Η εμπιστοσύνη ΗΠΑ–Κίνας χωρά πια σε μία ημέρα; Το μήνυμα πίσω από το ταξίδι-αστραπή του Σι
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 8 '
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Η εμπιστοσύνη ΗΠΑ–Κίνας χωρά πια σε μία ημέρα; Το μήνυμα πίσω από το ταξίδι-αστραπή του Σι
Ο Σι πάει για μόλις μία ημέρα στις ΗΠΑ – Τι χάλασε στη σχέση με τον Τραμπ μετά το Πεκίνο
Μπορεί η διάρκεια μιας προεδρικής επίσκεψης να αποκαλύψει την πραγματική κατάσταση των σχέσεων ανάμεσα στις δύο μεγαλύτερες δυνάμεις του κόσμου;
Στην περίπτωση ΗΠΑ και Κίνας, η απάντηση ίσως είναι «ναι».
Σύμφωνα με πληροφορίες που αποδίδονται στο POLITICO, η προγραμματισμένη επίσκεψη του Σι Τζινπίνγκ στις Ηνωμένες Πολιτείες τον Σεπτέμβριο ενδέχεται να περιοριστεί σε μόλις μία ημέρα. Η πληροφορία δεν έχει μέχρι στιγμής επιβεβαιωθεί επίσημα από Ουάσιγκτον ή Πεκίνο και, επομένως, πρέπει να αντιμετωπίζεται ως διπλωματικό σενάριο και όχι ως οριστικοποιημένο πρόγραμμα.
Το βέβαιο είναι ότι η επίσκεψη βρίσκεται στον σχεδιασμό. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δηλώσει δημόσια ότι αναμένει τον Κινέζο πρόεδρο στις ΗΠΑ στις 24 Σεπτεμβρίου, ενώ ο Μάρκο Ρούμπιο είχε επιβεβαιώσει τον Ιούλιο ότι οι προετοιμασίες συνεχίζονται. (
Εάν όμως το ταξίδι περιοριστεί πράγματι σε ένα 24ωρο, το μήνυμα θα είναι δύσκολο να αγνοηθεί: τέσσερις μήνες μετά το Πεκίνο, η περίοδος καλής θέλησης Τραμπ–Σι φαίνεται ήδη να εξαντλείται.
Από το «ιστορικό Πεκίνο» στο ψυχρό 24ωρο
Η εικόνα τον Μάιο ήταν πολύ διαφορετική.
Κατά την επίσκεψη Τραμπ στην Κίνα, οι δύο ηγέτες επιχείρησαν να εμφανίσουν μια σχέση που περνούσε από την ανοικτή αντιπαράθεση σε μια περισσότερο ελεγχόμενη μορφή ανταγωνισμού.
Ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε μετά τις συνομιλίες ότι Τραμπ και Σι συμφώνησαν στην οικοδόμηση μιας «εποικοδομητικής σχέσης στρατηγικής σταθερότητας», ενώ επιβεβαίωσε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα υποδεχόταν τον Σι στην Ουάσιγκτον το φθινόπωρο.
Ο ίδιος ο Τραμπ ήταν ακόμη πιο θερμός.
«Η σχέση είναι πολύ ισχυρή», είχε δηλώσει στο Πεκίνο, προαναγγέλλοντας παράλληλα την επίσκεψη του Σι περίπου στις 24 Σεπτεμβρίου.
Το κείμενο ανάλυσης στο οποίο βασίζεται η συζήτηση για το μονοήμερο ταξίδι υποστηρίζει, ωστόσο, ότι η «εποικοδομητική και σταθερή» σχέση του Μαΐου εξακολουθεί να στηρίζεται σε εξαιρετικά εύθραυστα θεμέλια. Η αντιπαράθεση συνεχίζεται ταυτόχρονα σε γεωπολιτική, τεχνολογία, εφοδιαστικές αλυσίδες, εμπόριο και παγκόσμια διακυβέρνηση.
Το πραγματικό αγκάθι λέγεται Ταϊβάν
Στην καρδιά της κινεζικής δυσπιστίας παραμένει η Ταϊβάν.
Για το Πεκίνο, οι πολιτικές διαβεβαιώσεις έχουν μικρή σημασία εάν η αμερικανική στρατηγική στην περιοχή συνεχίζει να ενισχύει την αποτροπή απέναντι στην Κίνα.
Η κινεζική ανάγνωση είναι ότι η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να ενισχύει στρατιωτικά την πρώτη νησιωτική αλυσίδα και να δημιουργεί ένα πυκνότερο πλέγμα ασφαλείας γύρω από την κινεζική περιφέρεια.
Και εδώ εμφανίζεται ο δεύτερος μεγάλος παράγοντας της εξίσωσης: η Ιαπωνία.
Η Ιαπωνία μπαίνει ανάμεσα σε Τραμπ και Σι
Σύμφωνα με την ανάλυση, το Πεκίνο θεωρεί ότι η Ιαπωνία χρησιμοποιεί την Ταϊβάν ως καταλύτη για τη δική της στρατιωτική ενίσχυση.
Το Τόκιο έχει ενισχύσει τις στρατιωτικές υποδομές στα νοτιοδυτικά νησιά, τη συνεργασία με τις αμερικανικές δυνάμεις, τις ασκήσεις και τις σχέσεις ασφαλείας με χώρες όπως οι Φιλιππίνες και το Βιετνάμ.
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι το Πεκίνο φέρεται να περίμενε από τον Τραμπ κάποια μορφή συγκράτησης του Τόκιο.
Αντίθετα, η κινεζική εκτίμηση είναι ότι οι ΗΠΑ λειτουργούν περισσότερο ως επιταχυντής της ιαπωνικής στρατιωτικής ενίσχυσης παρά ως φρένο.
Αυτό υπονομεύει ακριβώς το είδος της «στρατηγικής σταθερότητας» που επιχείρησαν να οικοδομήσουν οι δύο ηγέτες τον Μάιο.
Ένας νέος εξοπλιστικός ανταγωνισμός στην Ασία
Η ευρύτερη εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική.
Στην Ανατολική Ασία καταγράφεται επιτάχυνση των αμυντικών δαπανών, ανάπτυξη δυνατοτήτων πλήγματος μεγάλου βεληνεκούς, βαθύτερη στρατιωτική και τεχνολογική ολοκλήρωση μεταξύ συμμάχων και ολοένα πιο ρεαλιστικές στρατιωτικές ασκήσεις.
Για την Κίνα, επομένως, η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται πλέον στην Ταϊβάν.
Πρόκειται για ένα περιφερειακό σύστημα ασφαλείας που σταδιακά μετασχηματίζεται γύρω από την προσπάθεια περιορισμού της κινεζικής ισχύος.
Και όσο περισσότερο ενισχύεται αυτό το σύστημα τόσο δυσκολότερο γίνεται για τον Σι να παρουσιάζει στο εσωτερικό της Κίνας τη σχέση με τον Τραμπ ως επιτυχημένη πολιτική αποκλιμάκωσης.
Ο Τραμπ επενδύει στην προσωπική σχέση – Ο Σι όχι τόσο
Υπάρχει και μία βαθύτερη διαφορά στον τρόπο με τον οποίο οι δύο ηγέτες αντιλαμβάνονται τη διπλωματία.
Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα επενδύσει στις προσωπικές σχέσεις με ισχυρούς ηγέτες και στην πεποίθηση ότι μια απευθείας συμφωνία κορυφής μπορεί να ξεκλειδώσει προβλήματα που οι παραδοσιακοί διπλωματικοί μηχανισμοί αδυνατούν να επιλύσουν.
Το Πεκίνο είναι πολύ πιο επιφυλακτικό.
Η κινεζική ηγεσία μπορεί να επιθυμεί τη σταθεροποίηση των σχέσεων με τις ΗΠΑ, αλλά δεν θέλει η στρατηγική σχέση των δύο χωρών να μετατραπεί σε προσωπικό παιχνίδι ανάμεσα στον Τραμπ και τον Σι.
Για τον Σι υπάρχει επιπλέον ένα εσωτερικό πολιτικό όριο: δεν μπορεί να εμφανιστεί ότι παραχωρεί χωρίς αντάλλαγμα.
Γιατί το 2027 βαραίνει ήδη στους υπολογισμούς
Η κινεζική οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει πιέσεις στην κατανάλωση, στην απασχόληση και στη διαδικασία οικονομικού μετασχηματισμού.
Αυτό περιορίζει τα περιθώρια του Σι να εμφανίζεται ταυτόχρονα αδύναμος και στο εξωτερικό.
Τα ζητήματα της Ταϊβάν και της Ιαπωνίας αποκτούν έτσι μεγαλύτερη εσωτερική πολιτική σημασία.
Μια επίσκεψη στην Ουάσιγκτον με μεγάλες τελετές αλλά χωρίς ουσιαστικές αμερικανικές παραχωρήσεις θα μπορούσε να δημιουργήσει ακριβώς την εικόνα που το Πεκίνο θέλει να αποφύγει: ότι ο Σι προσφέρει στον Τραμπ μια μεγάλη διπλωματική επιτυχία χωρίς να παίρνει κάτι αντίστοιχο.
Γιατί όμως να πάει καθόλου;
Εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον σημείο.
Εάν το Πεκίνο είναι τόσο απογοητευμένο, γιατί να μην ακυρώσει την επίσκεψη;
Η απάντηση είναι ότι η Κίνα εξακολουθεί να έχει τεράστιο συμφέρον να αποτρέψει μια ανεξέλεγκτη σύγκρουση με τις ΗΠΑ.
Η ίδια η πηγή υποστηρίζει ότι η επιλογή ενός μονοήμερου ταξιδιού, αντί μιας πλήρους ακύρωσης, θα μπορούσε να επιτρέπει στο Πεκίνο να εκφράσει τη δυσαρέσκειά του χωρίς να δώσει στον Τραμπ αφορμή για νέα μετωπική σύγκρουση.
Με άλλα λόγια:
ούτε θερμή επαναπροσέγγιση, ούτε ρήξη.
Το παράδοξο: Η Κίνα δεν θέλει μια Αμερική που καταρρέει
Υπάρχει ακόμη μία παράμετρος που συχνά χάνεται μέσα στη συζήτηση περί νέου Ψυχρού Πολέμου.
Η Κίνα θέλει να περιορίσει την αμερικανική ισχύ, αλλά δεν έχει απαραίτητα συμφέρον από μια απότομη κατάρρευση της αμερικανικής ηγεμονίας.
Η ανάλυση υποστηρίζει ότι το Πεκίνο φοβάται πως μια υπερβολικά γρήγορη αποδυνάμωση των ΗΠΑ θα μπορούσε να προκαλέσει χάος στο διεθνές σύστημα και να οδηγήσει αμερικανικούς συμμάχους σε ανεξέλεγκτο επανεξοπλισμό και αυτόνομες στρατηγικές.
Για μια Κίνα που χρειάζεται διεθνή σταθερότητα ώστε να συνεχίσει την οικονομική της άνοδο, αυτό δεν είναι απαραίτητα καλό νέο.
Η «μία ημέρα» ως διπλωματικό μήνυμα
Γι’ αυτό και, εφόσον επιβεβαιωθεί, η διάρκεια της επίσκεψης αποκτά συμβολική σημασία.
Ο Τραμπ είχε προσκαλέσει επισήμως τον Σι και την Πενγκ Λιγιουάν στον Λευκό Οίκο για τις 24 Σεπτεμβρίου, μετά τις συνομιλίες του Μαΐου.
Μάλιστα, στις 23 Ιουλίου επανέλαβε δημόσια ότι ο Σι θα βρίσκεται στις ΗΠΑ εκείνη την ημερομηνία και ότι μεταξύ των θεμάτων συζήτησης θα είναι η τεχνητή νοημοσύνη.
Εάν τελικά το Πεκίνο επιλέξει ένα ασυνήθιστα συμπιεσμένο πρόγραμμα, η εικόνα θα είναι ισχυρή:
ο Σι θα πάει στην Αμερική επειδή δεν θέλει τη ρήξη — αλλά ίσως μείνει μόνο όσο χρειάζεται για να δείξει ότι δεν υπάρχει ούτε επαναπροσέγγιση.
Και τότε το ερώτημα δεν θα είναι αν Τραμπ και Σι μπορούν να χαμογελάσουν μπροστά στις κάμερες.
Θα είναι εάν η «στρατηγική σταθερότητα» που οικοδόμησαν τον Μάιο άντεξε τελικά περισσότερο από μερικούς μήνες.
Γιατί, όπως καταλήγει χαρακτηριστικά η ανάλυση, η εικόνα μιας σινοαμερικανικής εμπιστοσύνης που περιορίζεται σε μία μόνο ημέρα μπορεί να αποτελεί προειδοποίηση για πολύ μεγαλύτερη αναταραχή το 2027.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
