Η ΑΙ πέρασε τη «γραμμή»:Επιστήμονες δημιούργησαν νέο συνθετικό ιό–Η τεχνολογία τρέχει γρήγορα από κανόνες

Ομάδα με επικεφαλής το Stanford χρησιμοποίησε γενετική τεχνητή νοημοσύνη για να σχεδιάσει λειτουργικό ιό που δεν υπήρχε στη φύση – Τεράστιες δυνατότητες για την ιατρική, αλλά και νέο πεδίο ανησυχίας για βιοασφάλεια και βιολογικά όπλα

Η τεχνητή νοημοσύνη πέρασε ένα ακόμη επιστημονικό όριο – και αυτή τη φορά το ερώτημα δεν είναι μόνο τι μπορεί να δημιουργήσει, αλλά ποιος θα μπορεί να τη σταματήσει όταν η δημιουργία αφορά έναν ζωντανό οργανισμό.

Ερευνητική ομάδα με επικεφαλής το Stanford χρησιμοποίησε γενετική ΑΙ για να σχεδιάσει έναν συνθετικό ιό που δεν είχε παρατηρηθεί ποτέ στη φύση, σηματοδοτώντας μια ιστορική καμπή στην εφαρμογή των λεγόμενων genome language models.

Οι ερευνητές περιγράφουν στο Science ότι η ΑΙ σχεδίασε ιούς ικανούς να μολύνουν και να σκοτώνουν το βακτήριο E. coli.

Από επιστημονική άποψη, το επίτευγμα είναι εντυπωσιακό. Από πλευράς βιοασφάλειας, όμως, ανοίγει ένα από τα πιο δύσκολα ερωτήματα της εποχής της τεχνητής νοημοσύνης.

Δεν τροποποίησαν έναν γνωστό ιό – σχεδίασαν καινούργιο

Αυτό είναι το σημείο που κάνει την έρευνα τόσο σημαντική.

Μέχρι σήμερα, μεγάλο μέρος της συζήτησης γύρω από τη βιοτεχνολογία και την υψηλού κινδύνου έρευνα αφορούσε τη γενετική τροποποίηση ήδη υπαρχόντων οργανισμών.

Εδώ το μοντέλο δεν περιορίστηκε στην επεξεργασία ενός φυσικού ιού.

Χρησιμοποιήθηκε για να συνθέσει ολόκληρα λειτουργικά γονιδιώματα.

Οι ίδιοι οι ερευνητές σημειώνουν ότι μέχρι τώρα δεν είχε δοκιμαστεί σε τέτοιο βαθμό εάν τα μοντέλα γλώσσας γονιδιώματος μπορούν να παράγουν εξ ολοκλήρου λειτουργικά βιολογικά συστήματα.

Το αποτέλεσμα δείχνει ότι μπορούν.

Και εκεί ακριβώς αλλάζει η κλίμακα του προβλήματος.

Γιατί το καλό σενάριο είναι πραγματικά μεγάλο

Η τεχνολογία δεν είναι από μόνη της «κακή».

Αντίθετα, μπορεί να οδηγήσει σε πολύ σημαντικές ιατρικές εφαρμογές.

Οι βακτηριοφάγοι – ιοί που στοχεύουν συγκεκριμένα βακτήρια – εξετάζονται εδώ και χρόνια ως πιθανή απάντηση στην αυξανόμενη αντοχή στα αντιβιοτικά.

Μια ΑΙ που μπορεί να σχεδιάζει νέους φάγους θα μπορούσε θεωρητικά να επιτρέπει την ταχεία δημιουργία εξαιρετικά στοχευμένων θεραπειών απέναντι σε βακτηριακές λοιμώξεις που σήμερα αντιμετωπίζονται δύσκολα.

Αυτό θα μπορούσε να επιταχύνει:

• την ανάπτυξη νέων αντιμικροβιακών θεραπειών,
• την αντιμετώπιση ανθεκτικών βακτηρίων,
• τη δημιουργία εξατομικευμένων φάγων,
• τη βιοτεχνολογική έρευνα,
• τη συνθετική βιολογία.

Το επιστημονικό δυναμικό είναι τεράστιο.

Το κακό σενάριο είναι επίσης τεράστιο

Το πρόβλημα είναι ότι η ίδια τεχνολογία δεν γνωρίζει από μόνη της τη διαφορά ανάμεσα σε «θεραπευτικό» και «επικίνδυνο».

Εάν ένα μοντέλο μπορεί να δημιουργήσει ένα νέο λειτουργικό ιικό γονιδίωμα, τότε θεωρητικά ανοίγει ο δρόμος για πολύ πιο σύνθετα βιολογικά σχέδια.

Και εδώ οι ειδικοί βιοασφάλειας ανησυχούν.

Ο Thomas Inglesby και ο Moritz Hanke, ειδικοί σε θέματα health security στο Johns Hopkins, έγραψαν στο ίδιο τεύχος του Science ότι το πρόβλημα είναι πλέον θεσμικό:

«Η δυνατότητα σύνθεσης ιικών γονιδιωμάτων με γενετική ΑΙ υπάρχει πλέον· η διακυβέρνηση που απαιτείται για να κατευθυνθεί με ασφάλεια δεν υπάρχει.»

Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό συμπέρασμα της υπόθεσης.

Η τεχνολογία έφτασε.

Οι κανόνες όχι.

Και οι ρυθμιστές κοιτούν ακόμη το “gain of function”

Η εξέλιξη δημιουργεί και ένα πολιτικό παράδοξο στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει επικεντρωθεί ιδιαίτερα στον περιορισμό της λεγόμενης gain-of-function research, δηλαδή της έρευνας που ενισχύει ορισμένες ιδιότητες φυσικών παθογόνων.

Τον Ιούλιο εκδόθηκε νέο πλαίσιο για τον περιορισμό υψηλού κινδύνου έρευνας στις βιοεπιστήμες, με απαγορεύσεις σε ορισμένα ομοσπονδιακά χρηματοδοτούμενα προγράμματα και αυστηρότερη εποπτεία.

Όμως η συγκεκριμένη τεχνολογία δημιουργεί ένα εντελώς διαφορετικό πρόβλημα.

Δεν χρειάζεται απαραίτητα να ενισχύσεις έναν υπάρχοντα ιό.

Μπορείς να σχεδιάσεις έναν νέο.

Και αυτό σημαίνει ότι μεγάλο μέρος της σημερινής κανονιστικής αρχιτεκτονικής έχει ήδη αρχίσει να δείχνει ξεπερασμένο.

Η βιοτεχνολογία είναι ρυθμισμένη σαν παζλ

Το κανονιστικό πλαίσιο της βιοτεχνολογίας στις ΗΠΑ και διεθνώς παραμένει κατακερματισμένο.

Διαφορετικές υπηρεσίες έχουν διαφορετικές αρμοδιότητες, οι νόμοι σχεδιάστηκαν για προηγούμενες γενιές τεχνολογίας και η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται με ταχύτητα που οι θεσμοί δυσκολεύονται να παρακολουθήσουν.

Το αποτέλεσμα είναι ένα κενό:

η έρευνα μπορεί να είναι απολύτως νόμιμη σε τεχνικό επίπεδο, αλλά οι πιθανές χρήσεις της να ξεπερνούν κατά πολύ όσα είχαν στο μυαλό τους οι νομοθέτες όταν έγραφαν τους υπάρχοντες κανόνες.

Η μεγάλη αλλαγή: Από το AI που “προβλέπει” στο AI που “δημιουργεί”

Μέχρι πριν από λίγα χρόνια, η τεχνητή νοημοσύνη στη βιολογία χρησιμοποιούνταν κυρίως για:

• πρόβλεψη δομών πρωτεϊνών,
• ανάλυση γονιδιωμάτων,
• αναζήτηση φαρμακευτικών στόχων,
• βελτιστοποίηση μορίων.

Τώρα περνάμε σε διαφορετική εποχή.

Η ΑΙ δεν αναλύει απλώς τη φύση.

Αρχίζει να γράφει νέα βιολογία.

Αυτό είναι επιστημονικά συναρπαστικό.

Και ταυτόχρονα πολύ πιο δύσκολο να ελεγχθεί.

Μπορεί να εμφανιστεί το “zero-day” της βιολογίας;

Στην κυβερνοασφάλεια, ένας zero-day είναι μια ευπάθεια που κανείς δεν γνωρίζει και άρα κανένα σύστημα άμυνας δεν είναι προετοιμασμένο να αντιμετωπίσει.

Στη βιολογία, το αντίστοιχο εφιαλτικό σενάριο θα ήταν ένας νέος οργανισμός που δημιουργείται τόσο γρήγορα ώστε τα σημερινά συστήματα επιτήρησης, διάγνωσης και αντιμέτρων να μην προλαβαίνουν να προσαρμοστούν.

Αυτός είναι ο βαθύτερος λόγος που η γενετική ΑΙ προκαλεί ανησυχία.

Όχι επειδή δημιουργήθηκε ένας φάγος που σκοτώνει E. coli.

Αλλά επειδή αποδείχθηκε ότι ένα μοντέλο μπορεί να σχεδιάσει λειτουργική βιολογία από την αρχή.

Το νέο μεγάλο ρυθμιστικό ερώτημα

Οι κυβερνήσεις θα πρέπει πλέον να απαντήσουν σε ερωτήματα που μέχρι χθες έμοιαζαν θεωρητικά:

Ποια μοντέλα πρέπει να έχουν περιορισμένη πρόσβαση;

Πρέπει να ελέγχονται οι βιολογικές ακολουθίες που παράγουν;

Πρέπει τα εργαστήρια σύνθεσης DNA να μπλοκάρουν συγκεκριμένες παραγγελίες;

Πώς θα ελέγχεται ένα μοντέλο που μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο για θεραπεία όσο και για επιβλαβή σχεδιασμό;

Και κυρίως:

πώς ρυθμίζεις μια τεχνολογία που βελτιώνεται ταχύτερα από τη νομοθεσία;

Η επιστήμη άνοιξε μια πόρτα που δύσκολα ξανακλείνει

Η έρευνα του Stanford δεν σημαίνει ότι βρισκόμαστε ένα βήμα πριν από τη μαζική κατασκευή τεχνητών παθογόνων.

Σημαίνει όμως κάτι εξίσου σημαντικό:

ότι ένα τεχνολογικό όριο που μέχρι πρόσφατα υπήρχε μόνο στη θεωρία έπαψε να είναι θεωρητικό.

Η γενετική ΑΙ μπορεί πλέον να δημιουργήσει λειτουργικούς ιούς.

Το καλό νέο είναι ότι αυτό μπορεί να ανοίξει δρόμο για εντελώς νέες θεραπείες.

Το ανησυχητικό είναι ότι η ίδια ικανότητα μπορεί, όσο τα μοντέλα γίνονται ισχυρότερα, να διευρύνει δραματικά το πεδίο των βιολογικών κινδύνων.

Και εκεί βρίσκεται η μεγάλη πρόκληση της επόμενης εποχής:

να μη χρειαστεί πρώτα να δούμε τι μπορεί να πάει στραβά για να αποφασίσουμε μετά ποιοι κανόνες έπρεπε να υπήρχαν από την αρχή.

Πηγή: pagenews.gr