

Το Ισραήλ βλέπει τον κίνδυνο ένας περιφερειακός ανταγωνιστής με πολύ μεγαλύτερες στρατιωτικές δυνατότητες από τη Συρία να εγκατασταθεί σε έναν χώρο όπου μέχρι σήμερα η ισραηλινή αεροπορία είχε μεγάλη επιχειρησιακή ελευθερία.

Και οι ΗΠΑ βρίσκονται στη μέση.

Η Ουάσιγκτον μπορεί να δημιουργήσει μηχανισμούς αποκλιμάκωσης και απευθείας γραμμές επικοινωνίας. Αυτό όμως δεν λύνει τη βασική σύγκρουση συμφερόντων.

Το ερώτημα πλέον δεν είναι μόνο εάν Τουρκία και Ισραήλ μπορούν να αποφύγουν ένα στρατιωτικό επεισόδιο. Είναι ποια από τις δύο χώρες θα καταφέρει να επιβάλει τις δικές της «κόκκινες γραμμές» στη νέα Συρία — και αν ο Τραμπ θα θελήσει τελικά να επιλέξει πλευρά.

Πηγή: Pagenews.gr

Βασίλης Διαμαντάκος
Ο ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ
Βασίλης Διαμαντάκος Δημοσιογράφος Διεθνούς Πολιτικής & Γεωπολιτικής Ανάλυσης
Καλύπτει διεθνείς πολιτικές εξελίξεις, γεωπολιτικές ανακατατάξεις, διπλωματικές σχέσεις και ζητήματα διεθνούς ασφάλειας. Διαθέτει περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας στο διεθνές πολιτικό και γεωπολιτικό ρεπορτάζ, έχοντας παρακολουθήσει σημαντικά γεγονότα που διαμόρφωσαν το παγκόσμιο πολιτικό σκηνικό. Απόφοιτος του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στις Διεθνείς Σχέσεις και τη Γεωπολιτική.

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο