Ιράν ανοίγει «παράθυρο» στα Στενά του Ορμούζ: Πράσινο φως σε ιρακινά τάνκερ
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 5 '
Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Ιράν ανοίγει «παράθυρο» στα Στενά του Ορμούζ: Πράσινο φως σε ιρακινά τάνκερ
Μια πρώτη, περιορισμένη ρωγμή στο καθεστώς που έχει επιβάλει το Ιράν στα Στενά του Ορμούζ δημιουργείται μετά την απόφαση της Τεχεράνης να επιτρέψει σε αριθμό ιρακινών πετρελαιοφόρων να περάσουν από τη στρατηγική θαλάσσια δίοδο.
Η κίνηση επιβεβαιώθηκε το Σάββατο 22 Αυγούστου από το ιρανικό κρατικό πρακτορείο IRNA και μεταδόθηκε από το Reuters, έπειτα από επανειλημμένα αιτήματα της Βαγδάτης προς την ιρανική ηγεσία.
Δεν πρόκειται, ωστόσο, για γενικό άνοιγμα των Στενών. Η Τεχεράνη ουσιαστικά εφαρμόζει ένα σύστημα επιλεκτικής διέλευσης, διατηρώντας τον έλεγχο πάνω σε μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του κόσμου.
Η Βαγδάτη ζήτησε ειδική μεταχείριση
Σύμφωνα με το IRNA, η εξασφάλιση ειδικής άδειας για τα ιρακινά δεξαμενόπλοια αποτέλεσε ένα από τα βασικά αιτήματα της Βαγδάτης κατά την πρόσφατη επίσκεψη στο Ιράκ του προέδρου του ιρανικού κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ.
Ο Ιρακινός πρόεδρος Νιζάρ Αμέντι δήλωσε επίσης ότι τις τελευταίες ημέρες το Ιράν έχει ήδη διευκολύνει τη διέλευση πλοίων που μεταφέρουν ιρακινό πετρέλαιο.
Παράλληλα, αποκάλυψε ότι η Βαγδάτη συζήτησε απευθείας με Ιρανούς αξιωματούχους το ζήτημα των εξαγωγών μέσω του Ορμούζ.
Η κατάσταση, ωστόσο, παραμένει εξαιρετικά σύνθετη, όπως παραδέχθηκε ο ίδιος μιλώντας στο Baghdad Dialogue policy conference.
Το Ορμούζ παραμένει ουσιαστικά κλειστό
Αυτό είναι και το κρίσιμο σημείο της εξέλιξης.
Η παραχώρηση ειδικών αδειών στο Ιράκ δεν ισοδυναμεί με επαναφορά της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά.
Η κίνηση των πλοίων παραμένει σημαντικά χαμηλότερη από τα επίπεδα πριν από τον πόλεμο, ενώ εξακολουθούν να καταγράφονται επιθέσεις στην ευρύτερη περιοχή.
Νεότερα στοιχεία που επικαλείται το Shafaq News είναι ενδεικτικά της κατάστασης: μόλις επτά εμπορικά πλοία διέσχισαν τα Στενά την Πέμπτη, έναντι 14 μία ημέρα νωρίτερα, ενώ δεν καταγράφηκε διέλευση VLCC — των γιγαντιαίων δεξαμενόπλοιων μεταφοράς αργού — ή LNG carrier.
Άρα, η απόφαση για το Ιράκ πρέπει να διαβαστεί περισσότερο ως στοχευμένη εξαίρεση παρά ως προάγγελος πλήρους επαναλειτουργίας του Ορμούζ.
Το Ιράκ πληρώνει βαρύ τίμημα
Για τη Βαγδάτη το ζήτημα είναι ζωτικής οικονομικής σημασίας.
Πριν από την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, η ιρακινή παραγωγή βρισκόταν κοντά στα 4 εκατ. βαρέλια ημερησίως. Η αποτελεσματική διακοπή της κανονικής κυκλοφορίας μέσω του Ορμούζ έπληξε μία οικονομία που εξαρτάται σε τεράστιο βαθμό από τα έσοδα του πετρελαίου.
Τα στοιχεία που δημοσιεύονται στο Ιράκ δείχνουν το μέγεθος του σοκ. Οι νότιες εξαγωγές υποχώρησαν δραματικά μετά τις αναταράξεις στο Ορμούζ και, παρά την ανάκαμψη στα περίπου 1,4 εκατ. βαρέλια ημερησίως τον Ιούλιο, παρέμεναν πολύ χαμηλότερα από τα προ κρίσης επίπεδα άνω των 3,3 εκατ. βαρελιών ημερησίως από τη Βασόρα.
Βαγδάτη: Σχέδιο απεξάρτησης από το Ορμούζ
Η κρίση επιταχύνει πλέον μία στρατηγική που το Ιράκ συζητούσε επί χρόνια: να σταματήσει να εξαρτάται σχεδόν ολοκληρωτικά από μία και μοναδική θαλάσσια έξοδο.
Η κυβέρνηση εργάζεται για την ενίσχυση των εξαγωγών μέσω του τουρκικού λιμανιού Τσεϊχάν, ενώ εξετάζει παράλληλα διαδρομές προς το Μπανιάς της Συρίας και την Άκαμπα της Ιορδανίας.
Πρόκειται για μια γεωοικονομική αναδιάταξη που θα μπορούσε μακροπρόθεσμα να αλλάξει τον ενεργειακό χάρτη της περιοχής.
Το μήνυμα που πήρε η Βαγδάτη από την κρίση είναι σαφές: όταν η πρόσβαση στις αγορές εξαρτάται από το Ορμούζ, μια σύγκρουση μεταξύ τρίτων χωρών μπορεί να μετατραπεί μέσα σε λίγες ημέρες σε δημοσιονομική απειλή για το ίδιο το ιρακινό κράτος.
Η Τεχεράνη δείχνει ποιος κρατά το «κλειδί»
Υπάρχει όμως και μια βαθύτερη γεωπολιτική διάσταση.
Με τις ειδικές άδειες προς το Ιράκ, το Ιράν μπορεί ταυτόχρονα να εμφανίζεται ως χώρα που ανταποκρίνεται σε ένα αίτημα σημαντικού γείτονά της και να υπενθυμίζει ότι η επιστροφή στην κανονικότητα του Ορμούζ εξακολουθεί να περνά από την Τεχεράνη.
Δεν ανοίγει τα Στενά. Επιλέγει ποιος μπορεί να περάσει.
Και αυτή η διαφορά είναι κρίσιμη.
Η κίνηση επιτρέπει επίσης στην Τεχεράνη να διαχωρίσει το Ιράκ από άλλες χώρες και να προστατεύσει μια ιδιαίτερα σημαντική πολιτική και οικονομική σχέση, χωρίς να εγκαταλείψει το βασικό διαπραγματευτικό χαρτί που της προσφέρει ο έλεγχος της ναυσιπλοΐας.
Το μήνυμα προς τις αγορές
Για τις διεθνείς αγορές πετρελαίου, επομένως, η εξέλιξη είναι θετική αλλά δεν αποτελεί ακόμη σήμα αποκλιμάκωσης.
Το Brent έκλεισε την Παρασκευή στα 94,39 δολάρια το βαρέλι, έχοντας ενισχυθεί κατά 6,39% μέσα στην εβδομάδα, ενώ το WTI έκλεισε στα 87,06 δολάρια. Οι αγορές εξακολουθούν να τιμολογούν τον γεωπολιτικό κίνδυνο γύρω από το Ιράν και τις ενεργειακές ροές του Κόλπου.
Η πραγματική αλλαγή θα έρθει μόνο εάν οι ειδικές άδειες μετατραπούν σε ευρύτερη και σταθερή επαναφορά της εμπορικής ναυσιπλοΐας.
Μέχρι τότε, η απόφαση για τα ιρακινά τάνκερ στέλνει ένα διαφορετικό μήνυμα: το Ορμούζ δεν έχει ανοίξει — η Τεχεράνη απλώς άνοιξε την πόρτα για έναν συγκεκριμένο γείτονά της.
Πηγή: Reuters, IRNA – 22 Αυγούστου 2026.
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
