Ο Γεραπετρίτης βάζει «κόκκινη γραμμή» στην Άγκυρα: Χάγη μόνο για ΑΟΖ–Τα 12 μίλια αποφασίζονται από την Αθήνα
ΧΡΟΝΟΣ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ 10 '
Πηγή Φωτογραφίας: eurokinissi//Ο Γεραπετρίτης βάζει «κόκκινη γραμμή» στην Άγκυρα: Χάγη μόνο για ΑΟΖ–Τα 12 μίλια αποφασίζονται από την Αθήνα
Μια από τις σαφέστερες οριοθετήσεις της ελληνικής στρατηγικής απέναντι στην Τουρκία έκανε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης, βάζοντας ταυτόχρονα τρεις κρίσιμες «κόκκινες γραμμές»: Χάγη μόνο για την οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ, καμία συζήτηση για ελληνική κυριαρχία και αποκλειστική αρμοδιότητα της Αθήνας για το πότε και πώς θα ασκήσει το δικαίωμα επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια.
Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα «Political» και τη δημοσιογράφο Αλεξία Τασούλη, ο υπουργός Εξωτερικών ουσιαστικά αναγνωρίζει ότι ο δομημένος ελληνοτουρκικός διάλογος των τελευταίων τριών ετών δεν έχει ακόμη δημιουργήσει το απαιτούμενο κοινό έδαφος για το μεγάλο επόμενο βήμα: τη σύνταξη συνυποσχετικού και την παραπομπή της διαφοράς σε διεθνή δικαιοδοσία.
Ο λόγος βρίσκεται στον ίδιο τον πυρήνα της ελληνοτουρκικής διαφοράς.
Αθήνα και Άγκυρα εξακολουθούν να διαφωνούν όχι απλώς ως προς τις θέσεις τους, αλλά ως προς το τι ακριβώς αποτελεί διαφορά προς επίλυση.
Χάγη: Η Αθήνα κλείνει την πόρτα σε «πακέτο» τουρκικών αξιώσεων
Η ελληνική θέση, όπως την επαναδιατύπωσε ο Γιώργος Γεραπετρίτης, παραμένει απολύτως συγκεκριμένη.
«Η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης είναι η μία και μόνη διαφορά μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας που μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας», δήλωσε.
Αυτή είναι και η βασική προϋπόθεση για οποιοδήποτε συνυποσχετικό.
Η Τουρκία, σύμφωνα με τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών, επιδιώκει να διευρύνει το αντικείμενο μιας ενδεχόμενης δικαστικής διαδικασίας, εντάσσοντας αξιώσεις που η Αθήνα θεωρεί ότι αγγίζουν ζητήματα ελληνικής κυριαρχίας.
Και εκεί βρίσκεται η απόλυτη ελληνική γραμμή.
«Τα ζητήματα κυριαρχίας ήταν, είναι και θα παραμείνουν εκτός συζήτησης», τόνισε.
Για να ακολουθήσει το κρίσιμο συμπέρασμα:
«Με τα σημερινά δεδομένα, δεν συντρέχουν ακόμη οι προϋποθέσεις για να αρχίσει ουσιαστική συζήτηση επί του συνυποσχετικού».
Πρακτικά, η δήλωση σημαίνει ότι η προοπτική της Χάγης παραμένει ανοιχτή ως στρατηγική επιλογή της Αθήνας, αλλά όχι με οποιοδήποτε τίμημα και κυρίως όχι μέσα από μια συμφωνία που θα νομιμοποιούσε την εισαγωγή τουρκικών διεκδικήσεων περί κυριαρχίας σε διεθνή δικαιοδοτική κρίση.
Το πραγματικό εμπόδιο: Ελλάδα και Τουρκία δεν συμφωνούν ακόμη ούτε για το «τι συζητούν»
Αυτό είναι ίσως το βαθύτερο γεωπολιτικό μήνυμα της συνέντευξης.
Το πρόβλημα Αθήνας–Άγκυρας δεν περιορίζεται στη διαφορετική ερμηνεία της οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών.
Προηγείται ένα θεμελιώδες ζήτημα: ο καθορισμός του αντικειμένου της διαφοράς.
Η Ελλάδα αποδέχεται μία διαφορά προς δικαστική επίλυση: υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ.
Η Τουρκία έχει διαχρονικά διατυπώσει ένα ευρύτερο πλέγμα αξιώσεων.
Χωρίς σύγκλιση στο αντικείμενο του συνυποσχετικού, η διαδρομή προς τη Χάγη ουσιαστικά σταματά πριν καν αρχίσει.
Γι’ αυτό και η σημερινή τοποθέτηση Γεραπετρίτη έχει ιδιαίτερη βαρύτητα: περιορίζει τις προσδοκίες ότι η διατήρηση των ανοιχτών διαύλων επικοινωνίας οδηγεί αυτομάτως σε διαπραγμάτευση για διεθνή δικαστική επίλυση.
Ο διάλογος συνεχίζεται. Η Χάγη, όμως, δεν βρίσκεται ακόμη στο επόμενο βήμα.
Τα 12 ναυτικά μίλια επιστρέφουν στο τραπέζι
Ακόμη πιο σημαντική είναι η τοποθέτηση του υπουργού για την επέκταση των ελληνικών χωρικών υδάτων.
Ερωτηθείς ειδικά για το ενδεχόμενο επέκτασης στα 12 ναυτικά μίλια νοτίως της Κρήτης, ο Γιώργος Γεραπετρίτης δεν προσδιόρισε χρόνο ή γεωγραφική περιοχή.
Έκανε όμως σαφή την αρχή πάνω στην οποία θα ληφθεί οποιαδήποτε απόφαση:
«Η επέκταση των χωρικών μας υδάτων έως τα 12 ναυτικά μίλια αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα της Ελλάδας, το οποίο απορρέει από το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας».
Και κυρίως:
«Ο χρόνος και ο τρόπος άσκησής του θα καθοριστούν μονομερώς από την Ελληνική Πολιτεία, με αποκλειστικό γνώμονα το εθνικό συμφέρον».
Η λέξη «μονομερώς» έχει ιδιαίτερη σημασία.
Η Αθήνα επαναλαμβάνει ότι η άσκηση του δικαιώματος δεν αποτελεί αντικείμενο ελληνοτουρκικής διαπραγμάτευσης.
Από το Ιόνιο στην Κρήτη – Και το μεγάλο ερώτημα του Αιγαίου
Ο υπουργός υπενθύμισε ότι η σημερινή κυβέρνηση επέκτεινε ήδη τα ελληνικά χωρικά ύδατα στο Ιόνιο και έως το ακρωτήριο Ταίναρο.
«Έχουμε αποδείξει στην πράξη ότι σε θέματα κυριαρχίας και κυριαρχικών δικαιωμάτων δεν κάνουμε καμία έκπτωση», σημείωσε.
Η αναφορά αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον επειδή η ερώτηση αφορούσε συγκεκριμένα τη θαλάσσια περιοχή νοτίως της Κρήτης.
Ο Γεραπετρίτης δεν προανήγγειλε επέκταση.
Δεν την απέκλεισε όμως ούτε την υπήγαγε σε οποιαδήποτε προηγούμενη συνεννόηση με την Άγκυρα.
Η στρατηγική αμφισημία ως προς τον χρόνο παραμένει, ενώ η νομική θέση της Αθήνας διατυπώνεται χωρίς αμφισημία.
Το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου γίνεται τεστ ισχύος
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο της συνέντευξης αφορά την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου.
Και εδώ η διατύπωση του υπουργού είναι ιδιαίτερα ισχυρή.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης χαρακτήρισε την ηλεκτρική διασύνδεση Έργο Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος και υπογράμμισε ότι είναι πλήρως συμβατή με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας.
Η συμμετοχή της γαλλικής Meridiam με πλειοψηφικό πακέτο ενισχύει, κατά τον ίδιο, την ευρωπαϊκή διάσταση του project.
Παράλληλα, Ελλάδα, Κύπρος και Γαλλία έχουν εκφράσει την πολιτική υποστήριξή τους στην υλοποίησή του.
Αυτό μετατρέπει το καλώδιο από ένα διμερές ενεργειακό έργο σε ζήτημα με σαφώς ευρύτερο ευρωπαϊκό και γεωπολιτικό αποτύπωμα.
Το μήνυμα για τα καλώδια: «Δεν χωρεί μέση οδός»
Εδώ ο υπουργός επέλεξε μία από τις σκληρότερες φράσεις της συνέντευξης.
«Στο ζήτημα της έρευνας και πόντισης καλωδίων, που συνιστά ελευθερία του δικαίου της θάλασσας, δεν χωρεί μέση οδός».
Και πρόσθεσε:
«Όποιος θεωρεί ότι μπορεί να παραβιάζει διεθνείς και ευρωπαϊκούς κανόνες χωρίς τίμημα, στο τέλος πληρώνει με τόκο».
Το μήνυμα είναι προφανές χωρίς ο υπουργός να κατονομάζει την Τουρκία στη συγκεκριμένη φράση.
Η Αθήνα θέλει να καταστήσει σαφές ότι ενδεχόμενη παρεμπόδιση ερευνών ή πόντισης του καλωδίου δεν αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως διμερής ελληνοτουρκική διαφορά.
Επιχειρεί να τοποθετήσει το project μέσα σε ένα πλέγμα ευρωπαϊκών συμφερόντων, διεθνούς δικαίου και στρατηγικών συνεργασιών.
Άρθρο 42.7: Η ευρωπαϊκή «ασπίδα» και τα όριά της
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει η αναφορά στη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Το άρθρο 42.7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπει συνδρομή σε κράτος-μέλος που γίνεται θύμα ένοπλης επίθεσης.
Ο Γεραπετρίτης απέφυγε να συνδέσει προκαταβολικά τη συγκεκριμένη διάταξη με ένα υποθετικό επεισόδιο γύρω από το καλώδιο.
Διευκρίνισε όμως ότι βρίσκεται σε εξέλιξη ευρωπαϊκή συζήτηση για αποτελεσματικότερη επιχειρησιακή εφαρμογή της ρήτρας και ότι η Ελλάδα πρωταγωνιστεί στην προσπάθεια διαμόρφωσης οδικού χάρτη για το τι ακολουθεί μετά από ενδεχόμενη ενεργοποίησή της.
Η διάκριση είναι κρίσιμη.
Η Αθήνα δεν δηλώνει ότι οποιαδήποτε τουρκική παρεμπόδιση του καλωδίου ενεργοποιεί αυτομάτως το 42.7.
Δηλώνει όμως ότι οικοδομεί περισσότερα επίπεδα αποτροπής: εθνικό, ευρωπαϊκό, διπλωματικό και αμυντικό.
ΕΕ, Γαλλία και συμμαχίες: Η στρατηγική των πολλαπλών επιπέδων
Ο υπουργός περιέγραψε ουσιαστικά μια στρατηγική «επάλληλων ασφαλιστικών δικλίδων».
Η Ελλάδα διαθέτει την ιδιότητά της ως κράτους-μέλους της ΕΕ, τη στρατηγική σχέση με τη Γαλλία, τις περιφερειακές συνεργασίες της και τις δικές της αμυντικές δυνατότητες.
«Έχουμε δίπλα μας την ΕΕ, τη Γαλλία, με την οποία εξάλλου μας συνδέει Συμφωνία Ενισχυμένης Συνολικής Στρατηγικής Εταιρικής Σχέσης, έχουμε τις συμμαχίες και τις στρατηγικές εταιρικές σχέσεις με σειρά χωρών της ευρύτερης περιοχής μας», ανέφερε.
Το ενδιαφέρον εδώ είναι ότι η Αθήνα δεν παρουσιάζει κανέναν από αυτούς τους μηχανισμούς ως μοναδική «εγγύηση».
Τους αντιμετωπίζει αθροιστικά ως εργαλεία αύξησης του κόστους οποιασδήποτε αμφισβήτησης ελληνικών και ευρωπαϊκών συμφερόντων.
Η απάντηση στον Σαμαρά: «Διάλογος δεν σημαίνει υποχωρητικότητα»
Η συνέντευξη έχει και σαφή εσωτερική πολιτική διάσταση.
Ο Γιώργος Γεραπετρίτης απαντά ευθέως στην κριτική του Αντώνη Σαμαρά ότι η πολιτική διαλόγου και «ήρεμων νερών» έναντι της Τουρκίας οδηγεί σε κατευνασμό και νέα τετελεσμένα.
Η απάντηση του υπουργού στηρίζεται σε δύο επιχειρήματα.
Πρώτον, ότι όλες οι ελληνικές κυβερνήσεις —συμπεριλαμβανομένης της κυβέρνησης Σαμαρά— διατηρούσαν διάλογο με την Τουρκία.
Δεύτερον, ότι το κρίσιμο στοιχείο δεν είναι εάν Αθήνα και Άγκυρα συνομιλούν, αλλά η σχετική θέση ισχύος από την οποία συνομιλεί σήμερα η Ελλάδα.
«Ο διάλογος με την Τουρκία δεν αποτελεί ούτε καινοτομία της σημερινής κυβέρνησης ούτε ένδειξη υποχωρητικότητας. Αποτελεί διαχρονικό εργαλείο της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής – και ορθώς», ανέφερε.
«Σήμερα είναι αλλιώς»: Η νέα κυβερνητική αφήγηση για την Τουρκία
Ο Γεραπετρίτης επιχειρεί όμως να πάει ένα βήμα παραπέρα.
Η κυβερνητική θέση είναι πλέον ότι η Ελλάδα δεν περιορίζεται στην αποτροπή τουρκικών κινήσεων, αλλά δημιουργεί δικά της τετελεσμένα νομιμότητας και στρατηγικής παρουσίας.
Ο υπουργός παραπέμπει στα θαλάσσια πάρκα, στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, στις έρευνες για υποθαλάσσιους πόρους και στη διεύρυνση της ελληνικής παρουσίας στην περιοχή.
«Ναι, σήμερα είναι αλλιώς: η Ελλάδα αναλαμβάνει πρωτοβουλίες στο πεδίο και εισπράττει τις, εν πολλοίς αναμενόμενες, αντιδράσεις», δήλωσε.
Αυτή είναι ίσως η ουσιαστικότερη πολιτική απάντηση προς τον Αντώνη Σαμαρά.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να μετακινήσει τη συζήτηση από το δίλημμα «διάλογος ή σύγκρουση» στο δίπολο «διάλογος και ισχύς».
Η νέα εξίσωση Αθήνας–Άγκυρας
Αν συνδεθούν όλες οι τοποθετήσεις του υπουργού, προκύπτει μια αρκετά καθαρή εικόνα για την ελληνική στρατηγική της επόμενης περιόδου.
Η Αθήνα δεν εγκαταλείπει τον διάλογο με την Άγκυρα.
Δεν θεωρεί όμως ότι ο διάλογος έχει ωριμάσει σε βαθμό που να επιτρέπει σήμερα συνυποσχετικό για τη Χάγη.
Δεν διαπραγματεύεται ζητήματα κυριαρχίας.
Δεν συνδέει το δικαίωμα επέκτασης στα 12 ναυτικά μίλια με τουρκική συναίνεση.
Και επιχειρεί να μετατρέψει κρίσιμα projects, όπως η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου, από διμερείς εστίες τριβής σε ευρωπαϊκά ζητήματα.
Η στρατηγική μπορεί να συνοψιστεί σε τέσσερις λέξεις:
διάλογος, Διεθνές Δίκαιο, συμμαχίες, αποτροπή.
Το δύσκολο τεστ θα έρθει όταν αυτές οι αρχές χρειαστεί να εφαρμοστούν ταυτόχρονα στο πεδίο.
Και εκεί το καλώδιο Ελλάδας–Κύπρου, τα 12 ναυτικά μίλια και η απόσταση που εξακολουθεί να χωρίζει Αθήνα και Άγκυρα για τη Χάγη μετατρέπονται από θεωρητικές συζητήσεις στα τρία πραγματικά stress tests των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
Πηγή: pagenews.gr
Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο
