Το νερό γίνεται εθνική υπόθεση – Η μεγάλη μεταρρύθμιση που αλλάζει τον χάρτη της διαχείρισης υδάτων

Από τον κατακερματισμό των 735 φορέων σε ένα νέο μοντέλο συντονισμού – Η κυβέρνηση ανοίγει τη συζήτηση για την επόμενη ημέρα απέναντι στη λειψυδρία και την κλιματική κρίση

Το νερό επιστρέφει στο επίκεντρο της πολιτικής ατζέντας, καθώς η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με μια από τις μεγαλύτερες προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών: τη διαχείριση ενός φυσικού πόρου που γίνεται ολοένα πιο πολύτιμος λόγω της κλιματικής αλλαγής, της παρατεταμένης ανομβρίας και των αυξανόμενων αναγκών.

Η κυβέρνηση προωθεί μια συνολική αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται η ύδρευση, η αποχέτευση και η άρδευση, υποστηρίζοντας ότι το σημερινό μοντέλο είναι κατακερματισμένο και δυσκολεύει τόσο τις επενδύσεις όσο και την αποτελεσματική αντιμετώπιση κρίσεων.

Σύμφωνα με την κυβερνητική επιχειρηματολογία, σήμερα περισσότεροι από 735 διαφορετικοί φορείς έχουν αρμοδιότητες σχετικές με τη διαχείριση νερού, με διαφορετικές οικονομικές δυνατότητες, διαφορετικές υποδομές και άνισο επίπεδο υπηρεσιών.

Το ερώτημα που τίθεται είναι αν η Ελλάδα μπορεί να συνεχίσει με ένα πολυδιάσπαρτο σύστημα την ώρα που η κλιματική πίεση αυξάνεται.

Μητσοτάκης: «Η λειψυδρία καθιστά αναγκαίο έναν εθνικό σχεδιασμό»

Ο πρωθυπουργός, στην εβδομαδιαία ανασκόπησή του, έθεσε το ζήτημα της αναδιοργάνωσης της διαχείρισης των υδάτων ως μια από τις μεγάλες μεταρρυθμίσεις της επόμενης περιόδου.

Όπως ανέφερε:

«Το σημερινό μοντέλο οδηγεί σε αλληλοεπικαλύψεις αρμοδιοτήτων, αυξημένο λειτουργικό κόστος και δυσκολία υλοποίησης επενδύσεων σε δίκτυα και υποδομές».

Και πρόσθεσε:

«Η λειψυδρία, η κλιματική αλλαγή και οι συνέπειές τους καθιστούν αυτήν την ανάγκη πιο επείγουσα από ποτέ».

Η κυβερνητική θέση είναι ότι απαιτείται ένας ενιαίος σχεδιασμός ώστε να περιοριστούν οι απώλειες νερού, να εκσυγχρονιστούν τα δίκτυα και να υπάρξει καλύτερη πρόβλεψη για περιόδους μεγάλης πίεσης.

Από το σημερινό μοντέλο σε μια νέα αρχιτεκτονική

Το βασικό πρόβλημα που εντοπίζει η κυβέρνηση είναι η πολυδιάσπαση.

Σε πολλές περιοχές της χώρας, μικροί οργανισμοί ύδρευσης και άρδευσης αντιμετωπίζουν:

• παλαιωμένα δίκτυα,
• περιορισμένες επενδυτικές δυνατότητες,
• αυξημένο κόστος λειτουργίας,
• δυσκολία πρόσβασης σε χρηματοδοτικά εργαλεία.

Η νέα στρατηγική προβλέπει μεγαλύτερο συντονισμό και ενίσχυση της δυνατότητας υλοποίησης μεγάλων έργων.

Η κυβέρνηση συγκρίνει το ελληνικό μοντέλο με άλλα ευρωπαϊκά παραδείγματα, επισημαίνοντας ότι σε χώρες όπως η Ιρλανδία η διαχείριση γίνεται από έναν κεντρικό φορέα.

Η πολιτική αντιπαράθεση: μεταρρύθμιση ή συγκέντρωση εξουσιών;

Η αλλαγή στον τρόπο διαχείρισης του νερού αναμένεται να προκαλέσει πολιτική συζήτηση.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι πρόκειται για εκσυγχρονισμό ενός αναποτελεσματικού συστήματος.

Η αντιπολίτευση, ωστόσο, παραδοσιακά σε αντίστοιχες παρεμβάσεις στον τομέα των δημόσιων αγαθών θέτει ερωτήματα για τον χαρακτήρα των αλλαγών, ζητώντας διασφάλιση του δημόσιου ελέγχου.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε να απαντήσει εκ των προτέρων στις ανησυχίες, τονίζοντας:

«Με το νομοσχέδιο του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, την Εθνική Στρατηγική για τα Ύδατα και τη χρηματοδότηση έργων υποδομής σε ολόκληρη την Ελλάδα, επιδιώκουμε να αλλάξουμε ουσιαστικά προς το καλύτερο την καθημερινότητα εκατομμυρίων συμπολιτών μας, διατηρώντας απολύτως τον δημόσιο χαρακτήρα του νερού».

Η νέα πραγματικότητα της κλιματικής κρίσης

Το ζήτημα ξεπερνά πλέον τα όρια της διοίκησης.

Η Μεσόγειος θεωρείται μια από τις περιοχές που επηρεάζονται έντονα από την αύξηση της θερμοκρασίας, τις μεταβολές των βροχοπτώσεων και τα ακραία καιρικά φαινόμενα.

Η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με διπλή πρόκληση:

Από τη μία, πρέπει να εξασφαλίσει επάρκεια νερού για νοικοκυριά, αγροτική παραγωγή και τουρισμό.

Από την άλλη, πρέπει να περιορίσει τις απώλειες από παλιά δίκτυα και αναποτελεσματικές υποδομές.

Η διαχείριση των υδάτων μετατρέπεται έτσι από τεχνικό ζήτημα σε ζήτημα εθνικής στρατηγικής.

Τα μεγάλα έργα που έρχονται

Η κυβέρνηση συνδέει τη μεταρρύθμιση με επενδύσεις σε:

• αναβάθμιση δικτύων ύδρευσης,
• έργα αποθήκευσης νερού,
• σύγχρονα συστήματα άρδευσης,
• ψηφιακή παρακολούθηση κατανάλωσης,
• αντιμετώπιση διαρροών.

Το στοίχημα είναι αν η αλλαγή διοικητικής δομής θα συνοδευτεί από πραγματική βελτίωση στην καθημερινότητα των πολιτών.

Το μεγάλο πολιτικό στοίχημα

Το νερό αποτελεί ένα από τα ζητήματα που μπορούν να καθορίσουν την επόμενη δεκαετία.

Η κυβέρνηση επιδιώκει να παρουσιάσει τη μεταρρύθμιση ως προληπτική απάντηση σε μια κρίση που έρχεται.

Το πραγματικό τεστ όμως θα είναι η εφαρμογή: αν οι πολίτες δουν καλύτερες υπηρεσίες, λιγότερες απώλειες και ασφαλέστερη πρόσβαση σε έναν πόρο που γίνεται ολοένα πιο κρίσιμος.

Η μάχη για το νερό μόλις ξεκινά.

Πηγή: pagenews.gr