Γεωπολιτικά

Ο MBS ζητά από τον Τραμπ να χτυπήσει τους Χούθι – Ο εφιάλτης του «διπλού στραγγαλισμού» του πετρελαίου

Ο MBS ζητά από τον Τραμπ να χτυπήσει τους Χούθι – Ο εφιάλτης του «διπλού στραγγαλισμού» του πετρελαίου

Πηγή Φωτογραφίας: AP Photo//Ο MBS ζητά από τον Τραμπ να χτυπήσει τους Χούθι – Ο εφιάλτης του «διπλού στραγγαλισμού» του πετρελαίου

Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης

Προσθήκη του pagenews.gr
στο Google Discover
Ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν τηλεφώνησε δύο φορές στον Ντόναλντ Τραμπ ζητώντας αμερικανικά πλήγματα κατά των Χούθι, σύμφωνα με το Axios. Η κατάληψη της Μόκα φέρνει την υποστηριζόμενη από το Ιράν οργάνωση δίπλα στο Bab al-Mandab και δημιουργεί για τη Σαουδική Αραβία τον χειρότερο ενεργειακό εφιάλτη: πίεση ταυτόχρονα στο Ορμούζ και στη νότια πύλη της Ερυθράς Θάλασσας. (Axios)

Μέχρι πριν από λίγες εβδομάδες, η Σαουδική Αραβία προσπαθούσε να κρατήσει τις Ηνωμένες Πολιτείες μακριά από μια νέα, μεγάλη στρατιωτική εμπλοκή στην Υεμένη.

Τώρα, η εικόνα αντιστρέφεται.

Σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες του Axios, ο πρίγκιπας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν επικοινώνησε δύο φορές την Πέμπτη με τον Ντόναλντ Τραμπ και τον προέτρεψε να διατάξει άμεσα αμερικανικά πλήγματα εναντίον των Χούθι. Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν αποδέχθηκε το αίτημα και αξιωματούχοι της κυβέρνησής του διαμηνύουν ότι, τουλάχιστον προς το παρόν, δεν υπάρχει σχέδιο άμεσης αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης εναντίον τους.

Η αλλαγή στάσης του Ριάντ έχει εξήγηση.

Οι Χούθι κατέλαβαν τη στρατηγική πόλη και λιμάνι της Μόκα στη δυτική Υεμένη και προωθούνται κατά μήκος της ακτής προς το Bab al-Mandab, τη στενή θαλάσσια δίοδο που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα με τον Κόλπο του Άντεν και τον Ινδικό Ωκεανό.

Και αυτή τη φορά το διακύβευμα δεν είναι μόνο η Υεμένη.

Είναι ο παγκόσμιος ενεργειακός χάρτης.

Η Μόκα αλλάζει το παιχνίδι

Η κατάληψη της Μόκα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα στρατιωτικά κέρδη των Χούθι μετά την εκεχειρία του 2022.

Η πόλη βρίσκεται σε εξαιρετικά ευαίσθητο σημείο της δυτικής ακτής της Υεμένης, πολύ κοντά στο Bab al-Mandab. Σύμφωνα με το AP, περίπου το 12% του παγκόσμιου εμπορίου διέρχεται από αυτή τη θαλάσσια αρτηρία.

Παράλληλα, στρατιωτικές πηγές αναφέρουν ότι οι Χούθι έχουν κινηθεί προς στρατηγικά νησιά της περιοχής, αυξάνοντας ακόμη περισσότερο τη δυνατότητά τους να επηρεάζουν τη ναυσιπλοΐα.

Η γεωγραφία εδώ είναι αμείλικτη.

Το Bab al-Mandab είναι πολύ στενότερο από το Στενό του Ορμούζ. Αναλυτής που μίλησε στο Al Jazeera σημείωσε ότι, λόγω του μικρού πλάτους του, η απειλή για τη ναυσιπλοΐα μπορεί να προέλθει ακόμη και από παράκτια μέσα, χωρίς να απαιτούνται αποκλειστικά προηγμένοι πύραυλοι ή drones.

Από το Ορμούζ στο Bab al-Mandab: Η δεύτερη τανάλια

Αυτό είναι το σημείο που κάνει την εξέλιξη εξαιρετικά επικίνδυνη για τις αγορές.

Η Σαουδική Αραβία χρησιμοποιεί την Ερυθρά Θάλασσα ως κρίσιμη εναλλακτική διαδρομή για τις εξαγωγές της, ιδιαίτερα καθώς το Ορμούζ έχει ήδη μετατραπεί σε επίκεντρο της σύγκρουσης με το Ιράν.

Η προέλαση των Χούθι δημιουργεί επομένως τον κίνδυνο ενός double chokepoint shock.

Από την ανατολική πλευρά, το Ιράν μπορεί να ασκεί πίεση στο Ορμούζ.

Από τη δυτική, οι Χούθι αποκτούν μεγαλύτερη δυνατότητα να απειλούν το Bab al-Mandab.

Και ανάμεσα στα δύο βρίσκεται η μεγαλύτερη πετρελαιοπαραγωγός περιοχή του πλανήτη.

Η Washington Post σημειώνει ότι η προοπτική πλήρους διακοπής της διέλευσης από το Bab al-Mandab έστειλε ήδη το πετρέλαιο πάνω από τα 102 δολάρια το βαρέλι την Πέμπτη.

Γιατί ο MBS άλλαξε γραμμή

Η στροφή του Σαουδάραβα διαδόχου είναι ακόμη πιο εντυπωσιακή εάν συγκριθεί με τη στάση του μόλις λίγες εβδομάδες νωρίτερα.

Στα τέλη Ιουλίου, το Ριάντ διαμήνυε στην Ουάσιγκτον ότι μπορούσε να διαχειριστεί την κατάσταση με τους Χούθι και δεν επιθυμούσε άμεση αμερικανική εμπλοκή. Παράλληλα, προσπαθούσε να περιορίσει την ευρύτερη κλιμάκωση με το Ιράν.

Στις αρχές Αυγούστου, μάλιστα, ο MBS φέρεται να είχε εκφράσει στον Τραμπ ανησυχίες για μεγάλης κλίμακας αμερικανικά πλήγματα κατά του Ιράν, φοβούμενος τις συνέπειες για τις ενεργειακές εγκαταστάσεις και τις χώρες του Κόλπου.

Τώρα ζητά αμερικανικά πλήγματα κατά ενός συμμάχου της Τεχεράνης.

Δεν πρόκειται απαραίτητα για αλλαγή στρατηγικής απέναντι στο Ιράν.

Πρόκειται για αλλαγή στην εκτίμηση του άμεσου κινδύνου.

Οι Χούθι πέρασαν από την παρενόχληση στη γεωγραφία

Για χρόνια, η ισχύς των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα βασιζόταν κυρίως στη δυνατότητά τους να απειλούν πλοία με drones, πυραύλους και άλλες επιθέσεις.

Τώρα εμφανίζεται ένας διαφορετικός κίνδυνος: εδαφικός έλεγχος.

Η κατοχή λιμανιών, παράκτιων θέσεων και ενδεχομένως στρατηγικών νησιών κοντά στο Bab al-Mandab μπορεί να δημιουργήσει μόνιμη στρατιωτική υποδομή γύρω από το chokepoint.

Αυτό είναι πολύ δυσκολότερο να αντιμετωπιστεί από μία μεμονωμένη πυραυλική απειλή.

Οι Χούθι δεν χρειάζεται καν να κλείσουν επίσημα το στενό για να προκαλέσουν οικονομική ζημιά.

Αρκεί να αυξηθεί αρκετά ο κίνδυνος.

Ασφάλιστρα πολέμου, κόστος ναύλων και μεταφοράς, αλλαγές δρομολογίων και φόβος επιθέσεων μπορούν να κάνουν την Ερυθρά Θάλασσα πολύ ακριβότερη ακόμη και χωρίς πλήρη αποκλεισμό.

Ο Τραμπ λέει «όχι» — προς το παρόν

Εδώ βρίσκεται το δεύτερο μεγάλο μήνυμα της υπόθεσης.

Παρά την πίεση του MBS, ο Τραμπ δεν έδωσε εντολή για αμερικανικά πλήγματα.

Αξιωματούχος της κυβέρνησής του δήλωσε στο Axios ότι η προτεραιότητα των ΗΠΑ είναι να παραμείνει ανοικτή η Ερυθρά Θάλασσα, αλλά ότι η αντιμετώπιση της ευρύτερης σύγκρουσης θα πρέπει προς το παρόν να παραμείνει κυρίως υπόθεση των περιφερειακών συμμάχων.

Αυτό αποκαλύπτει ένα πραγματικό δίλημμα για τον Λευκό Οίκο.

Εάν οι ΗΠΑ χτυπήσουν τους Χούθι, ανοίγουν ακόμη ένα στρατιωτικό μέτωπο σε μια σύγκρουση που ήδη περιλαμβάνει άμεση αντιπαράθεση με το Ιράν.

Εάν δεν το κάνουν και οι Χούθι εδραιώσουν τη θέση τους στο Bab al-Mandab, η Ουάσιγκτον κινδυνεύει να δει έναν σύμμαχο της Τεχεράνης να αποκτά τεράστια μόχλευση πάνω στην παγκόσμια ναυσιπλοΐα.

Η Τεχεράνη αποκτά μόχλευση χωρίς να βρίσκεται εκεί

Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο γεωπολιτικό στοιχείο.

Το Ιράν δεν χρειάζεται να ελέγχει άμεσα το Bab al-Mandab για να ωφεληθεί στρατηγικά από την πίεση που ασκούν οι Χούθι.

Όσο η Ουάσιγκτον πρέπει να προστατεύει ταυτόχρονα το Ορμούζ, τον Κόλπο, την Ερυθρά Θάλασσα και τις ενεργειακές υποδομές των συμμάχων της, τόσο περισσότερο διασπά στρατιωτικούς και διπλωματικούς πόρους.

Αναλυτής που μίλησε στη Washington Post σημείωσε ότι η αυξανόμενη παρουσία των Χούθι στην Ερυθρά Θάλασσα μπορεί να προσφέρει στο Ιράν πρόσθετη μόχλευση απέναντι στις ΗΠΑ.

Με άλλα λόγια, η Τεχεράνη μπορεί να αυξάνει το κόστος της σύγκρουσης χωρίς να χρειάζεται κάθε φορά να πατά η ίδια τη σκανδάλη.

Ο εφιάλτης του Ριάντ

Για τη Σαουδική Αραβία, όμως, η απειλή είναι ακόμη πιο άμεση.

Το βασίλειο βρίσκεται γεωγραφικά ανάμεσα στα δύο chokepoints.

Αν το Ορμούζ παραμένει επισφαλές και ταυτόχρονα το Bab al-Mandab μετατραπεί σε περιοχή υψηλού στρατιωτικού κινδύνου, η ενεργειακή στρατηγική του Ριάντ αντιμετωπίζει πίεση και από τις δύο πλευρές.

Και αυτό εξηγεί γιατί ο MBS σηκώνει πλέον το τηλέφωνο και ζητά από τον Τραμπ κάτι που πριν από λίγες εβδομάδες προσπαθούσε να αποφύγει: περισσότερη αμερικανική στρατιωτική ισχύ στην περιοχή.

Το επόμενο βήμα μπορεί να κριθεί στη θάλασσα

Το κρίσιμο ερώτημα τώρα δεν είναι μόνο εάν οι Χούθι θα συνεχίσουν την εδαφική προέλασή τους.

Είναι εάν θα επιχειρήσουν να μετατρέψουν αυτή την προέλαση σε πραγματικό έλεγχο της θαλάσσιας κυκλοφορίας.

Εάν περιοριστούν στη Μόκα, η κρίση μπορεί ακόμη να παραμείνει διαχειρίσιμη.

Εάν όμως εδραιώσουν θέσεις στα νησιά και στα παράκτια σημεία γύρω από το Bab al-Mandab και αρχίσουν να επιβάλλουν στην πράξη ποια πλοία περνούν και ποια όχι, η κατάσταση αλλάζει κατηγορία.

Τότε ο Τραμπ δεν θα βρίσκεται πλέον μπροστά μόνο σε ένα αίτημα του MBS για βοήθεια.

Θα βρίσκεται μπροστά σε ένα πολύ μεγαλύτερο ερώτημα:

μπορούν οι Ηνωμένες Πολιτείες να επιτρέψουν στο Ιράν και στους συμμάχους του να ασκούν ταυτόχρονη πίεση στα δύο σημαντικότερα ενεργειακά chokepoints της Μέσης Ανατολής;

Για τις αγορές, αυτή είναι πλέον η πραγματική κόκκινη γραμμή.

Πηγή: pagenews.gr

Βασίλης Διαμαντάκος
Ο ΣΥΝΤΑΚΤΗΣ
Βασίλης Διαμαντάκος Δημοσιογράφος Διεθνούς Πολιτικής & Γεωπολιτικής Ανάλυσης
Καλύπτει διεθνείς πολιτικές εξελίξεις, γεωπολιτικές ανακατατάξεις, διπλωματικές σχέσεις και ζητήματα διεθνούς ασφάλειας. Διαθέτει περισσότερα από 20 χρόνια εμπειρίας στο διεθνές πολιτικό και γεωπολιτικό ρεπορτάζ, έχοντας παρακολουθήσει σημαντικά γεγονότα που διαμόρφωσαν το παγκόσμιο πολιτικό σκηνικό. Απόφοιτος του Τμήματος Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών, με μεταπτυχιακή εξειδίκευση στις Διεθνείς Σχέσεις και τη Γεωπολιτική.

Διαβάστε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο