Ο Τραμπ απειλεί να βομβαρδίσει… σύμμαχο των ΗΠΑ – Το Ομάν στη μέση του πολέμου με το Ιράν

Για δεύτερη φορά μέσα σε λίγους μήνες ο Αμερικανός πρόεδρος απειλεί ανοιχτά το Μουσκάτ, ενώ το σουλτανάτο διαπραγματεύεται με την Τεχεράνη για τα Στενά του Ορμούζ – Το Ομάν αποφεύγει την κλιμάκωση, αλλά η πίεση της Ουάσιγκτον απειλεί έναν από τους σημαντικότερους διαύλους επικοινωνίας ΗΠΑ–Ιράν

Σε μια από τις πιο παράδοξες ανατροπές του πολέμου με το Ιράν, ο Ντόναλντ Τραμπ στρέφει πλέον τις απειλές του όχι μόνο εναντίον της Τεχεράνης, αλλά και εναντίον ενός παραδοσιακού εταίρου των Ηνωμένων Πολιτειών στον Κόλπο.

Στο στόχαστρο βρίσκεται το Ομάν.

Για δεύτερη φορά μέσα σε λίγους μήνες, ο Αμερικανός πρόεδρος απείλησε ακόμη και με στρατιωτικό πλήγμα το σουλτανάτο, εάν θεωρήσει ότι το Μουσκάτ εμποδίζει την προσπάθειά του να επιβάλει συμφωνία με το Ιράν.

Η αντίδραση στο Ομάν αυτή τη φορά, σύμφωνα με το Al-Monitor, ήταν περισσότερο εκνευρισμός παρά αιφνιδιασμός. Την πρώτη φορά, αξιωματούχοι φέρονταν να αναρωτιούνται ακόμη και εάν ο Τραμπ είχε εκφραστεί λανθασμένα. Τώρα γνωρίζουν ότι πρόκειται για επαναλαμβανόμενη πίεση προς μια χώρα που εδώ και δεκαετίες έχει οικοδομήσει τον ρόλο του ουδέτερου διαμεσολαβητή της περιοχής.

Και πίσω από τη φραστική έκρηξη βρίσκεται το μεγαλύτερο γεωπολιτικό τρόπαιο του πολέμου: τα Στενά του Ορμούζ.

«Αν το Ομάν μπει στη μέση, θα το βομβαρδίσουμε»

Ο Τραμπ δεν άφησε πολλά περιθώρια για διπλωματικές ερμηνείες.

Μιλώντας στο Fox News τη Δευτέρα, αναφέρθηκε στις συνομιλίες Ομάν–Ιράν και χρησιμοποίησε εξαιρετικά σκληρή γλώσσα για το ενδεχόμενο το Μουσκάτ να εμποδίσει μια συμφωνία.

«Αν το Ομάν μπει στη μέση, θα το βομβαρδίσουμε», ήταν το νόημα της απειλής του Αμερικανού προέδρου.

Αργότερα, από το Οβάλ Γραφείο, επανήλθε:

«Δεν νομίζω ότι συμπεριφέρθηκαν πολύ καλά. Αλλά θα μπορούσαμε να τους αντιμετωπίσουμε πολύ εύκολα». 

Η φράση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα επειδή δεν αποτελεί μεμονωμένο ξέσπασμα.

Τον Μάιο ο Τραμπ είχε επίσης απειλήσει ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να «ανατινάξουν» το Ομάν εάν δεν «συμπεριφερθεί», όταν είχαν εμφανιστεί πληροφορίες για πιθανή επιβολή τελών στη ναυσιπλοΐα μέσω του Ορμούζ.

Γιατί ο Τραμπ έχει θυμώσει με το Ομάν

Στην πραγματικότητα, η αντιπαράθεση δεν αφορά τόσο το Ομάν όσο το ποιος θα ελέγξει το μεταπολεμικό καθεστώς στα Στενά του Ορμούζ.

Ουάσιγκτον και Μουσκάτ φαίνεται να έχουν διαφορετική αντίληψη για τη συμφωνία που διαπραγματεύεται το Ομάν με την Τεχεράνη.

Σύμφωνα με το Associated Press, η αμερικανική κυβέρνηση έχει εκφράσει αντιρρήσεις για στοιχεία του υπό διαμόρφωση πλαισίου, μεταξύ των οποίων η πιθανότητα κοινής ιρανο-ομανικής διαχείρισης της εξόδου από τα Στενά και η αποδοχή εθελοντικών τελών για τα διερχόμενα πλοία.

Η αμερικανική θέση είναι σαφής: η διέλευση πρέπει να παραμείνει ελεύθερη.

Η Τεχεράνη, αντίθετα, επιχειρεί να μετατρέψει τον γεωγραφικό της έλεγχο στην περιοχή σε διαπραγματευτικό πλεονέκτημα.

Και το Ομάν βρίσκεται ακριβώς ανάμεσα στους δύο.

Ο σύμμαχος που μιλάει με όλους

Αυτό ακριβώς είναι που κάνει την αμερικανική απειλή τόσο ασυνήθιστη.

Το Ομάν δεν αποτελεί αντίπαλο των Ηνωμένων Πολιτειών. Εδώ και δεκαετίες διατηρεί στρατιωτικούς και οικονομικούς δεσμούς με την Ουάσιγκτον, ενώ παράλληλα έχει κατορθώσει να διατηρεί λειτουργικές σχέσεις με την Τεχεράνη.

Αυτή η διπλή πρόσβαση το έχει καταστήσει έναν από τους σημαντικότερους «σιωπηλούς» μεσολαβητές της Μέσης Ανατολής.

Το Μουσκάτ είχε διαδραματίσει ρόλο και στις διαπραγματεύσεις για το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα πριν από την έναρξη του πολέμου, ενώ εξακολουθεί να αποτελεί δίαυλο μεταξύ των δύο πλευρών.

Η ιδιαιτερότητα της ομανικής εξωτερικής πολιτικής είναι ακριβώς αυτή: αποφεύγει τις απόλυτες ευθυγραμμίσεις και επιχειρεί να συνομιλεί ταυτόχρονα με Ουάσιγκτον, Τεχεράνη και τις αραβικές μοναρχίες του Κόλπου.

Ομάν–Ιράν συνεχίζουν σαν να μην άκουσαν τον Τραμπ

Παρά τις απειλές, οι συνομιλίες δεν σταμάτησαν.

Η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι οι επαφές με το Μουσκάτ συνεχίζονται, ενώ οι δύο πλευρές επεξεργάζονται ρυθμίσεις για τη ναυσιπλοΐα στα Στενά.

Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών είχε ήδη αναφέρει ότι οι δύο χώρες βρίσκονταν κοντά σε μια φόρμουλα για νέα διαδρομή μέσω του Ορμούζ, η οποία δεν θα ταυτιζόταν ούτε με τη βόρεια ούτε με τη νότια οδό και θα λάμβανε υπόψη τα κυριαρχικά δικαιώματα και των δύο πλευρών. (

Εδώ όμως βρίσκεται η κρίσιμη λεπτομέρεια.

Η συμφωνία Ομάν–Ιράν για τις θαλάσσιες διαδρομές δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με πλήρη επαναλειτουργία του Ορμούζ.

Η Τεχεράνη εξακολουθεί να συνδέει την πλήρη επαναλειτουργία με ευρύτερες απαιτήσεις έναντι των ΗΠΑ.

Ο Ορμούζ έχει γίνει το πραγματικό τραπέζι των διαπραγματεύσεων

Πριν από τον πόλεμο, περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου περνούσε από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα.

Η δραστική μείωση της κυκλοφορίας έχει μετατρέψει τα Στενά σε εργαλείο πίεσης με παγκόσμιες οικονομικές συνέπειες.

Για την Ουάσιγκτον, λοιπόν, το ζήτημα δεν είναι απλώς στρατιωτικό.

Είναι ενεργειακό, οικονομικό και πολιτικό.

Η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας μπορεί να αυξήσει την προσφορά πετρελαίου, να περιορίσει το γεωπολιτικό premium στις τιμές της ενέργειας και να μειώσει την πίεση που ο πόλεμος δημιουργεί στην αμερικανική οικονομία.

Και αυτό αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία όσο πλησιάζουν οι ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, με το κόστος του πολέμου και τις τιμές των καυσίμων να αποτελούν πολιτικό βάρος για τους Ρεπουμπλικανούς.

Το παράδοξο της στρατηγικής Τραμπ

Εδώ βρίσκεται και η μεγαλύτερη αντίφαση.

Ο Τραμπ χρειάζεται το Ομάν.

Το Μουσκάτ διαθέτει κάτι που η στρατιωτική ισχύς της Ουάσιγκτον δεν μπορεί εύκολα να δημιουργήσει: αξιόπιστο δίαυλο επικοινωνίας με την Τεχεράνη.

Την ίδια στιγμή, όμως, ο Αμερικανός πρόεδρος απειλεί δημόσια τον ίδιο τον μεσολαβητή που μπορεί να βοηθήσει στην έξοδο από το αδιέξοδο.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμη μεγαλύτερο καθώς η 60ήμερη προθεσμία που είχε τεθεί τον Ιούνιο για μια μόνιμη συμφωνία ΗΠΑ–Ιράν εξέπνευσε χωρίς συνολική διευθέτηση.

Παράλληλα, η Ουάσιγκτον έχει αρχίσει να αναζητά και άλλους διαύλους. Τις τελευταίες ημέρες έχουν καταγραφεί επαφές με ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ αυτών την Αυστρία και την Ελλάδα, καθώς οι ΗΠΑ επιχειρούν να διευρύνουν το διπλωματικό δίκτυο γύρω από την Τεχεράνη.

Το Ομάν βρίσκεται στη μέση – αλλά αυτό είναι και η δύναμή του

Το Μουσκάτ γνωρίζει ότι μια δημόσια αντιπαράθεση με τον Τραμπ θα μπορούσε να καταστρέψει τον ρόλο που έχει χτίσει επί δεκαετίες.

Γι’ αυτό και αποφεύγει να απαντήσει με την ίδια ένταση.

Η στρατηγική του είναι σχεδόν η αντίθετη από εκείνη της Ουάσιγκτον: χαμηλοί τόνοι, παρασκηνιακές συνομιλίες και διατήρηση ανοικτών διαύλων ακόμη και όταν οι υπόλοιποι παίκτες συγκρούονται.

Το παράδοξο είναι ότι όσο περισσότερο κλιμακώνεται ο πόλεμος, τόσο περισσότερο αυξάνεται η αξία αυτής της ουδετερότητας.

Και έτσι ο Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με ένα δύσκολο δίλημμα: μπορεί να πιέσει το Ομάν, αλλά δύσκολα μπορεί να το παρακάμψει.

Διότι εάν η Ουάσιγκτον θέλει πραγματικά συμφωνία για τον Ορμούζ και τελικά έναν δρόμο επιστροφής στις διαπραγματεύσεις με το Ιράν, κάποιος πρέπει να μπορεί να μιλάει και με τις δύο πλευρές.

Και αυτή τη στιγμή, παρά τις απειλές του Αμερικανού προέδρου, το Ομάν παραμένει ένας από τους ελάχιστους παίκτες που μπορούν ακόμη να το κάνουν.

Πηγή: pagenews.gr