Οι αγορές πανηγυρίζουν, αλλά οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι παραμένουν: Το εύθραυστο ράλι της παγκόσμιας οικονομίας

Η πρώτη αντίδραση των διεθνών αγορών ήταν σχεδόν ενθουσιώδης. Τα στοιχεία για τον πληθωρισμό στις Ηνωμένες Πολιτείες έδειξαν ότι οι πιέσεις στις τιμές αρχίζουν να αποκλιμακώνονται ταχύτερα από τις προβλέψεις των αναλυτών, επαναφέροντας το σενάριο μιας πιο ήπιας νομισματικής πολιτικής από τη Federal Reserve.

Οι διεθνείς χρηματιστηριακοί δείκτες κινήθηκαν ανοδικά, οι αποδόσεις των αμερικανικών κρατικών ομολόγων υποχώρησαν και το δολάριο εξασθένησε έναντι των βασικών νομισμάτων.

Ωστόσο, πίσω από την αισιοδοξία των επενδυτών κρύβεται μια πολύ πιο σύνθετη πραγματικότητα. Οι αγορές καλούνται πλέον να ισορροπήσουν ανάμεσα σε τρεις ισχυρές δυνάμεις: τη νομισματική πολιτική των κεντρικών τραπεζών, την τεχνητή νοημοσύνη που αναδιαμορφώνει την παγκόσμια επιχειρηματική σκηνή και τις γεωπολιτικές εντάσεις που συνεχίζουν να επηρεάζουν την ενέργεια και το διεθνές εμπόριο.

Ο πληθωρισμός υποχωρεί, αλλά η μάχη δεν έχει τελειώσει

Τα στοιχεία του Ιουνίου αποτέλεσαν θετική έκπληξη για τις αγορές.

Οι τιμές καταναλωτή στις ΗΠΑ μειώθηκαν κατά 0,4% σε μηνιαία βάση, καταγράφοντας την πρώτη μηνιαία υποχώρηση από την περίοδο της πανδημίας, ενώ ο δομικός πληθωρισμός παρέμεινε αμετάβλητος.

Η εικόνα αυτή ενίσχυσε τις εκτιμήσεις ότι η Federal Reserve ενδέχεται να αποφύγει νέες αυξήσεις επιτοκίων τους επόμενους μήνες.

Παρά τη βελτίωση, η αμερικανική κεντρική τράπεζα αποφεύγει να μιλήσει για οριστική νίκη απέναντι στον πληθωρισμό.

Ο πρόεδρος της Fed, Kevin Warsh, ήταν προσεκτικός απέναντι στον ενθουσιασμό των αγορών.

«Ένα μόνο μήνα θετικών στοιχείων δεν αρκεί για να συμπεράνουμε ότι ο πληθωρισμός έχει τεθεί οριστικά υπό έλεγχο.»

Η δήλωση αυτή υπενθυμίζει ότι η Fed παραμένει εγκλωβισμένη ανάμεσα στον φόβο της ύφεσης και στον κίνδυνο μιας νέας αναζωπύρωσης των τιμών.

Η γεωπολιτική συνεχίζει να γράφει τις τιμές της ενέργειας

Η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού δεν σημαίνει ότι οι κίνδυνοι έχουν εξαφανιστεί.

Το Brent εξακολουθεί να κινείται κοντά στα 86 δολάρια το βαρέλι, έχοντας καταγράψει άνοδο σχεδόν 13% μέσα σε μία εβδομάδα, εξαιτίας της έντασης μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν.

Η απόφαση του Donald Trump να εγκαταλείψει το σχέδιο επιβολής τέλους διέλευσης στα πλοία που περνούν από τα Στενά του Ορμούζ βοήθησε προσωρινά στη σταθεροποίηση της αγοράς.

Ωστόσο, οι επενδυτές γνωρίζουν ότι όσο η Μέση Ανατολή παραμένει σε κατάσταση υψηλής έντασης, η αγορά ενέργειας θα εξακολουθεί να λειτουργεί υπό το καθεστώς γεωπολιτικού κινδύνου.

Σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, οι τιμές του πετρελαίου δεν καθορίζονται αποκλειστικά από την προσφορά και τη ζήτηση, αλλά από τις στρατιωτικές εξελίξεις, τις θαλάσσιες μεταφορές και τις διπλωματικές ισορροπίες.

Η τεχνητή νοημοσύνη γίνεται πλέον επιλεκτική

Ένας δεύτερος καταλύτης για τις αγορές ήταν τα αποτελέσματα της ολλανδικής ASML, της σημαντικότερης εταιρείας παγκοσμίως στην παραγωγή εξοπλισμού κατασκευής μικροτσίπ.

Τα οικονομικά αποτελέσματα ξεπέρασαν τις προσδοκίες, επιβεβαιώνοντας ότι οι επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη συνεχίζουν να αυξάνονται.

Το μήνυμα όμως είναι πιο σύνθετο.

Η υποχώρηση της IBM, μετά τις απογοητευτικές προβλέψεις για τα έσοδά της, απέδειξε ότι οι επενδυτές δεν αντιμετωπίζουν πλέον όλες τις εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης με τον ίδιο ενθουσιασμό.

Η αγορά περνά σε μια νέα φάση.

Δεν αρκεί πλέον μια εταιρεία να δηλώνει ότι επενδύει στην AI.

Οι επενδυτές αναζητούν απτά έσοδα, ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα και βιώσιμα επιχειρηματικά μοντέλα.

Η περίοδος της αδιακρίτως αισιόδοξης αποτίμησης φαίνεται να ολοκληρώνεται.

Η Κίνα παραμένει ο μεγάλος άγνωστος

Την ίδια στιγμή, η κινεζική οικονομία συνεχίζει να εκπέμπει αντιφατικά μηνύματα.

Η ανάπτυξη του δεύτερου τριμήνου περιορίστηκε στο 4,3%, χαμηλότερα από τις εκτιμήσεις των αναλυτών.

Οι εξαγωγές και η βιομηχανική παραγωγή διατηρούνται σε θετικό έδαφος, όμως η εσωτερική κατανάλωση παραμένει αδύναμη, αντανακλώντας τη συνεχιζόμενη κρίση στην αγορά ακινήτων και τη χαμηλή εμπιστοσύνη των νοικοκυριών.

Η κινεζική κυβέρνηση αναμένεται να προχωρήσει σε στοχευμένες παρεμβάσεις στήριξης, αποφεύγοντας όμως προς το παρόν ένα γενικευμένο πρόγραμμα δημοσιονομικής τόνωσης.

Για τις διεθνείς αγορές, η εξέλιξη αυτή είναι καθοριστική.

Η Κίνα εξακολουθεί να αποτελεί τον μεγαλύτερο καταναλωτή πρώτων υλών και έναν από τους σημαντικότερους κινητήρες της παγκόσμιας ανάπτυξης.

Οποιαδήποτε επιβράδυνση επηρεάζει άμεσα τη βιομηχανική παραγωγή στην Ευρώπη, τις εξαγωγές της Ασίας και τη ζήτηση για ενέργεια.

Η γεωοικονομία αντικαθιστά τη μακροοικονομία

Το μεγαλύτερο συμπέρασμα των τελευταίων εβδομάδων είναι ότι οι αγορές δεν καθοδηγούνται πλέον αποκλειστικά από οικονομικούς δείκτες.

Οι επενδυτές αξιολογούν πλέον ταυτόχρονα:

• τις αποφάσεις της Federal Reserve,
• τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή,
• τις επιδόσεις των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης,
• την ανάπτυξη της Κίνας,
• τις ενεργειακές ροές,
• αλλά και τις αμερικανικές εκλογές.

Η γεωπολιτική έχει μετατραπεί σε βασική μεταβλητή της αποτίμησης των χρηματοπιστωτικών αγορών.

Με άλλα λόγια, η Wall Street δεν επηρεάζεται πλέον μόνο από τα στοιχεία του πληθωρισμού αλλά και από τις εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο, τις εμπορικές σχέσεις Ουάσιγκτον–Πεκίνου και τις τεχνολογικές ισορροπίες μεταξύ ΗΠΑ, Ευρώπης και Ασίας.

Το νέο επενδυτικό περιβάλλον

Οι αγορές εξακολουθούν να πιστεύουν ότι τα επιτόκια βρίσκονται κοντά στην κορύφωσή τους.

Αυτό εξηγεί τη θετική αντίδραση των μετοχών μετά τα τελευταία στοιχεία για τον πληθωρισμό.

Όμως το περιβάλλον παραμένει ιδιαίτερα εύθραυστο.

Ένα νέο άλμα στις τιμές του πετρελαίου, μια στρατιωτική κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή ή μια επιδείνωση των αμερικανοκινεζικών σχέσεων θα μπορούσαν να ανατρέψουν μέσα σε λίγες ημέρες το σημερινό θετικό κλίμα.

Οι επενδυτές δεν βρίσκονται πλέον σε έναν κόσμο όπου οι οικονομικοί κύκλοι καθορίζονται αποκλειστικά από τις αποφάσεις των κεντρικών τραπεζών.

Βρίσκονται σε έναν κόσμο όπου η γεωπολιτική, η τεχνολογία και η οικονομία λειτουργούν ως ένα ενιαίο σύστημα.

Και αυτό καθιστά τις αγορές περισσότερο ευάλωτες στις πολιτικές εξελίξεις από οποιαδήποτε άλλη περίοδο μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.

Το πραγματικό μήνυμα των αγορών

Το πρόσφατο ράλι δεν αποτελεί ένδειξη ότι οι κίνδυνοι έχουν εξαλειφθεί.

Αντίθετα, αντανακλά την ελπίδα ότι οι κεντρικές τράπεζες θα αποκτήσουν μεγαλύτερο περιθώριο ελιγμών χωρίς να χρειαστεί να θυσιάσουν την ανάπτυξη.

Η πραγματικότητα όμως είναι πιο σύνθετη.

Ο πληθωρισμός μπορεί να υποχωρεί, αλλά οι γεωπολιτικές κρίσεις, η ενεργειακή αβεβαιότητα και ο τεχνολογικός ανταγωνισμός διαμορφώνουν πλέον ένα νέο γεωοικονομικό περιβάλλον, στο οποίο οι αποφάσεις των επενδυτών θα εξαρτώνται λιγότερο από τα οικονομικά μοντέλα και περισσότερο από τις στρατηγικές ισορροπίες του διεθνούς συστήματος.