ΕΕ:«Φρένο» στην αυστηροποίηση του ETS–Περισσότερος χρόνος στη βιομηχανία,ισορροπία σε ανταγωνιστικότητα,κλίμα

Η Κομισιόν χαλαρώνει προσωρινά τους κανόνες της αγοράς άνθρακα, επιχειρώντας να προστατεύσει τη βαριά βιομηχανία χωρίς να εγκαταλείψει τον στόχο της κλιματικής ουδετερότητας. Η απόφαση ανοίγει νέο πολιτικό μέτωπο μεταξύ κρατών-μελών, βιομηχανίας και περιβαλλοντικών οργανώσεων.

Η Κομισιόν χαλαρώνει προσωρινά τους κανόνες της αγοράς άνθρακα, επιχειρώντας να προστατεύσει τη βαριά βιομηχανία χωρίς να εγκαταλείψει τον στόχο της κλιματικής ουδετερότητας. Η απόφαση ανοίγει νέο πολιτικό μέτωπο μεταξύ κρατών-μελών, βιομηχανίας και περιβαλλοντικών οργανώσεων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί μία από τις σημαντικότερες αναθεωρήσεις του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών (EU ETS) από την ίδρυσή του, προτείνοντας μεγαλύτερη ευελιξία για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες της Ευρώπης.

Στο επίκεντρο βρίσκεται η απόφαση να επιβραδυνθεί ο ρυθμός μείωσης των διαθέσιμων δικαιωμάτων εκπομπών CO₂, ενώ παράλληλα παρατείνεται η περίοδος κατά την οποία κλάδοι όπως η χαλυβουργία, το τσιμέντο, το αλουμίνιο και η χημική βιομηχανία θα συνεχίσουν να λαμβάνουν δωρεάν δικαιώματα εκπομπών, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις επενδύσεων στην πράσινη μετάβαση.

Μια πολιτική στροφή υπέρ της ανταγωνιστικότητας

Η πρόταση αποτυπώνει τη νέα πραγματικότητα στις Βρυξέλλες.

Μετά από χρόνια κατά τα οποία η ευρωπαϊκή νομοθεσία εστίαζε σχεδόν αποκλειστικά στην επιτάχυνση της αποανθρακοποίησης, η Επιτροπή αναγνωρίζει πλέον ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονες πιέσεις:

• υψηλό ενεργειακό κόστος,
• αυξανόμενο διεθνή ανταγωνισμό,
• αμερικανικές επιδοτήσεις μέσω του Inflation Reduction Act,
• φθηνότερες κινεζικές παραγωγές,
• γεωπολιτική αβεβαιότητα.

Στόχος της νέας πρότασης είναι να αποφευχθεί το φαινόμενο του carbon leakage, δηλαδή η μεταφορά παραγωγικών μονάδων εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης προς χώρες με χαμηλότερο περιβαλλοντικό κόστος, κάτι που τελικά δεν μειώνει τις παγκόσμιες εκπομπές αλλά απλώς τις μεταφέρει γεωγραφικά.

Δεν εγκαταλείπεται η Πράσινη Συμφωνία

Παρά τις αλλαγές, η Επιτροπή επιμένει ότι ο στόχος για μείωση των καθαρών εκπομπών κατά 90% έως το 2040 και η κλιματική ουδετερότητα το 2050 παραμένουν αμετάβλητοι.

Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι οι επιχειρήσεις που θα συνεχίσουν να λαμβάνουν δωρεάν δικαιώματα θα πρέπει να δεσμεύονται σε συγκεκριμένα σχέδια αποανθρακοποίησης, διαφορετικά κινδυνεύουν να χάσουν μέρος των ενισχύσεων.

Παράλληλα, η Επιτροπή εισηγείται τουλάχιστον το 50% των εσόδων από το ETS να επανεπενδύεται στην πράσινη βιομηχανία, χρηματοδοτώντας τεχνολογίες χαμηλών εκπομπών, εξηλεκτρισμό της παραγωγής και καινοτόμες επενδύσεις.

Διχασμός μεταξύ των κρατών-μελών

Η αναθεώρηση έχει ήδη δημιουργήσει δύο διακριτά πολιτικά στρατόπεδα.

Χώρες με ισχυρή βιομηχανική βάση, όπως η Ιταλία, η Πολωνία και αρκετά κράτη της Κεντρικής Ευρώπης, ζητούν ακόμη μεγαλύτερη ευελιξία, υποστηρίζοντας ότι η υπερβολικά γρήγορη αύξηση του κόστους άνθρακα απειλεί την παραγωγή, τις επενδύσεις και τις θέσεις εργασίας.

Στον αντίποδα, κράτη όπως η Ισπανία, καθώς και αρκετές βόρειες ευρωπαϊκές χώρες, προειδοποιούν ότι οποιαδήποτε σημαντική χαλάρωση του ETS μπορεί να υπονομεύσει την αξιοπιστία της ευρωπαϊκής κλιματικής πολιτικής και να καθυστερήσει την ενεργειακή μετάβαση.

Το πολιτικό μήνυμα των Βρυξελλών

Πίσω από τις τεχνικές αλλαγές κρύβεται μια βαθύτερη μεταβολή στη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η Επιτροπή επιχειρεί πλέον να συνδυάσει την Πράσινη Συμφωνία με τη νέα Βιομηχανική Πολιτική της Ευρώπης, αναγνωρίζοντας ότι η πράσινη μετάβαση δεν μπορεί να προχωρήσει εάν συνοδεύεται από απώλεια παραγωγικής ισχύος και αποβιομηχάνιση.

Η νέα φιλοσοφία συνοψίζεται σε μία βασική αρχή:

λιγότερη ιδεολογική προσέγγιση, περισσότερος πραγματισμός.

Τι ακολουθεί

Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εισέρχεται πλέον στη διαδικασία διαπραγμάτευσης μεταξύ Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου της ΕΕ, όπου αναμένονται έντονες πολιτικές συγκρούσεις.

Οι τελικές αποφάσεις θα καθορίσουν όχι μόνο το μέλλον της ευρωπαϊκής αγοράς άνθρακα, αλλά και το κατά πόσο η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να διατηρήσει ταυτόχρονα την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία της στην κλιματική πολιτική και την ανταγωνιστικότητα της βιομηχανικής της βάσης.

Η επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων αναμένεται να αποτελέσει μία από τις πιο κρίσιμες δοκιμασίες της νέας ευρωπαϊκής πολιτικής ισορροπίας μεταξύ οικονομίας, βιομηχανίας και περιβάλλοντος.

Πηγή: pagenews.gr